عدم استقبال گرم از آتی مس

فلز مس، یکی از فلزات صعنتی مهم است که به عنوان رهبر فلزات قلمداد می شود. در واقع قیمت فلزاتی چون آلومینیوم، نیکل، سرب و سایر فلزات صنعتی عموما از قیمت فلز مس پیروی می کنند. با توجه به اهمیت این فلز، بورس کالا اقدام به راه اندازی انواع ابزارهای مالی مبتنی بر فلز مس نمود. در همین راستا، قرارداد آتی مس از روز 27 آذر در بازار آتی کالا آغاز به کار نمود. اگر چه انتظار می رفت این قرارداد به دلیل تاثیرپذیری از قیمت های جهانی و در نتیجه وجود شفافیت قیمتی در کنار نوسانات قابل توجه این فلز پرکاربرد،  با استقبال گرمی مواجه شود. اما پس از گذشت یک ماه از شروع به فعالیت این قرارداد، هنوز با استقبال درخوری مواجه نشده است. در این مطلب به مهمترین دلایل عدم استقبال معامله گران از این قرارداد نوپا پرداخته می شود.

وجود شرطِ داشتن حداقل 200 قرارداد، برای ورود به مرحله تحویل

طبق دستورالعمل بورس کالا، در مشخصات قرارداد آتی مس کاتد قید شده است که حداقل تعداد قرارداد، برای ورود به مرحله تحویل 200 قرارداد و معادل 20 تن، مس کاتد می باشد. این موضوع از چند زاویه تاثیر منفی بر معاملات بازار آتی، گذاشته است.

اگر چه عمده فعالان بازار آتی، نوسانگیران می باشند و این دسته از فعالان، طی دوره معاملاتی اقدام به معامله نموده و قبل از سررسید از موقعیت خود خارج می شوند، در نتیجه هرگز وارد مرحله تحویل نمی شوند. با این حال، دو دسته دیگر از فعالان یعنی آربیتراژگران و پوشش دهندگان ریسک، معامله گرانی هستند که با هدف ورود به فرآیند تحویل، اقدام به اخذ موقعیت می نمایند. به همین دلیل، شرط داشتنِ حداقل 200 موقعیت برای ورود به فرآیند تحویل، میزان فعالیتِ بخشی از این معامله گران و به ویژه معامله گران خُرد را با مشکل مواجه ساخته است.
در این شرایط، حتی در صورت وجود فرصت آربیتراژ، معامله گرانی که قصد اخذ موقعیت کمتر از 200 قرارداد دارند، نمیتوانند اقدام به معامله و آربیتراژ نمایند.

کوتاه بودن سررسید

همانطور که قبلا ذکر شد، نوسانگیران به عنوان مهمترین رکن فعالان بازار آتی، می توانند با معاملات روزانه و یا کوتاه مدت خود، نقدشوندگی بازار آتی را تضمین نمایند. هر چه میزان نوسان در بازار آتی بیشتر، جذابیت و در نتیجه فعالیت نوسان گیران بیشتر می شود. یکی از عواملی که سبب افزایش میزان نوسان در بازار آتی می شود، تقویتِ عدم قطعیت در این بازار است. در واقع هر چه فاصله تا سررسیدِ یک قرارداد بیشتر باشد، عدم قطعیت بیشتر می شود و تحرکات بیشتری را به ارمغان می آورد. اما کوتاه بودن تاریخ سررسید، از عدم قطعیت کاسته و آن قرارداد، نوسان چندانی را تجربه نخواهد کرد. به نظر می رسد با افزایش تاریخ سررسید، استقبال از قرارداد آتی مس بهتر از قبل شود.

تک سررسید بودن قرارداد آتی مس

معامله گران در بازار آتی کالا، از استراتژی هایی مانند هج، اسپرد و ... استفاده می نمایند. جهت به کارگیری این استراتژی ها توسط معامله گران، نیاز به فعال بودنِ دو یا چند سررسید همزمان در یک قرارداد می باشد. اما قرارداد آتی مس، در حال حاضر با یک سررسید، در حال فعالیت می باشد.

تضعیف انتظارات صعودی

به طور کلی در بازار آتی، انتظارات و روند صعودی بیشتر از انتظارات و روند نزولی، سبب تحرکِ بازار آتی می شود. در واقع در پی رالی صعودی، حجم معاملات به طور چشمگیرتری نسبت به شروع یک رالی نزولی، افزایش می یابد. طی ماه های اخیر سایه سنگین برجام بر نرخ دلار سبب شده است تا انتظارات افزایشی تضعیف شود. این در حالی است که  قیمت مس در بورس لندن با رشد قابل توجهی همراه بوده است. این موضوع نشان می دهد در حال حاضر، معامله گران برای اتخاذ موقعیت در بازار آتی، به تغییرات نرخ دلار چشم دوخته اند.

وجه تضمین نسبتا بالا

با وجود اهرم نسبتا بالا (بیش از 6) برای قرارداد آتی مس، وجه تضمین 4 میلیونی برای معامله گران چندان زیاد نمی باشد. با این حال، خرده معامله گران ترجیح می دهند، به جای اخذ یک موقعیت در بازار مس، با همان میزان وجه تضمین، چندین موقعیت در قرارداد های دیگر( نقره، زعفران و صندوق طلا) اخذ نمایند و به عبارتی، دستشان در تعداد موقعیت های اتخاذی، باز تر باشد.

نگرانی در خصوص تاثرگذاری تولیدکنندگان بر روند قیمت بازار آتی

برخی از معامله گران با این استدلال که، بزرگ بودن تولیدکنندگان بازار مس، سبب افزایش قدرت آن ها شده و امکان تاثیر گذاری و جهت دهی به روند قیمت از سوی آنها زیاد است. با توجه به حجم معاملات و نقدشوندگی پایین در این قرارداد، معامله گران خرد، نگران له شدن خود زیر قدرت بزرگان بازار (شامل تولیدکنندگان و صادرکنندگان اصلی مس) می باشند. در نتیجه در شرایط فعلی تمایلی به ورود به این بازار ندارند.

علی رغم نگرانی این دسته از فعالان، وابستگی قیمت قراردادهای آتی به قیمت های جهانی، سبب شفافیت قیمتی شده و امکان تاثیرگذاری عده ای از معامله گران بر روند قیمت را محدود می سازد. در واقع مرجعیت قیمت مس جهانی (بورس لندن) برای قراردادهای آتی مس کاتد، سبب کاهش امکان دستکاری از سوی فعالان عمده، در بازار می شود.

عدم امکان معاملات ثانویه مس در بازار نقدی

قرارداد آتیِ یک دارائی پایه، در صورت وجود بازار نقدی قوی با رونق بیشتری همراه می شود. اگرچه قرارداد آتی مس کاتد، وابسته به قیمت مس جهانی می باشد. با این حال معامله گران، برای تحلیل بازار آتی و اتخاذ موقعیت، نیم نگاهی به بازار نقدی (معاملات گواهی سپرده کاتد مس) خواهند داشت. ناگفته نماند، قیمت های گواهی سپرده مس کاتد نیز وابسته به قیمت جهانی مس می باشد. در حال حاضر معاملات گواهی سپرده مس کاتد در 4 روز هفته (شنبه، دوشنبه، سه شنبه و چهارشنبه) به صورت ناپیوسته انجام می شود. اما عدم امکان معاملات ثانویه در این بازار، سبب کاهش نقدشوندگی و حجم معاملات در این بازار شده است.

سخن آخر

با توجه به موارد گفته شده در فوق، دلایل عدم استقبال از قرارداد آتی مس کاتد با تغییر در مشخصات قرارداد، افزایش تعداد سرسیدها و طولانی تر کردن تاریخ سررسیدها در کنار تقویت تحرکات در بازار دلار، به راحتی قابل رفع می باشد. در نتیجه می توان انتظار داشت با تغییر شرایط فوق، در کنار مرجعیت قیمت مس جهانی، قرارداد آتی مس با رونق و جذابیت چشمگیری مواجه شود.