سیاست یک بام و دو هوای دولت/ از بورس حمایت کنید، اما نرخ بهره بدون ریسک را افزایش دهید!

آخرین نرخ بهره بدون ریسک ۰.۲۷ اعلام شده است که بالاترین رقم طی بیش از ۱۳ ماه اخیر است. امسال کمترین نرخ بازده بدون ریسک ۰.۲۱ بود. اما نکته مهمی که باید به آن توجه داشت، افزایش قابل توجه این نرخ طی دو ماه و نیم گذشته است. این نرخ در روزهای پایانی شهریورماه امسال حدود ۰.۲۲ بود. در واقع از ابتدای سال جاری تا هفته پایانی شهریورماه بین ۰.۲۳ و ۰.۲۱ با نوسان اندکی دنبال می‌شد، اما در همین دو ماه گذشته با شیب بسیار تندی روند افزایشی گرفت و از ۰.۲۲ به ۰.۲۷ رسید.

حال ببینیم نرخ بهره بدون ریسک چیست و افزایش یکباره آن چه مفهومی دارد؟ از لحاظ تئوری به نرخ نظری بازده دارایی‌هایی که سرمایه‌گذاری در آنها با هیچگونه ریسکی همراه نیستند، نرخ بهره بدون ریسک گفته می‌شود. یعنی این نرخ میزان بازدهی را که سرمایه‌گذار از یک سرمایه‌گذاری با ریسک صفر (مطلقا صفر) در طول یک بازه زمانی خاص انتظار دارد، نشان می‌دهد.

به بیان ساده‌تر، نرخ بهره بدون ریسک معمولا معادل نرخ سود سپرده بانکی یا اوراق در نظر گرفته می‌شود و از این طریق سرمایه‌گذار بدون اینکه متحمل ریسکی شود، سود کسب می‌کند.

لازم است بدانیم که تغییرات نرخ بازده بدون ریسک بر روی دوره بازگشت سرمایه مورد انتظار در بورس نیز تاثیرگذار است. اگر نرخ بازده بدون ریسک افزایش یابد، پی بر ای انتظاری بازار افت می‌کند و در پی آن سرمایه‌گذاری در بورس با دشواری‌های بیشتری همراه می‌شود. اما در این بین چه کسی از بالا بودن نرخ بازده بدون ریسک منتفع می‌شود؟ پاسخ این سوال واضح است؛ دولت.

دولت با بالا بردن نرخ بهره بدون ریسک و جذاب کردن بازار اوراق، از یک طرف بازار سرمایه را در حالت بلاتکلیفی قرار داده و از طرفی چشمک ریزی به نقدینگی‌های سرگردان جامعه می‌زند تا آنها را به سمت اوراق بکشاند و از افزایش فروش این اوراق درآمد بیشتری کسب کرده و امورات خود را بگذراند. این در حالی است که مسئولان دولتی همچنان بر طبل حمایت از بورس می‌کوبند و در ظاهر سنگ سهامداران را بر سینه می‌زنند.