نگاهی بنیادی به خراسان

شرکت پتروشیمی خراسان

شرکت پتروشیمی خراسان در سال 69 تأسیس شده است. تولیدات شرکت شامل سه محصول اصلی اوره، آمونیاک و کریستال ملامین است. این شرکت ظرفیت تولید سالانه 330 هزار تن آمونیاک و 500 هزار تن اوره دارد که آن را در جایگاه کوچک‌ترین واحد اوره و آمونیاک کشور قرار می‌دهد. البته در جریان احداث واحد کریستال ملامین، یک پروژۀ افزایش ظرفیت اوره به انجام رسیده که 66 هزار تن اوره مذاب به عنوان خوراک آن واحد به ظرفیت تولید اوره اضافه کرده است. خراسان با ظرفیت سالانه 20 هزار تن، تولیدکنندۀ اصلی این محصول در ایران است.  در این تحلیل، نرخ جهانی اوره صادراتی 450 دلار فرض شده است.

فروش اوره به صنایع پاییندستی بخش ناچیزی از فروش شرکت را تشکیل میدهد. مابقی اورۀ شرکت هم به فروش صادراتی میرسد. خراسان به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و دوری از آب‌های آزاد که مبادی عمدۀ صادرات هستند، با هزینۀ حمل و محدودیت مشتریان صادراتی مواجه است. در این تحلیل مطابق روند گذشته، سهم مقداری صادرات از کل فروش اوره معادل 56 درصد و از محصول کریستال ملامین 32 درصد فرض شده است. نرخ کریستال ملامین داخلی 93 درصد و نرخ اورۀ حمایتی 76 درصد نرخ صادراتی محاسبه شده است. همچنین مقدار تولید و فروش شرکت معادل ظرفیت عملی، و با لحاظ افت 40 درصدی مقداری تولید در فصل زمستان به دلیل کمبود خوراک گاز، فرض شده است. با این مفروضات، پیش‌بینی می‌شود در سال مالی 1401، اورۀ صادراتی نیمی از مبلغ فروش شرکت را تشکیل دهد.

گاز طبیعی مادۀ اولیۀ اصلی مصرفی شرکت است و مواد شیمیایی سهم مختصری از مواد مستقیم دارد. اجزای مهم سربار هم شامل مواردی چون گاز سوخت، هزینۀ حمل، مواد بسته‌بندی و دستمزد غیرمستقیم است. 

به دلیل ثبات نرخ گاز و رشد سایر اجزای بهای تمام شده، انتظار می‌رود در سال 1401، سهم گاز خوراک با کاهشی اندک، به حدود 52 درصد برسد. ضمناً باتوجه به واحد یوتیلیتی اختصاصی شرکت، سهم گاز سوخت از کل گاز دریافتی بیشتر و بهای گاز سوخت در سربار بااهمیت‌تر بوده و در مقابل اثری از هزینۀ یوتیلیتی در سربار نیست. بحث نرخ‌گذاری خدمات جانبی دریافتی در مناطق ماهشهر و عسلویه از جمله مباحث پرحاشیۀ پتروشیمی‌های آن مناطق بوده و اقدامات اخیر می‌تواند آثار با اهمیتی بر هزینه‌های آنان بگذارد که خراسان از این موضوع مصون خواهد بود.

شرکت در گزارش حسابرسی شدۀ سهماهه منتهی به خرداد، اسفند به ازای هر سهم 7095 ریال سود شناسایی کرده است و پیشبینی میشود در سال مالی جاری سود هر سهم به 26926 ریال برسد

وفور ذخایر گاز طبیعی و ارزانی آن، کشورمان را در بازار جهانی اوره صاحب موقعیت ویژهای کرده است. محدودیتهای زیستمحیطی مربوط به زغالسنگ و سیاستهای چین باعث میشود شرایط مطلوب این بازار هم از نظر سطح تقاضا و هم از نظر نرخ فروش را پایدار بدانیم. از طرفی تعیین سقف برای نرخ خوراک عامل مهمی در کنترل بهای تمام شدۀ شرکت بوده و سبب حفظ حاشیۀ سود شرکت‌های گروه شده است، عواملی که باعث میشود تهدید خاصی برای سودآوری شرکت متصور نباشیم. اگرچه نسبتP/E  پایین‌تر از سایر اوره‌سازان برای خراسان امتیاز محسوب می‌شود، اما نداشتن طرح‌های توسعه، تهدیدات مواجه شرکت در بازارهای صادراتی و موقعیت جغرافیایی شرکت و فاصله از بازارهای مصرف از جمله نقاط ضعف خراسان نسبت به همتایان خود بوده و می‌تواند توجیه‌کنندۀ این نسبت پایین‌تر باشد. در مجموع خراسان را می‌توان در شرایط فعلی گزینۀ سرمایه‌گذاری جذابی دانست که به‌دلیل پتانسیل‌های کمتر، ممکن است در افقی بلندمدت‌تر، از سایر بازیگران این بخش قدری عقب بماند.