زعفران، کامل ترین ابزار مالی بازار سرمایه

تابلو معاملات آتی کالا، پس از خانه تکانی اخیر، با سه دارائی زعفران، صندوق طلا و نقره در حال فعالیت می باشد.  در واقع بورس کالا، محصولات کمتر جذابِ بازار آتی را جهت تجدید نظر و بهبود مشخصات قرارداد، از تابلو معاملاتی حذف نموده است. در نتیجه 3 محصول باقیمانده روی تابلو معاملاتی، هر یک به نوعی جذاب به شمار می روند با این حال، در این مطلب بر اساس پارامترهای زیر، به بررسی جذاب ترین قرارداد پرداخته می شود.

میزان نقدشوندگی

هر چه حجم معاملات در یک قرارداد، بیشتر باشد، آن قرارداد، نقدشونده تر و از جذابیت بالاتری برخوردار خواهد بود. لازم به ذکر است در شرایطی که حداقل وجه تضمین در یک قرارداد پایین تر باشد، عموما حجم معاملات بالاتر است. چرا که با یک میزان سرمایه مشخص در دو قرارداد با وجه تضمین متفاوت، حجم معاملات فرق خواهد کرد. بنا ­بر این، معامله گران، علاوه بر حجم معاملات، میزان نقدینگی درگیر در یک قرارداد را برای انتخاب قرارداد مناسب، مد نظر قرار می دهند.

اهرم مالی

پارامتر دیگری که معامله گران در انتخاب یک قراردادِ مناسب، به آن توجه دارند، این است که وجه تضمین اولیه چند درصد ارزش قرارداد است. هر چه معامله گر درصد کمتری از ارزش قرارداد آتی را در لحظه اخذ موقعیت بپردازد، گویی آن قرارداد اهرم بالاتری دارد. در واقع معامله گران با مقایسه اهرم مالی قراردادهای مختلف، اقدام به انتخاب بهترین قرارداد (در کنار سایر عوامل) می نمایند.

نوسانات

هر چه میزان نوسانات در یک نماد بیشتر باشد، فرصت های جذابتری برای نوسان گیری مهیا می شود. در نتیجه نمادهای معاملاتی با روند نسبتا خنثی، عموما کم رونق و نمادهای معاملاتی با تحرکات بالا (چه صعودی و چه نزولی) مورد توجه نوسانگیران قرار دارد.  

بررسی قراردادها

همانطور که در نمودار (1) ملاحظه می شود، قرارداد آتی زعفران نگین به عنوان نقدشونده ترین قرارداد آتی،  91 درصد از کل نقدینگی بازار را به خود اختصاص داده است. زعفران به عنوان کاملترین ابزار مالی بازار سرمایه به شمار می رود. چرا که این محصول در غالب، گواهی سپرده کالایی در بازار نقدی، صندوق سرمایه گذاری کالایی، قرارداد آتی و قرارداد اختیار معامله قابلیت معامله دارد. در نتیجه، معامله گران جهت کسب بازدهی بیشتر و پوشش ریسک معاملات خود، می توانند از استراتژی های ترکیبی استفاده نمایند. شاید بتوان دلیل استقبال گسترده معامله گران، از قرارداد آتی زعفران را نیز این موضوع دانست. البته وجود بازار نقد نسبتا گسترده به دلیل وجود انبارهای مختلف، می تواند عامل دیگری مبنی بر تمرکز معامله گران بر روی قرارداد آتی زعفران نسبت به سایر قراردادها باشد.

پس از زعفران، قرارداد آتی صندوق طلا بیشترین سهم از نقدینگی بازار را با رقم 8 درصد به خود اختصاص داده است. با توجه به اینکه قرارداد آتی صندوق طلا به پارامترهایی چون قیمت جهانی اونس و نرخ دلار وابسته است، می تواند از جذابیت بالایی برای فعالان بازار آتی برخوردار باشد. اما خوشبینی ها در خصوص آینده نرخ دلار، سبب شده است تا نوسانات در این قرارداد بسیار ملایم باشد و نرخ بهره ای که این قرارداد با آن معامله می شود حتی از نرخ سود بانکی کمتر باشد. در واقع زمانی که انتظارات صعودی تقویت می شود تمایل به دادوستد در قراردادهای طلا محور بیشتر می شود.

 

نمودار (1): سهم هر قرارداد آتی از کل نقدینگی بازار

منبع: سایت بورس کالا

بر اساس نمودار (2) ملاحظه می شود که قرارداد آتی صندوق طلا با اهرم مالی نزدیک به 5 در حال فعالیت می باشد. این در حالی است که نقدشوندترین قراردادِ بازار آتی (زعفران) همچنان با اهرمی پایین تر از 3 به کار خود ادامه می دهد. این موضوع سبب می شود تا به ازای هر یک دصد تغییر در قیمت، معامله گران قرارداد آتی صندوق طلا، به بازدهی نزدیک به 5 درصد دست یابند. در حالیکه معامله گران قرارداد آتی زعفران به بازدهی کمتر از 3 درصد دست یابند. (بدون در نظر گرفتن کارمزد معاملات)

نمودار (2): اهرم مالی هر قرارداد آتی کالا

 

منبع: سایت بورس کالا

جدول (1): میزان نوسان قیمت روزانه قراردادهای آتی کالا

منبع: سایت بورس کالا

اگر چه اهرم مالی قرارداد آتی زعفران، پایین می باشد، با این حال دامنه نوسانات روزانه در این قرارداد، بیشتر از سایر قراردادها می باشد، در نتیجه به طور میانگین امکان کسب سود در این قرارداد بالاتر از سایر قراردادها است.

سخن آخر

با توجه به میزان نقدشوندگی و میزان نوسان، قرارداد آتی زعفران یکی از بهترین قراردادهای بازار آتی به شمار می رود. علاوه بر این کامل بودنِ ابزارهای مالی زعفران، سبب می شود تا معامله گران، تمایل بیشتری به معامله در این قرارداد داشته باشند. اما به لحاظ اهرم مالی، قرارداد آتی صندوق طلا از مقبولیت بالایی برخوردار است. لازم به ذکر است قرارداد آتی نقره، به دلیل داشتن وجه تضمین اولیه اندک، برای معامله گرانِ خردِ تازه کار مناسب می باشد.