انتظارات تورمی معامله گران در بازار آتی

یکی از دغدغه های مهم معامله گران بازارهای مالی، این است که بتوانند دارائی ها را با قیمتی مناسب در بازار معامله نمایند. هر چه معامله گر بتواند دارائی را با قیمتی ارزان تر خریداری و با قیمت بالاتر به فروش برسانند برای آنها مطلوب تر خواهد بود. بر این اساس، معامله گران هنگام معامله در بازار آتی سعی می کنند قرارداد آتی را با نرخ بهره انتظاری، ارزشگذاری نموده و سپس اقدام به خرید یا فروش در قیمت مناسب نمایند. در این مطلب به بررسی نرخ بهره ای که معامله گران، قراردادهای آتی را ارزشگذاری و سپس بر اساس آن، معامله می کنند، پرداخته می شود.

قراردادهای آتی با چه نرخ بهره ای معامله می شوند؟

جهت محاسبه نرخ بهره ای که قراردادهای آتی با آن معامله می شود، نیاز به قیمت دارائی پایه در بازار نقدی می باشد. قیمت دارائی پایه هر قرارداد در بازار نقدی، به شرح زیر در نظر گرفته شده است.

قیمت نقدی زعفران نگین: قیمت آخرین معامله نقدشونده ترین گواهی سپرده زعفران نگین

قیمت نقدی نقره: قیمت نقره در سایت کیتکو و بر اساس اسکناس دلار سامانه سنا

قیمت نقدی صندوق طلای لوتوس: قیمت آخرین معامله صندوق طلای لوتوس

قیمت نقدی مس: قیمت مس در سایت بورس فلزات لندن و بر اساس حواله دلار سامانه سنا

جدول (1): نرخ بهره نمادهای در حال معامله در بازار آتی

منبع: سایت بورس کالای ایران، بورس فلزات لندن، کیتکو و سامانه سنا

قرارداد آتی زعفران نگین

در جدول شماره 1 نرخ بهره ای که هر یک از نمادهای بازار آتی با آن معامله می شود، نشان داده شده است.
 در این جدول، ملاحظه می شود معامله گران قرارداد آتی زعفران نگینِ بهمن را با نرخ بهره 2 درصد و سررسید اسفند را با نرخ بهره 58 درصد معامله می کنند. در شرایط نرمال، این تفاوت زیاد بین نرخ بهره در دو سررسید غیر منطقی می باشد. اما در حال حاضر با توجه به نزدیک بودن تاریخ سررسید، به دلیل عدم لحاظِ انتظارات تورمی، در سررسید بهمن، کمتر بودن نرخ بهره بهمن نسبت به سررسید اسفند، چندان غیر طبیعی نمی باشد. با این حال، نرخ بهره 2 درصدی که سررسید بهمن معامله می شود، بسیار پایین تر از نرخ سود بدون ریسکِ بانکی 20درصد می باشد. در واقع این قرارداد، بسیار پایین تر از ارزش منصفانه اش معامله می شود. این موضوع نشان دهنده آن است که خریدارانِ بازار آتی، حاضر به پرداخت مبلغی بالاتر از قیمت نقدی زعفران نگین نیستند.

قرارداد آتی نقره

قرارداد آتی نقره ، تا مدت ها، با نرخ بهره ای بینِ نرخ سود بانکی و بالاترین نرخ اوراق اخزا، معامله می شد و مدتی با نرخ بهره ای منفی و یا کمتر از 20 درصد معامله می شد. در حال حاضر و در لحظه تنظیم گزارش، نرخ بهره قرارداد آتی نقره بهمن بیش از 80 درصد می باشد. این در حالی است که قرارداد آتی نقره فروردین، با نرخ بهره 36 درصد در حال معامله می باشد. بر این اساس می توان گفت، معامله گران انتظار رشد قیمت ها تا تاریخ سرسیدِ بهمن را بیشتر از  رشد قیمت تا فروردین ماه می دانند. با توجه به حجم پایین معاملات در قراردادهای آتی نقره، این تفاوت شدید بین نرخ بهره، میان دو سررسید را می توان ناشی از عدم نقدشوندگی این قراردادها دانست. در واقع نقدشوندگی پایین، سبب ایجاد تکانه های قیمتی زیاد در یک روز معاملاتی می شود که بر نرخ بهره قراردادها تاثیر گذار است. در نتیجه نمی توان از این اختلاف برای اسپرد گرفتن و کسب سود استفاده نمود.

قرارداد آتی صندوق طلا

نرخ بهره بسیار پایین قراردادهای آتی صندوق طلا حکایت از حذف انتظارات تورمی و تقویت انتظارات کاهشی در میان معامله گران دارد. قرارداد آتی صندوق طلا در اولین سررسید (بهمن) با نرخ بهره منفی در حال معامله می باشد. این بدان معنی است که قیمت صندوق طلا در بازار آتی، ارزان تر از بازار نقدی می باشد و معامله گران حاضر به خرید این قرارداد حتی باقیمتی برابر با قیمت نقدی نیستند. علاوه بر این، دو سررسید دیگر نیز با نرخ بهره ای، پایین تر از نرخ سود بانکی در حال معامله می باشد. از آنجاییکه نرخ دلار یکی از مهمترین عوامل موثر بر قیمت واحدهای صندوق س. طلای لوتوس و قرارداد آتی صندوق طلای لوتوس می باشد، لذا پایین بودن نرخ بهره در این قراردادها، حاکی از خوشبینی شدید معامله گران نسبت به کاهش قیمت دلار می باشد.

قرارداد آتی مس کاتد

قرارداد آتی مس کاتد به دلیل نوپا بودن و تک سررسید بودن، تقریبا فاقد نقدشوندگی می باشد. به بیان دیگر، حجم معاملات در این بازار، انگشت شمار می باشد. با این حال، وابستگی قیمتیِ این قراردادها به قیمت مس در بازارهای جهانی، یکی از پارامترهای جذاب می باشد که می تواند توجه معامله گران را به خود جلب نماید. با در نظر گرفتن قیمت ِمس جهانی به عنوان قیمت نقدی مس، نرخ بهره ای که قرارداد آتی مس کاتد با آن معامله می شود نزدیک به 100 درصد می باشد. این میزان، بالاترین نرخ بهره در میان قراردادهای آتی در لحظه تنظیم گزارش می باشد. همانطور که قبلا اشاره شد، به دلیل  عدم نقدشوندگی مناسب در این قبیل قراردادها، این نرخ بهره را نمی توان ملاک مناسبی برای انجام استراتژیهایی از قبیل آربیتراژ و یا اسپرد، در نظر گرفت.

نموادر(1): نرخ بهره نمادهای در حال معامله در بازار آتی

منبع: سایت بورس کالای ایران، بورس فلزات لندن، کیتکو و سامانه سنا

سخن آخر

همانطور که در نموار (1) نشان داده شده است، تنها سه نماد از نمادهای بازار آتی با نرخ بهره ای بالاتر از 20 درصد در حال معامله می باشند. با توجه به اعلامِ مرکز ملی آمار، مبنی بر نرخ تورم 42 درصدی در دی ماه، این موضوع حکایت از آن دارد که معامله گران عموما، انتظارات صعودی خود را تقلیل داده و با نرخ بهره هایی حتی پایین تر از، نرخ سود بدون ریسک بانکی (که با احتساب نرخ تورم بسیار پایین تر می شود) به معامله قراردادهای آتی می پردازند. لازم به ذکر است در شرایطی که هیجانات صعودی در میان معامله گران، تضعیف می شود، عموما رونق بازار آتی کمتر می شود.