فرار از خوش‌بینی؟!

به گزارش آوای آگاه؛ بازار نخستین روز معاملاتی هفته را در فضایی پرعرضه آغاز کرد. با این حال، در ادامه و به‌تدریج شاهد افزایش نسبی تقاضا بودیم که در نهایت به تعدیل فشار عرضه و حرکت بازار به سمت تعادل نسبی در جریان معاملات انجامید. درنهایت هم شاخص کل بورس با افت ۷۳ هزار واحدی در ارتفاع ۸,۳۵۴,۰۳۵ واحد قرار گرفت.  نمادهای فملی و فارس نیز بیشترین اثر منفی را بر شاخص کل داشتند.

در پایان معاملات امروز، ۵۴درصد نمادها سرخ‌پوش و ۴۶درصد سبزپوش بودند و ارزش صفوف فروش بالغ بر ۳ همت و ارزش صف‌های خرید ۷/۸ همت ثبت شد. همچنین در این روز، حقیقی‌ها ۴/۶ همت پول از بازار خارج کردند و ارزش معاملات خرد به ۵۳/۹ همت رسید.

شاخص هم‌وزن با کاهش 3 هزار واحدی در ارتفاع 2,352,889 واحد به کار خود پایان داد. شاخص کل فرابورس نیز تحت تأثیر منفی نمادهای آریا و کگهر با افت 530 واحدی مواجه شد و به سطح 70,303 واحد رسید.

ترین‌های معاملات بورس

شیمیایی، فلزات اساسی و فرآورده‌های نفتی، بیشترین ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. از نظر حجم معاملات نیز گروه‌های بانک، خودرو و فلزات اساسی در صدر قرار گرفتند.

ورود و خروج پول حقیقی

در معاملات امروز؛ بیشترین ورود پول در گروه‌های فرآورده‌های نفتی، استخراج نفت و گاز و قند و شکر رخ داده است. گروه‌های محصولات شیمیایی، بانکی و فلزات اساسی نیز بیشترین خروج پول را داشتند. ضمن آنکه در روز جاری؛ بیشترین مقدار پول حقیقی به نمادهای اهرم، پترول و شیراز تزریق شد و در مقابل نمادهای فارس، وبملت و شپدیس بیشترین حمایت را از سوی حقوقی‌ها داشتند.

 

 

امروز بازار اولین پله فرار از جو خوش‌بینی را پیش گرفت و کمی آن جو هفته قبل را فراموش کرد و فاز واقع‌بینی و کمی هم بدبینی را گرفته بود. ابتدای کار با منفی تمام‌عیار آغاز شد و در ادامه، با واقع‌بینی نسبی، کمی بهتر شد. بازار کار سختی را داشت و امروز البته معتقدیم درمجموع، خریداران خوب از پس فروشنده‌ها برآمدند و حجم معاملات و شمای کلی بازار این را نشان می‌داد، ولی ... ولی از خوش‌بینی هفته قبل فاصله گرفتیم.

امروز شنبه، در آغاز هفته‌ای که آبان به پایان می‌رسد، بازار را در حالی پیش بردیم که کمی از آن جو خوش‌بینی که هفته گذشته در آن قرار داشت فاصله گرفته و با تحولات و اتفاقات جدیدی کار را آغاز می‌کند. تحولاتی که نشانه‌هایی از یک فاصله از آنچه فکرش را می‌کرد و آنچه روی داد! دیده شده و این موضوع خود را به‌خوبی در ردپای تحولات و اخبار سیاسی نشان می‌دهد. گفتار و رفتار طرف‌های درگیر قبل و بعد از این جریان متفاوت بوده و حالا شرایط هم برای بازار متفاوت‌تر دنبال می‌شود و به‌نظر، اهالی بازار هم این موضوع را درک کرده و رفتار روی تابلو امروز ناشی از همین امر است.

امروز بازار از خوش‌بینی ایجاد شده فرار کرد و دوباره به لاک دفاعی فرو رفت، منتها می‌توانیم تا حدودی اذعان داشته باشیم که همچنان مأمن و پناهگاه و راه او برای رسیدن به اتفاقات بهتر، تحولات بنیادی است.

اما مطابق آنچه همیشه پیش رفته‌ایم، سری به تحولات و اتفاقات این هفته می‌زنیم که ببینیم چه رویدادهایی در انتظار بازار است. به‌نظر، یکی از مهم‌ترین رویدادها و آن چیزی که می‌تواند همچنان نقش‌آفرین باشد، تحولات سیاسی است که نقش خود را این بار در سناریو و حالت‌های جدیدی پیش می‌برد. یک نکته را در نظر داشته باشید که این عدم‌قطعیت‌ها همچنان وجود دارد و همچنان هیچ‌کس نمی‌تواند با نظر قاطع در مورد دنیای سیاست و رفتار آن صحبت کند، اما آنچه روشن است، این است که خبرها نیز نشان می‌دهد ما از آن موج خاص مثبت کمی دور شدیم. شما به صفحه اخبار اگر نگاه کنید، اظهارات روبیو و بسنت و همچنین اظهارات ترامپ و دور شدن ونس از مذاکرات، این موضوع را به‌خوبی نشان می‌دهد. پس این هفته کماکان تحولات و رویدادهای سیاسی نقش مهمی در فضای بازار خواهد داشت، با این درک که از توافق دور شده‌ایم و خوش‌بینی قبل را نداریم.

در این هفته به‌نظر می‌رسد ما در رویداد مهم بعدی که به آن نگاه خواهیم کرد، تحولات و رخدادهای اقتصادی است که بودجه و دلار، به‌عنوان دو تحول مهم اقتصادی، مهم‌ترین رویدادهای این هفته و این روزها خواهند بود که شاید بتوانند در حالی که انرژی بازار باتوجه به تحولات سیاسی کمی ضعیف شده، او را به سمت جلو هل دهند. نکته سوم و رویداد سوم در کدال می‌گذرد که این هفته همچنان آرام کار خود را پیش می‌برد و نهایتاً انتشار سود برخی زیرمجموعه‌ها را داشته باشد، اما از هفته بعد با گزارش‌های ماهانه، این موضوع با شکلی قوی‌تر پیش خواهد رفت.

امروز و در همین راستا به دو موضوع اشاره می‌کنیم که می‌تواند تمام ذهن بازار را درگیر خود کرده و از این پس این دو اتفاق مسیر بازار را پیش ببرند. اگر به خاطر داشته باشید، در سناریوسازی برای بازار به ۴ گزینه پیش رو اشاره می‌کردیم که می‌تواند رخ دهد و البته بسیاری سناریوهای دیگری را هم مطرح می‌کنند، اما از دید ما ۴ سناریو مطرح بود. یکی توافق که سر مثبت ماجرا بود و دیگری جنگ تمام‌عیار زیرساختی که آن طرف این سناریو ایستاده بود. به‌نظر، در حال حاضر اخبار و رویدادها نشان می‌دهد که ما از این دو سناریو کمی دور شدیم، اما دو سناریوی دیگر هم وجود داشت: جنگ محدود نظامی و هسته‌ای که می‌آید، می‌زند و می‌رود و فقط تأسیسات را هدف گرفته و پس از آن هم طرفین سر میز می‌نشینند و صحبت می‌کنند. شما در این حالت نیز تا وقتی زیرساخت‌ها آسیب نبینند، نمی‌توانید خیلی وزنی به منفی شدن بازار بدهید. البته فشار فروش و ترس وجود خواهد داشت. در نهایت، سناریویی که به نظر می‌رسد حالا برجسته‌تر شده و مطرح می‌شود، سناریوی ادامه فشار اقتصادی و افزایش تحریم‌هاست و در واقع، ادامه محاصره اقتصادی را نشان می‌دهد.

یکی از بدترین اتفاقات این سناریو، معطل ماندن و معلق ماندن همه‌چیز است و در واقع، درست برخلاف آنچه ایران مدنظرش است، یعنی سیاست نه جنگ و نه صلح، دقیقاً همان در حال پیش بردن است و نشان می‌دهد دشمن کاملاً هوشمند قصد فشار اقتصادی را خواهد داشت و در این راستا نیز همه ابزارهای لازم را جور کرده تا تصمیمات لازم را بگیرد.

البته اینکه ایران هم بایستد و فقط تماشاچی باشد، بعید است. ما در این حالت ریسک جنگ را نداریم و از همین رو شاید یک پالس مثبت و یک خوشحالی از دور شدن سایه جنگ را در بازار تجربه کنیم، اما موضوع جور دیگری پیش می‌رود و احتمالاً به‌تدریج آثار این محاصره اقتصادی خود را در شرکت‌ها و وضعیت آن‌ها نشان خواهد داد. البته ماجرای محاصره اقتصادی و رفتار بازار، ماجرای پیچیده‌ای است که فردا نیز در مورد آن صحبت خواهیم کرد، اما اگر بخواهیم امروز به آن کمی بپردازیم، باید اشاره کرد که احتمالاً افزایش نرخ ارز، کاهش مقدار فروش صادراتی شرکت‌ها، افزایش نرخ‌ها در بورس کالا و ... چالش‌ها و فرصت‌های فعلی هستند.

اما اینکه همه بازار آسیب ببیند یا از آن بهره ببرد، موضوع مهمی است که فردا در مورد آن صحبت خواهیم کرد، ولی یک نکته را فراموش نکنید؛ احتمالاً دوباره در صورت ادامه این فشارها، ما با چالش‌های ارزی مواجه خواهیم بود که شاید بخشی از نگرانی‌های بازار را کاهش دهد، اما آثار منفی را نیز به‌جا خواهد گذاشت.

اما نکته متفاوت این سناریو کجاست؟ آنجاست که احتمالاً در چنین فضایی، نقش سه جریان بیش از هر چیزی بیشتر می‌شود و فرمان را در دست می‌گیرد. در واقع، این سه جریان خواهند بود که در فضا و این سناریوی سیاسی می‌توانند جهت بازار را روشن و مشخص کنند. اولی کدال و اطلاعیه‌های مهم کدال است که تولید و فروش شرکت‌ها در آن روشن می‌شود. اگر محاصره اقتصادی آثار زیان‌بار منفی در تولید و فروش شرکت‌ها داشته باشد و خود را روی این آمار بتواند نشان دهد، آنگاه است که رفتار بازار با این جریان متفاوت خواهد بود، حتی اگر نرخ ارز صعودی را داشته باشیم. آن روی سکه را هم ببینیم؛ درست در نقطه مقابل این سناریو، اتفاقات و رویدادهایی شبیه آنچه در دو سه ماه گذشته اتفاق افتاده و آمار خوب فروش را در محاصره اقتصادی شاهد هستیم، درست نقطه مقابل این ماجراست که می‌تواند بازار را در دل سناریوی فعلی به جلو پیش ببرد.

رویداد دوم دلار است که معتقدیم در بزنگاه‌های حساس این‌چنینی به داد بازار رسیده و دست او را گرفته و مسیر را مشخص می‌کند؛ که در مورد دلار بحث و حرف مفصل داریم که چطور در این دوره خاص نقش‌آفرینی می‌کند. نکته سوم، عوامل و رویدادهای مختلف اقتصادی نظیر بودجه و یا بورس کالا و مواردی نظیر این هستند که چراغ راه بازار شده و مسیر او را روشن می‌کنند.

و در نهایت، از امروز این موضوع را بار دیگر اعلام می‌کنیم که احتمالاً مسیر سهم‌ها و بازار در هفته‌های آتی، اگر این سناریو پابرجا بماند و رخ بدهد، کاملاً تغییر خواهد کرد. ما یک ریل‌گذاری متفاوت از حضور جریان پول در برخی سهم‌ها و شرکت‌ها خواهیم داشت که هوشیاری تمام‌عیار تحلیلگران را در این فضا می‌رساند. این اتفاق و رویداد مهمی است که می‌تواند در مسیر فعلی بسیار حائز اهمیت باشد.

درمجموع، شاید یک موج کوتاه‌مدت فرار از اتفاقات جنگی برای بازار رخ بدهد و خیال بازار کمی راحت‌تر و آسان‌تر باشد، اما باید پذیرفت که کار کردن در این شرایط در بازار آسان نیست و هر لحظه باید خود را برای هر رویدادی آماده کرد. ما در این حالت، یعنی محاصره اقتصادی، چالش‌های متعددی خواهیم داشت که هنوز بروز و ظهور نکرده و ناشناخته است و احتمالاً در آخرین ماه پاییز، بازار حسابی درگیر این موارد خواهد شد.

و یک نکته را در پایان اضافه کنیم ... آیا ریسک جنگ و یا رویداد توافق از بازار دور شده و هر دو غیرقابل‌دسترس‌اند؟! خیر؛ هم سایه جنگ هنوز روی سر بازار است و هم توافق در دسترس! اما گفتمان فعلی که بازار می‌تواند به آن توجه کند، عمدتاً بر این مبنا پیش رفته که فشار اقتصادی و محاصره اقتصادی جای خود را به جنگ می‌دهد، البته نظامی‌ها کماکان روی حرف خودشان ایستاده‌اند که این همه تجهیزات برای خوش‌گذرانی به خلیج فارس نیامده و باید احتیاط کرد و مراقب بود. درست در نقطه مقابل، ما هم تاب و تحمل اینکه زیر این فشار و محاصره اقتصادی قرار بگیریم را نداریم و احتمالاً در پی برهم زدن بازی خواهیم بود. ممکن است این برهم زدن بازی هزینه‌های مازاد را به سیستم تحمیل کند و بازار را از این سناریوی فقط محاصره و فشار اقتصادی دور نماید و اندکی چالش‌های نظامی و نظیر آنچه در شب‌های گذشته در جنوب رخ داد را به آن اضافه کند ولی شاید دور شدن سایه جنگ، دور شدن حس ترس بزرگی برای بازار بود که می‌تواند کمک خوبی برای او باشد.

اما در بخش دوم و بخش پایانی، به یک چالش دیگر هم اشاره می‌کنیم که فکر می‌کنیم از هفته‌های بعد سراغ بازار می‌آید و آن هم چالش انرژی است.

در پایان بیان خواهیم کرد که چرا سراغ این اتفاق رفته‌ایم. ببینید، موضوع انرژی خود را در قطعی گاز احتمالی و شاید هم برق نشان دهد که طی سه ماه آتی؛ آذر، دی و بهمن، بازار را درگیر خواهد کرد. ممکن است در آذر و شاید هم بهمن شدت این اتفاقات کمتر باشد، اما احتمالاً دی‌ ماه سخت و سردی را رقم بزند و رویدادی است که به‌نظر می‌رسد خیلی عجیب و دور از بازار نیست ... هرچه این اتفاق کنترل‌شده‌تر پیش برود، رویداد قوی‌تری برای بازار سهام خواهد بود و غیرقابل‌کنترل بودن آن هم آسیب جدی به بازار خواهد زد.

این نکته را برای این در بخش دوم آورده‌ایم که در بخشی از گزارش بازار، در بخش اول، تأکید کردیم که تحلیلگران باید عامل محاصره اقتصادی و کاهش احتمالی صادرات و موارد نظیر این را لحاظ کنند و حالا معتقدیم علاوه بر آن موضوع، در بخش دیگر، لحاظ کردن تحولات مرتبط با انرژی و کاهش احتمالی تولید و فروش و سود نیز باید مدنظر قرار گیرد. این یعنی کار سخت تحلیلگران در نیمه دوم؛ جایی که احتمالاً بازار باید با وسواس بیشتری سراغ انتخاب سهم برود و کار سهامداران در این موضوع سخت و کار تحلیلگران دشوارتر خواهد بود.

و باز برای این، این مطالب را امروز می‌نویسیم که همه گوش‌به‌زنگ باشند و بدانند چه رویدادهایی می‌تواند پیش روی سهامداران قرار گیرد. پس فعلاً در نظر داشته باشید که ما علاوه بر موارد سیاسی، با بحران انرژی هم مواجه خواهیم بود.