رکود در بخش‌های ساختمان، خدمات و کشاورزی؛ عامل افت شامخ کل

شامخ کل اقتصاد (47.39) نسبت به ماه قبل 2.8 واحد کاهش داشته و وارد محدوده رکود شده‌است؛ این افت به دلیل رکود در بخش‌های ساختمان، خدمات و کشاورزی رخ داده‌ است. به غیر از دو مولفه سرعت انجام و تحویل سفارش (51.73) و موجودی مواد اولیه (51.26)، سایر مولفه‌های اصلی، اعداد پایین 50 واحد را ثبت کرده‌اند. در بخش میزان فعالیت کسب‌وکار‌ها (46.24) با توجه به وضعیت رکودی در بخش‌های ساختمان، خدمات و کشاورزی به پایین‌ترین میزان در 15 ماه اخیر (به جز فروردین) رسیده‌است، البته در بخش صنعت میزان فعالیت عدد 54.10 را محقق ساخته که با وجود کاهش شیب نسبت به ماه قبل، از وضعیت بهتری در مقایسه با سایر بخش‌های اقتصاد برخوردار است. میزان سفارشات جدید (43.91) برای دومین ماه متوالی اما با شیب تندتر کاهش یافته است، این شاخص در تمامی بخش‌های اقتصاد نزولی بوده و از عمده دلایل کاهش آن می‌توان به نوسانات قیمتی شدید و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان اشاره کرد. شاخص قیمت خرید مواد اولیه  (78.49) با شیب تندتری نسبت به ماه‌ گذشته، به بالاترین مقدار پنج ماه اخیر خود رسیده‌است. شاخص میزان صادرات(45.69) به مانند ماه‌های پیشین در محدوده رکودی قرار دارد و با وجود اتمام تعطیلات ماه‌های محرم و صفر و انتظار رشد در میزان صادرات به کشور‌های همسایه اما در این ماه حتی با شیب بیشتری روند کاهشی 5 ماه گذشته خود را ادامه می‌دهد، به نظر می‌رسد مسائل مربوط به تحریم‌ها و تصاحب سهم بازار ایران توسط رقبای خارجی باعث شده‌است تا این مولفه روند کاهشی داشته باشد و حداقل چشم‌اندازی برای بهبود آن در کوتاه مدت، متصور نباشیم. شاخص میزان فروش کالا (48.21) با وجود بهبود نسبت به ماه قبل اما همچنان کاهشی می‌باشد، به جز بخش ساختمان در سایر بخش‌ها این شاخص کاهش را نشان می‌دهد، به نظر می‌رسد همچنان مشکل نقدینگی، شرایط حاکم بر کشور و قطعی اینترنت باعث شده‌ که سطح تقاضا برای محصولات کاهش داشته‌باشد و به تبع آن مولفه شاخص میزان فروش کالا برای دومین ماه متوالی کاهش داشته باشد. شاخص انتظارات نسبت به ماه بعد (52.62) در مقایسه با مهر ماه با شدت بسیار کمتری افزایش داشته و با وجود نگاه خوش‌بینانه به بخش صنعت در سایر بخش‌ها انتظارات منفی و بد بینانه‌ای به ماه‌ آینده وجود دارد.

شامخ کل صنعت (52.49) تنها بخشی از اقتصاد می‌باشد که در این ماه روند مثبتی را هرچند اندک داشته‌است. همچنین لازم به ذکر است که شیب رشد بخش صنعت نسبت به ماه قبل اندکی افزایش پیدا کرده‌است.‌ در آبان همه مؤلفه‌های اصلی شامخ بخش صنعت به ‌غیر از میزان سفارشات جدید مشتریان (49.86) و موجودی مواد اولیه (48.81) عدد بیشتر از 50 را ثبت کرده‌اند.. شاخص میزان تولید محصولات (54.10) تقریبا مشابه ماه پیشین بوده اما نکته حائز اهمیت آن است که با وجود کاهش شدید تقاضای محصولات، افزایش تولید در صنعت باعث افزایش موجودی انبار‌ها شده‌است. شاخص میزان سفارشات جدید مشتریان (49.86) برای دومین ماه متوالی روند نزولی اما با شیب کمتری داشته‌است که ناشی شده از کمبود نقدینگی، نوسانات ارزی و تاثیر اعتراضات اجتماعی اخیر می‌باشد. شاخص موجودی مواد اولیه (48.81) برای چهارمین ماه متوالی نزولی بوده که به عقیده بسیاری از کارشناسان؛ کمبود نقدینگی و عدم ثبات نرخ ارز باعث ایجاد مشکلاتی برای بنگاه‌ها در این بخش شده‌است. شاخص موجودی محصولات نهایی در آبان (53.27) همانطور که گفته شد هرچند با شیب کمتر اما روند افزایشی نسبت به ماه قبل داشته‌است. شاخص میزان فروش (43.96) برای پنجمین ماه پیاپی همچنان زیر 50 ثبت شده است اما در مقایسه با مهرماه با شدت کمتری کاهش یافته‌است، کاهش تقاضا و اتفاقات اخیر کشور باعث کاهش میزان فروش شرکت‌ها شده است.

در بخش صنعت انتظارات تولید ماه آینده با وجود نگاه خوش‌بینانه اما کمترین مقدار خود در پنج ماه اخیر را گزارش کرده‌، شاخص این بخش عدد 59.96 را محقق ساخته‌است.

عدد شامخ کل ساختمان در آبان ماه 45.78 بوده که باوجود بهبود نسبت به ماه قبل اما برای سومین ماه متوالی روند کاهشی داشته است که نشان از رکود جدی در این بخش می‌باشد. در این ماه مولفه‌های قیمت محصولات تولید‌شده و خدمات ارائه شده (64.73)، قیمت خرید مواد اولیه یا لوازم مورد نیاز (68.42) به شدت مثبت بوده که ناشی شده از اثرات تحریم‌ها و نوسانات نرخ ارز می‌باشد. همچنین رشد مولفه میزان فروش کالا و خدمات در کنار کاهش موجودی محصولات نهایی در انبار نشان دهنده انتظارات تورمی در این بخش و تمایل خرید سریعتر متقاضیان می‌باشد.

همچنین مولفه ی انتظارات تولید در ماه آینده با ثبت رقم 42.63 نشان از ادامه دار بودن وضعیت رکود در ماه‌های آتی می‌باشد.