علت نابسامانیهای بازار شکر چیست؟
گروه خبر
4
شکر یک محصول استراتژیک و به زعم کارشناسان، کالایی سیاسی محسوب میشود که نرخ آن به قیمت نفت وابسته است. شکر عمدتا از نیشکر و چغندرقند تولید میشود. در کل جهان، ۱۲۰ کشور در زمینه تولید شکر فعالیت دارند که ایران یکی از آنها است. کشورهای بزریل، هند، تایلند، چین و امریکا از برترین تولیدکنندگان شکر در جهان هستند.
به گزارش آوای آگاه؛ ایران در سال ۹۶ برای نخستین بار موفق به خودکفایی در تولید شکر شده بود. ۶ سال قبل حدود ۲ میلیون و ۱۵هزار تن شکر در داخل تولید شد، اما مشکلاتی مانند سیل که زیر آب رفتن نیشکر را در پی داشت، تولید داخلی این محصول را به حدی کاهش داد و ایران دوباره مجبور شد بخشی از نیازهای داخلی را از طریق واردات تامین کند.
به طور کلی، نیاز کشور ما به شکر حدود ۲،۱ تا ۲،۲ میلیون تن در هر سال است. در سالهای اخیر بین ۶۰ تا حتی بالاتر از ۷۰درصد شکر مورد نیاز از طریق تولید داخل تامین شد، اما در سال ۹۸ به دلیل مشکل سیل، بخش قابل توجهی از زمینهای زراعی با آسیب شدید مواجه شد و کل تولید شکر داخلی از چغندرقند و نیشکر به ۹۳۰هزار تن هم نرسید. این امر موجب شد تا در سال ۹۸، حجم قابل توجهی از شکر مورد نیاز مصرفکنندگان داخلی از خارج از کشور تامین شود.
در سالهای اخیر نیز، خشکسالی و مشکلات آبی مزارع در کنار عدم به موقع افزایش نرخ چغندر و افت جذابیت کاشت این محصول برای کشاورزان موجب شد تا از شرایط ایدهآلی که در صنعت قند و شکر طی سال ۹۶ تجربه کردیم، فاصله زیادی داشته باشیم.
آمارهای موجود نشان میدهد که حجم تولید شکر داخلی در سال ۱۳۹۹ حدود ۱.۳ میلیون تن بود که در سال ۱۴۰۰ به ۱ میلیون و ۴۵۰هزار تن افزایش یافت. در سال ۱۴۰۱ نیز این روند افزایشی حفظ شد و میزان تولید شکر داخلی به ۱.۶ میلیون تن رسید.
به رغم بهبود شرایط و افزایش نسبی حجم تولید شکر داخلی، همچنان دست کم ۳۰درصد از نیاز مصرفی کشور از طریق واردات تامین میشود. وارداتی که به دلیل افزایش قیمت جهانی شکر با چالش مواجه شده است. خشکسالی در برخی از کشورهای تولیدکننده عمده از جمله هند و برزیل و همچنین جنگ روسیه و اوکراین، شرایطی را در سطح بینالملل به دنبال داشت تا شاهد افزایش چشمگیری در نرخ نیشکر باشیم.
در روزها و هفتههای اخیر، نرخ های جهانی شکر به بالاترین حد خود رسیده است. اکنون هر تن شکر سفید لندن در بازارهای جهانی با قیمتی در حدود ۷۰۹ دلار معامله میشود که این نرخ نسبت به یک سال قبل بالغ بر ۲۵درصد افزایش یافته است. نرخ شکر خام نیویورک نیز با جهش ۳۰درصدی در قیاس با قیمتهای سال قبل، اکنون به حدود ۵۶۰ دلار در هر تن رسیده است.
افزایش قابل توجه قیمت جهانی شکر موجب بروز مشکلاتی در واردات این محصول به کشورمان خواهد شد. زیرا سازمان حمایت از مصرفکننده، قیمت درب کارخانه شکر را ۲۵.۵۰۰ تومان اعلام کرده، اما نرخی برای عمدهفروشی و مصرفکننده در نظر نگرفته است.
نرخ شکر از پایان سال ۱۳۹۹ که ارز ۴۲۰۰ تومانی واردات شکر حذف شد، برمبنای هزینه تمامشده و براساس نظام عرضه و تقاضا در نظر گرفته میشد. در سال ۱۴۰۱ و با تصمیم ستاد تنظیم بازار، قیمت هر کیلوگرم شکر درب کارخانه ۱۸هزار تومان در نظر گرفته شده بود که در سال جاری حدود ۴۲درصد افزایش داشت. اما تحقیقات میدانی نشان میدهد که به دلیل نامشخص بودن قیمت مصرفکننده، در بازار شکر اخلال به وجود آمده و این محصول استراتژیک در بازار کمیاب و گران شده است.
دیدگاه کاربران
به منظور ثبت دیدگاه خود، ابتدا به حساب کاربری خود وارد شوید