شور شیدایی و روز ۵۰ همتی

به گزارش آوای آگاه؛ چهارمین روز معاملاتی هفته با رشد 119 هزار واحدی شاخص کل و قرار گرفتن این نماگر در ارتفاع 5 میلیون و 100 هزار واحدی به پایان رسید. شاخص هم وزن هم با رشد 15 هزارواحدی به کارش خاتمه داد. فارس،فملی و شپنا بیشترین تاثیر مثبت را بر شاخص گذاشتند و در سمت مقابل نوری، کچاد و اروند بیشترین تلاش را در جهت افت شاخص کردند.
شاخص فرابورس نیز تحت تاثیر مثبت نمادهای آریان، ومپنا و شرانل با رشد 258 واحدی همراه شد و در ارتفاع 38 هزار و 420 واحد ایستاد.
در پایان امروز رکورد ارزش معاملات خرد بازار با بیش از 54 همت شکسته شد و تراز نقدینگی حقیقی ها مثبت و457 میلیاردتومان وارد بازار شد.

ترین های معاملات بورس
بانک،صنایع شیمیایی و فلزات سه صنعت با بیشترین ارزش معاملات و بانک،خودرو و چند رشته ای بیشترین حجم معاملات بودند. طی روز جاری نمادهای وبملت،خودرو و خساپا بیشترین حجم معامله را داشتند.
ورود و خروج پول حقیقی
در بین گروه ها امروز محصولات شیمیایی، فلزات و فرآورده های نفتی بیشترین ورود پول خرد را داشتند همچنین نمادهای فملی، فارس و وبملت بیشترین ورود پول حقیقی را داشتند و نمادهای خودرو و اهرم و اروند بیش از همه در حمایت حقوقی‌ها بودند.

 

و اما بازار امروز...

چه بازاری بود، چه بزن‌بزنی، چه حجمی…

در بهار امسال بازار اکثر رکوردهای خود را جابه‌جا کرد و امروز نیز رکورد حجم معاملات را شکست. بازار عجیب و جالبی شده و همه‌چیز به خاص‌ترین شکل ممکن پیش می‌رود و امروز سؤال اصلی این بود که با این حجم عرضه، بازی تمام شده یا خریداران تازه وارد شده‌اند؟!
بازار را در حالی آغاز کردیم که فضای شبیه روز گذشته در ابتدای وقت بازار وجود داشت، منتها این هیجان خرید امروز شبیه روز قبل با انرژی و شارپ نبود و کمی کاهش تقاضا و از سوی دیگر فضای پُرعرضه‌تری را شاهد بودیم و تقریباً اکثر سهم‌های قفل بازار به نوعی با افزایش عرضه‌ها از جنس‌های مختلف مواجه شدند. بخشی از عرضه‌ها از سوی فعالان بازار، بخشی دیگر از سوی حقوقی‌ها و بازارگردان‌ها و بخش دیگر هم توسط صندوق‌های تثبیت و توسعه صورت گرفت و این باعث شد بازار امروز با حجم بیشتر و هیجان کمتر نسبت به دیروز پیش برود و یک روز عجیب در حجم ثبت شود.
همچنان بازگشایی نمادهای متوقف‌مانده ادامه دارد و البته همه را انگشت‌به‌دهان کرده و به‌جد معتقدیم کمی باید در این بازگشایی‌ها دقت کرد و با هیجان رفتار نکرد که البته نتیجه صف فروش شدن برخی از آن‌ها را شاهدیم و امیدواریم این هیجان برخی فعالین و جوزدگی آن‌ها فروکش کند. اما پیرامون وضع فعلی بازار، روزهای گذشته مواردی بیان شد و امروز در ادامه برخی از آن‌ها را با توضیح مفصل‌تر و دقیق‌تر بررسی می‌کنیم تا نتیجه‌گیری‌های بهتری از دل این رویدادها داشته باشیم. اما قبل از هر چیز این نکته را به خاطر داشته باشید که چه در دنیای سیاست، چه در بازار سرمایه و چه در بازار طلا، رفتارهای فعلی یک هیجان ناشی از یک خبر است و این هیجان ماندگار نیست و خیلی زود فروکش می‌کند.
بحث و مقدمه بازار و شرایط را با همین‌جا آغاز می‌کنیم که روزهای قبل هم نوشتیم؛ یک سه مرحله خاص پیش روی بازار است. مرحله اول، مرحله شیدایی بازار از اخبار بوده؛ ما این مرحله را از روزهای پس از جنگ آغاز کردیم و همچنان ادامه دارد و در حال حاضر از دید ما (ممکن است افراد بسیار متفاوت نگاه کنند) در مراحل و روزهای آخر این موج شیدایی هستیم. به این زوج‌درمانگرها اگر مراجعه کنید، بسیاری از آن‌ها معتقدند رابطه‌ها در ابتدای کار یک دوره شیرین و خاص شیدایی دارند که همه‌چیز در آن قشنگ است، همه‌چیز زیباست، همه‌چیز تازه است، طرفین عیب و عیوب هم را نمی‌بینند و چشم روی آن بسته‌اند. همه‌چیز بی‌نقص است.
در بازار هم ما دچار این دوره شده‌ایم که البته مبنای بنیادی داشت و بی‌خود نبود، اما معتقدیم این روزها به انتهای خود نزدیک می‌شود و ما یک هیجان و شیدایی که در این چند وقت از بازار شاهد بودیم کمتر خواهیم داشت. فکر می‌کنیم ـ البته و امیدواریم اشتباه باشد ـ ولی بر این عقیده‌ایم پایان این دوره شیدایی احتمالاً پایان خرداد خواهد بود و نشانه‌های آن از امروز بروز کرد.
همین‌جا به این سؤال پاسخ دهیم که آیا این به معنی ریزش بازار است؟! خیر، به هیچ‌وجه، به هیچ‌وجه چنین چیزی مطرح نیست…
مگر می‌شود ریسک‌های بزرگی همچون جنگ از سر بازار برداشته شود و بازار طی چند روز وا برود؟ مگر می‌شود رفع تحریم‌ها باشد و بازار بی‌تفاوت ظاهر شود؟ خیر، بحث ما این است که در این دوره شیدایی هر سهمی با هر قیمتی بدون توجه به شرایط بنیادی مثبت بود و معامله می‌شد؛ این دوره به پایان می‌رسد و ما شرایط این‌چنینی را کمتر شاهد خواهیم بود. یک نکته دیگر را عرض کنیم؛ این دوره بهشت حقوقی‌هاست و باید از آن استفاده کنند؛ در تجهیز منابع و تغییر پرتفو. به‌نظر بهترین زمان برای فروش سهم‌هایی است که شرایط نرمالی ندارند و مدت‌ها برای فروش آن نقشه می‌کشیدند و در نهایت امیدواریم صندوق‌های تثبیت و توسعه نیز از این دوره شیدایی استفاده کنند و بعدها پشت دست خود نزنند که ای وای، از دست رفت.
همچنان معتقدیم این صندوق‌ها و بازارگردان‌ها بهترین حقوقی‌هایی هستند که می‌توانند در بازار عرضه کنند و مفیدترین عرضه‌کنندگان بازار خواهند بود؛ باقی خیلی نمی‌توانند کارایی پس از عرضه را پیش ببرند. این دوره شیدایی احتمالاً طی چند روز آتی با افزایش عرضه از جنس مدل امروز و از سمت حقوقی‌ها فروکش کرده و ما وارد مرحله جدیدی می‌شویم؛ مرحله‌ای که همه‌چیز واقعی‌تر است، حساب‌وکتاب در آن بیشتر است، هر کسی سراغ هر سهمی نمی‌رود، قیمت‌ها با هیجان رشد نمی‌کنند اما همچنان مسیر صعودی است؛ اگر اتفاق یا رویداد تلخی رخ ندهد. معتقدیم این دوره نسبتاً طولانی، در طول مذاکرات و انتشار گزارش‌ها همراه بازار است و فراز و نشیب‌های متفاوتی دارد.

سؤال بسیاری این است که آیا در این دوره ما با افت بازار مواجه می‌شویم؟ بله، ممکن است افت موقت هم داشته باشیم و از آن سو ممکن است همچنان برخی نمادها بتازند و بروند، ولی معتقدیم این دوره، دوره مهم و تأثیرگذاری برای بازار است و کار در آن سخت‌تر است؛ چرا که رشد قیمت‌ها همه‌گیر نیست و همه‌چیز با یک سرعت پیش نمی‌رود. انتخاب سهم کاری دشوار و بررسی شرایط دشوارتر است و به نظر نقطه عطف این دوره سه جریان خواهد بود:
۱- انتشار گزارش‌های تکمیلی مالی و برگزاری مجامع یا همان چله بزرگ کدالی که مسیر بسیاری از نمادها را تغییر خواهد داد.
۲- جریان مذاکرات که طی روزهای آتی به آن می‌پردازیم و ما را به گذشته‌های دور برجام و روزهای تصویب آن نزدیک می‌کند و خاطرات آن روزها را به یاد می‌آورد.
۳- رفتار حقوقی‌ها که در این دوره می‌تواند با اتفاقات و رویدادهای مختلف این جریان را سبک و سنگین کند.
مرحله دوم پس از شیدایی‌ها به نظر مهم‌ترین مرحله‌ای است که ما از حالا باید برای آن آمادگی داشته باشیم و اصل ماجرا اصلاً در همین مرحله می‌گذرد؛ مرحله‌ای که شما باید سود دوره خاصی که طی شده را حفظ کنید، گزینه‌های پُرپتانسیل را همچنان داشته باشید و حتی در ورود جریان پول جدید یا حرکت جدید برنامه‌ریزی لازم را انجام دهید، البته این را هم بگوییم؛ تمام این محاسبات، اتفاقات و پیش‌بینی‌ها را یک جریان می‌تواند به شدت تحت تأثیر قرار دهد و آن هم جریان پول است. جریان پول برهم‌زننده تمام این طبقه‌بندی‌ها و مراحل است که می‌تواند این تقسیم‌بندی‌ها و مرزبندی‌ها را جابه‌جا کند؛ اما به نظر می‌رسد تجربه سالیان گذشته موضوع را برای این ماجرا آماده کرده که این جریان پول هم مدیریت‌شده‌تر در بازار رفتار کند.
مرحله سوم را فعلاً نمی‌خواهیم درباره آن صحبت کنیم؛ مرحله‌ای است که همه‌چیز بر مدار بی‌نظمی و برهم‌ریختگی پیش می‌رود و رفتارهای متفاوت و متضادی در آن وجود دارد. ما فعلاً بحثمان روی همین دو مرحله اول و دوم است تا بتوانیم با برنامه‌ریزی دقیق و درست، هفته‌ها و ماه‌های پیش‌رو را پشت سر بگذاریم. اما حواستان را جمع کنید؛ در مرحله دوم ترکیبی از اتفاقات و رفتارهای مختلف اعم از شرایط بنیادی و کدالی، بازدهی اخیر، رفتار حقوقی‌ها، فضای کلی بازار و همه و همه دست به دست هم می‌دهند تا شرایط پیش برود و ممکن است به شیرینی این روزها نباشد و صدالبته ممکن است با حضور جریان پول، پویایی بیشتری نسبت به این روزها داشته باشد.
اما هرچه که هست، به نظر می‌رسد از آن فضای بدبینی و تلخی که در گذشته داشتیم فاصله گرفته‌ایم و می‌شود در همین روزها نیز همچنان بازدهی‌های خوبی را از بازار گرفت و باز به همین نکته برمی‌گردیم که اهالی بازار سرمایه بسیار صفر و یکی شده‌اند؛ نه به آن دوران که منفی‌های پس از جنگ بازار را برنامه‌ریزی می‌کردند و نه حالا که تارگت‌های نجومی می‌دهند. به نظر باز هم معتقدیم قبله و خط‌کش جریان پول، اگر مبنای ارزندگی شرکت‌ها باشد، از دل این پروسه‌ها برنده بیرون خواهد آمد.
اما پیرو همین مطالب و مطالب دیروز، دو نکته بسیار مهم را بیان کنیم؛ نکته اول تأکید و تکرار روی بحث روز گذشته بود و آن هم عرضه سهم از سوی برخی حقوقی‌ها و نگرانی برخی از شرایط و روند بازار. وقتی دو روز متوالی از یک موضوع صحبت می‌کنیم، حتماً مبنا و دلایل خاص خود را داریم و معتقدیم موضوع مهمی است و نباید از کنار آن گذشت. ماجرا از آنجا آغاز می‌شود که برخی از کسانی که طی این مدت اخیر این رشد بازار را از دست دادند و یا به هر دلیلی تماشاگر بازار هستند یا منافع آن‌ها درگیر است و هر موضوع دیگر… دوباره مشغول زبان باز کردن هستند و معتقدند سرعت رشد بازار بالاست و به واقع این تردیدها را دوباره تکرار می‌کنند که آی نکند اینجا حبابی شود و بحث‌های دیگر (فقط نمی‌دانیم چرا در مورد حباب بازار حرف می‌زنند)…
در مورد این ماجرا می‌توانیم صحبت کنیم اما سعی می‌کنیم فقط نشانه‌هایی از آن را بیان کنیم و امیدواریم عاقلان با همین یک اشاره موضوع را درک کنند. به واقع نمی‌دانیم چرا این عزیزان از نیمه دوم سال قبل تا روزهای قبل از بازگشایی، این ریزش و درجازدن بازار را نمی‌دیدند؛ چرا تغییرات بنیادی در ماهیت سودآوری برخی صنایع دیده نمی‌شود و فقط چشم به تابلو و شاخص و سرعت بازدهی اخیر است. این طبیعی است که فنری که مدت‌ها جمع شده، بعد از این تحولات باز شود و با سرعت هم واکنش نشان دهد. پس بهتر است به جای فکر مدام درباره خطرات بازار، نگران اتفاقات دیگری باشند. ببینید، ما هم رد نمی‌کنیم که سرعت رشد بازار زیاد بوده، اما مگر می‌شود فضای بنیادی را در نظر نگرفت و نظر داد؟ این قربانی کردن بازار فقط و فقط به واسطه بازدهی که داشته، تصمیمی کورکورانه و ناشی از دلایل شخصی است که به نظر می‌رسد برخی از رشد بازار ناراحت‌اند و این موارد را بهانه کرده‌اند…

اما در تکمیل بحث بالا یک نکته را نیز باید بیان کنیم؛ به واقع مدیریت این جو، چه در روزهای منفی و چه در روزهای مثبت، به عهده سازمان بورس است و وظیفه مهمی در این حوزه دارد که معتقدیم دو اتفاق هرچه سریع‌تر باید به وقوع بپیوندد تا از بروز تصمیمات ناگهانی و عجولانه جلوگیری شود. تصمیم اول ادامه همان بحث دیروز است و آن هم این است که به صندوق‌های تثبیت و توسعه و برخی حقوقی‌ها و بازارگردان‌ها اجازه داده شود چه در سمت بلوک و چه در سمت خرد بازار فعال‌تر باشند و بازار از این قفل صف خرید کمی فاصله بگیرد. دیروز هم نوشتیم بهترین کار، عرضه پلکانی بسیاری از سهم‌ها و نمادهایی است که تا قبل از این همه برای فروش آن صف کشیده بودند.
و یک توصیه مهم به این عزیزان داریم؛ اگر امروز به این موضوع فکر نکنید، روزهای بعد برای شما فکر خواهند کرد و کسانی به تصمیم‌گیری می‌پردازند که هیچ تخصصی در این حوزه ندارند و تجربه آن را در دفعات گذشته درک کرده‌ایم.
نکته دوم؛ برای کنترل تقاضا با سرعتی چند برابر، ورود شرکت‌های جدید را عملی کنید. هیچ‌چیز به اندازه ورود این شرکت‌های تازه‌وارد و عرضه آن‌ها در بازار نمی‌تواند راهگشای مسیر باشد و تازه نقدینگی جدیدی را هم به دل بازار می‌آورد. اگر واقعاً کسی قصد کمک دارد، بهتر است در این حوزه‌ها کمک کند. اگر دلتان برای بازار می‌سوزد، در این دو حوزه فعال باشید. به واقع نمی‌دانیم با چه زبانی و چطور مسائل را بیان کنیم اما دیدگاه صفر و یکی داشتن و صفرِ صفر منفی و بدبین بودن یا مطلقاً خوب فکر کردن را کنار بگذارید و کمی وزن واقع‌بینی شرایط را بررسی کنید. به نظر تجربه و رفتار دفعات گذشته می‌تواند تجربه مؤثری در این حوزه باشد و از آن استفاده نمایید.
و باز هم تأکید می‌کنیم این موارد به هیچ‌وجه به این موضوع نمی‌پردازد که بازار می‌ریزد یا غیرمنطقی و غیرواقعی است؛ خیر، به هیچ‌وجه. ما هنوز در ابتدای یک مسیر طولانی قرار داریم اما حرفمان این است که بازار باید با دوام و قوام رشد کند؛ هیجان بلای جان او خواهد شد. و هنوز هم بر این عقیده‌ایم بازاری که ۱۰ تا ۱۵ درصد پایین‌تر از قیمت‌های فعلی دوباره جذاب خواهد شد، هیچ نقطه نگرانی ندارد؛ اما برای روزهای آتی باید برنامه داشت…
در نهایت بخش آخر و سؤال پرتکرار برخی عزیزان؛ صندوق‌های طلا را چه کنیم و ماهیت آن‌ها چه می‌شود؟ ببینید، شرایط طوری است که به ریسک‌پروفایل هر شخص برمی‌گردد اما اگر بخواهیم کمی با جزئیات و دقیق‌تر در مورد آن صحبت کنیم، باید اذعان داشت که معتقدیم حتی با وجود رفع برخی تحریم‌ها و آزادسازی‌ها، قیمت دلار و انس جهانی در فضای غیرمنطقی نیستند که افت بیشتری داشته باشند و از همین رو شاید این روزها که تجربه می‌کنیم روزهای حداقلی این نوع دارایی باشد. البته کماکان بر این عقیده‌ایم که با توجه به فضای فعلی، بین ۲۰ تا نهایت ۳۰ درصد دارایی‌ها می‌تواند در دارایی‌های مبتنی بر دلار و صندوق‌های طلا و نقره باشد.
اما یک نکته وجود دارد؛ اتفاقات و شرایط ممکن است طوری پیش برود که حتی این صندوق‌های طلا بازدهی کمتری از اوراق و قاعدتاً سهام داشته باشند و به اصطلاح معطلی زیادی برای سهامداران ایجاد کرده و کمی آن‌ها را درجا نگه دارند. از همین رو سعی کنید در ترکیب این دارایی‌ها افراط و تفریط نداشته باشید و کماکان بر این عقیده‌ایم که همچنان بازار سهام می‌تواند جذابیت‌های بیشتری داشته باشد، اما داشتن سبد و ترکیبی از دارایی‌ها عاقلانه‌ترین کار ممکن است.