نشانه های تداوم تورم مصرف کننده در افزایش هزینه های تولید

مطابق با گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت تولیدکننده کشور در فصل پاییز 1400 نسبت به فصل تابستان، 10 درصد افزایش یافت. شاخص قیمت تولیدکننده مطابق با نمودار (1) علی‌رغم اینکه نسبت به اطلاع قبلی (تابستان 1400 به بهار 1400) افت 1.7% کاهش یافته است؛ همچنان بالاتر از میانگین خود می‌باشد.

 

 

 

مطابق با نمودار (2)، بیشترین تورم فصلی در پاییز مربوط به گروه کشاورزی با رقم 11.3 درصد بوده است. در این گروه، در فصل پاییز هزینه‌های تولید مربوط به بخش پرورش حیوانات دامداری سنتی و صنعتی، مرغداری و ... تنها 2.5% افزایش یافته است، اما باتوجه به بحران جنگ اکراین و تاثیر آن بر قیمت نهاده‌های دامی، ذرت، گندم و ... می‌توان انتظار داشت که در فصول بعد با افزایش هزینه‌های تولید مربوط به این بخش مواجه باشیم که می‌تواند در ادامه تاثیر خود را بر روی قیمت مصرف‌کننده این محصولات گذارد.

 

 

 

پس از کشاورزی، بیشترین تورم مشاهده شده، در گروه صنعت و ساخت با رقم حدودا 10 درصدی بوده است. در این گروه، هزینه‌های تولید مواد شیمیایی و فرآورده‌های شیمیایی بیشترین افزایش را تجربه کرده است که می‌توان بخشی از این مورد را در نتیجه افزایش قیمت گاز خوراک پتروشیمی‌ها و گاز سوخت صنایع عنوان کرد. افزایش هزینه‌های انرژی همچنین می‌تواند در آینده منجر به افزایش هزینه‌های تولید شود که البته مطابق با مصوبات کمیسیون تلفیق فعلا سقف نرخ 5 هزار تومان برای گاز خوراک و 2 هزار تومان به ازای هر مترمکعب برای گاز سوخت صنایع در نظر گرفته شده است که می‌توناد در شرایط افزایش قیمت جهانی گاز، به تولیدکنندگان کمک کند، هرچند هزینه این موضوع با پرداخت یارانه پنهان از تمامی شهروندان اخذ خواهد شد. علاوه بر این موضوع، در سال آینده، افزایش هزینه‌های عوارض گمرکی ( در صورت تصویب در صحن علنی مجلس) می‌تواند از موارد تاثیرگذار بر هزینه‌های تولید تولیدکنندگانی که از مواد وارداتی برای تولید استفاده می‌کنند (نظیر تولیدکنندگان مواد غذایی، تولیدکنندگان خودرو و قطعات، تولیدکنندگان روانکارها و غیره) باشد.

 

مطابق با نمودار (3) بخش خدمات بیشترین ضریب اهمیت را از شاخص کل تولیدکننده دارد. این گروه نیز تورم 10 درصدی در فصل پاییز تجربه کرده است. این گروه، بخش‌هایی نظیر حمل و نقل، واسطه‌گری مالی، آموزش، اطلاعات و ارتباطات و غیره را شامل می‌شود و می‌توان انتظار داشت در صورت ثبات فضای اقتصاد کلان با به سرانجام رسیدن توافق برجام، تورم‌های در سطح میانگین (حدود 7%) را در این گروه مشاهده کرد.

 

 

 

در نهایت به نظر می‌رسد با انتظار افزایش هزینه‌های واردات و عوارض گمرکی و قیمت نهاده‌های دامی و احتمالا انرژی، در فصول پیش‌رو شاهد تورم‌های تولیدکننده در محدوده سطوح فعلی باشیم. از آنجایی که شاخص قیمت تولیدکننده، یک سنجه پیش‌نگر از تورم مصرف‌کننده می‌باشد، لذا می‌توان انتظار داشت از این ناحیه در فصول بعدی، شاهد افزایش قیمت مصرف‌کننده باشیم، هرچند درصورت حصول توافق و کاهش انتظارات تورمی، این افزایش قیمت‌ها می‌توانند تعدیل شوند و تاثیرگذاری کمتری داشته باشند.