بالاترین سطح تاریخی ضریب فزاینده!

بر اساس گزارش تحولات اقتصادی بانک مرکزی، نقدینگی در پایان شهریور ماه به 5595 همت و پایه پولی به 690.7 همت رسیده‌اند که به ترتیب رشد ماهانه 3.6 درصد و 2.7 درصد را نشان می‌دهند. متوسط رشد ماهانه این دو شاخص از سال 1399 برابر با 2.8 درصد و 2.3 درصد بوده است که ارقام حال حاضر رشد بالاتر از این میانگین در هر دو شاخص را نشان می‌دهد.

رشد نقطه به نقطه نقدینگی و پایه پولی در شهریور ماه به ترتیب به 37.5 درصد و 33.1 درصد رسید. رشد نقدینگی از فروردین ماه 1401 در یک روند نزولی بسیار جزئی قرار گرفت و این روند نزولی در رشد پایه پولی شدت بیشتری داشت. با این حال، در شهریور ماه، رشد پایه پولی از این روند نزولی خارج شدو از کمترین مقدار (26.2 درصد) در تیر ماه به 33.1 درصد رسید. این اتفاق منجر شد که ضریب فزاینده به بالاترین سطح تاریخی برسد. برآیند این رخدادها نشان می‌دهد که بانک مرکزی نتوانسته است افسار تبدیل پایه پولی به نقدینگی را کنترل کند و کاهش نرخ بهره بین بانکی در این مدت نیز مبین کاهش شدت سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی بوده‌است.

 با توجه به انتظار افزایش حدود 60 همتی در هزینه‌های دولت در شش ماهه دوم سال به دلیل افزایش تا 20 درصد حقوق و دستمزد و سهم 75 درصدی این بخش در هزینه‌های دولت ، انتظار می‌رود که فشار کسری بودجه بر پایه پولی و نقدینگی ادامه‌دار باشد و ما همچنان شاهد افزایش ضریب فزاینده باشیم. علاوه بر آن ریسک سیستماتیک ناشی از اعتراضات که در حال حاضر بر اقتصاد حکمفرماست، می‌تواند فشار مضاعفی بر بانک مرکزی برای حمایت از اقتصاد وارد کند که به دلیل کشش پذیری تولید در اقتصاد ایران، این افزایش حجم نقدینگی به افزایش سطح قیمت‌ها منجر خواهد شد.

لازم به ذکر است که جزئیات بیشتر نقدینگی از جمله نسبت پول به شبه پول و تغییرات اجزای پایه پولی از مرداد ماه منتشر نشده‌است و باید منتظر ماند تا ببینیم کدام یک از اجزای پایه پولی نقش بیشتری را بر افزایش این شاخص داشته‌است.