معضلات صنعت استخراج کانه‌های فلزی زیر ذره‌بین

به گزارش آوای آگاه؛ سیزدهمین نشست میز صنعت سازمان بورس و اوراق بهادار با حضور مدیر امور معدنی شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر، مدیرعامل توسعه معادن روی ایران، سرپرست اداره نظارت بر ناشران گروه صنعتی و معدنی سازمان بورس و اوراق بهادار، معاون مالی و اقتصادی شرکت سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات و جمعی از خبرنگاران و فعالان بازار سرمایه برگزار شد.

مدیر واحد معدنی گل‌گهر در ابتدای این جلسه گفت: در بحث اکتشاف ذخایر عمیق و با توجه به اینکه ذخایر سطحی رو به پایان است، چند دستگاه اکتشافی جدید خریداری شده است که کمک بزرگی به اکتشافات عمیق می‌کند. معادن روباز نیازمند ماشین آلات نو است. زیرا معادن بزرگ کشور به دلیل تحریم‌ها، ناوگان معدنی فرسوده است و قادر به وارد کردن نیستیم.

وی افزود: ناچار هستیم از دستگاه‌های دست دوم استفاده کنیم. گل‌گهر این اقدام را انجام داده و به دنبال خرید ماشین آلات نو هستیم. ناچار هستیم برای دسترسی به ۲/۷ میلیون تن ذخایرمان به سمت استخراج‌ زیرزمینی برویم. توافقی انجام شده است که ۱۰هزار مگاوات برای تامین برق انجام شود و صنایع نیز متعهد شده‌اند.

وی تصریح کرد: قانون ۵درصد بهره مالکانه براساس شمش فخوز، رقم سنگینی است. این قانون، تولید و پروژه‌های تعریف شده را متاثر می‌کند. زیرا موجب تصحیح قیمت در زنجیره شود.

جعفری، مدیر نظارت بر ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: به دنبال تصحیح قوانینی هستیم که معادن را متضرر می‌کند. ظاهراً گفته شده امکان اصلاح برخی از مفاد قانونی وجود دارد.

در ادامه، علی پور جدی، مدیرعامل توسعه معادن روی ایران گفت: دو معدن داریم که در آن فعال هستیم.

پناهی، مدیرعامل توسعه معادن روی ایران به جزئیات موضوعات شرکت‌های معدنی پرداخت و گفت: در بخش معدن بخصوص سرب و روی، عمده مشکلات در مورد بحث اکتشاف است. تمام اکتشافات سطحی بوده و عمیق انجام نشده است؛ زیرا ماشین آلات وجود ندارد. عدم سرمایه‌گذاری کافی، عدم شناسایی، عدم توجه کافی به فناوری‌های نوین در این بخش، مشکلات و معظلات زیست محیطی، فرسودگی ماشین آلات ناوگان معدنی و حمل و نقل داخلی، فرسودگی ماشین آلات معدنی و عدم خرید ماشین آلات نو، هزینه‌های بالا در فاز اکتشافی، عدم وجود آزمایشگاه در اطراف معدن، نبود واحدهای فرآوری و پیش فرآوری بخشی از مشکلات پیش روی معادن است‌.

مهرانی، معاون مالی اقتصادی سرمایه‌گذاری صنایع و فلزات گفت: ۲۰ میلیون تن ظرفیت بلااستفاده در فولاد داریم که بابت آن سرمایه و ارز تخصیص داده شده، اما بهره‌برداری نشده است. در بحث حقوق و عوارض دولتی و بهره مالکانه باید گفت که چند نرخی بودن ارز نیز معضل شده است. در حال حاضر، مجموعه‌های تولیدی با این موضوع که به بخشی رانت می‌دهند، مواجه هستند. از این منظر در بحث تامین مالی با مشکل مواجه شده‌ایم؛ چراکه اختلاف نرخ ارز وجود دارد. بخش عمده زمان شرکت صرف موضوعاتی می‌شود که باطل است. صنایع ما نمی‌توانند بازدهی بالایی بدهند و در تمام دنیا نیز به همین منوال است. به دلیل عدم ثبات نرخ ارز نمی‌توانیم طرح توسعه‌ای برای سال‌های آینده تدوین کنیم. جداسازی قیمت داخل از جهان، ایده‌ای خام است. دولت نمی‌تواند خود را از اقتصاد جهانی جدا کند. در حال حاضر، صحبت از واقعی شدن نرخ انرژی است و مشخص نیست که شرکت‌ها تا چه حد خود را برای این موضوع آماده کرده‌اند. برای پروژه‌های معدنی نیاز ارزی داریم نه ریالی. سال گذشته ۱۱ میلیون تن گندله روی میز داشتیم که فروش نمی‌رفت. بنابراین باید روی عرضه و تقاضا بالانس باشیم. چندین سال است که بحث منطقه‌ای شدن قیمت‌ها مطرح شده است که در نهایت به نرخ ارز باز می‌گردد. بورس کالا نیز توانایی قیمت‌گذاری روزانه را ندارد. رینگ صادراتی می‌تواند قیمت‌ها را با قیمت‌های جهانی منطبق و شفاف‌تر کند. ما صنایع فولادی و معدنی را به سمت رینگ صادراتی سوق دادیم و قیمت ارز آن هم به سوی رقابتی‌تر شدن می‌رود. دولت هم باید سیاست‌های خود را در این راستا اصلاح کند. موضوع دیگر، فرآیند ثبت‌های شرکتی است که به اراده سازمان بورس و اوراق بهادار بستگی دارد تا این فرآیند را تسهیل کند. در بحث افزایش سرمایه‌ها از محل آورده، حدود ۵ تا ۶ ماه پول شرکت‌ها بلوکه می‌شود. پیشنهاد می‌شود مشکلات صنایع معدنی هر ماه بررسی و به وزارت صمت انتقال داده شود. در موضوع تامین مالی معادن، اعداد بزرگی داریم ک حدود ۳۵ میلیارد دلار است و مشخص نیست از چه محلی انجام می‌شود و این ابهامات، جامعه سهامداری و بازار سرمایه را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

جعفری، مدیر نظارت بر ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار اظهار داشت: تفاهم نامه‌ای را با اداره ثبت منعقد کردیم تا پنجره‌ای برای موضوعات ثبتی ناشران در سازمان بورس و اوراق بهادار ایجاد شود. در بحث افزایش سرمایه از محل آورده، محدودیت‌هایی از سمت قانون تجارت وجود دارد و سعی ما بر کوتاه کردن زمان بوده است.

نبوی، معاونت سرمایه‌گذاری گل‌گهر خاطرنشان کرد: قیمت‌گذاری نامتوازن زنجیره فولاد، یکی از معضلات اصلی صنعت است. این ناهماهنگی بین زنجیره موجب می‌شود سرمایه‌گذاری بین حلقه‌های زنجیره برهم بخورد و سرمایه‌گذاری در بحث اکتشاف را دچار بحران کند. انرژی که دو ماه در تابستان و ‌دو ماه در زمستان محدودیت دارد، مزیت صنعت را از ما گرفته است. سال‌های گذشته، اقدام خاصی در بحث شناسایی و اکتشاف انجام ندادیم. اما گل‌گهر نقشه اکتشافات را تدوین کرد.

وی در ادامه بیان داشت: در بحث قیمت‌گذاری زنجیره فولاد، بورس کالا نباید قیمت‌گذاری دستوری را اعمال کند، بلکه باید اجازه بدهد عرضه و تقاضا قیمت را مشخص کنند.

در بحث حق انتفاع و بهره مالکانه نیز گفته شد که مذاکراتی با ایمیدرو انجام‌ شده است که یک کف قیمتی برای نرخ باطله‌برداری و یک کف نرخ عیار مشخص شود تا آسیبی به سهامداران وارد نشود و حاشیه سود آنها حفظ شود. در سال‌های گذشته علیرغم تورم ۴۰درصدی، شاهد کاهش ۲۶درصدی نرخ محصولات معدنی بودیم.

فروتن، معاون نظارت عملیات بازار بورس کالا گفت:  یکی از مباحث اصلی در قیمت‌های کامودیتی، بحث تعیین ارز است. بورس کالا اقداماتی را انجام داد که در نهایت ۲۸۵۰۰ تومان ملاک قرار داده شد. برنامه‌ریزی کردیم که بخشی از کالاها از جمله مس، سرب و روی براساس قیمت کشفی باشند که حواشی خاص خود را دارد. اما در این راستا، مباحث رگولاتوری و تامین مواد اولیه شرکت‌های دیگر مطرح می‌شود که قصد دارند قیمت خرید پایین باشد و اجازه کشف قیمت را نمی‌دهند. این موضوع برای گروه سیمانی بسیار مهم است؛ زیرا با توجه به حجم بالای تولید، موضوع قیمت در این صنعت مغفول مانده است. در حال حاضر بیش از ۵ تا ۶ میلیون تن سنگ آهن داریم که فروش نرفته است. در بحث رینگ صادراتی در هفته‌های پیش، شرکت صبا فولاد قیمت بریکت خود را به صورت ارزی تعیین کرد. مقدمات فروش ارزی محصولات را در رینگ صادراتی ایجاد کردیم. بخشی از فولادی‌ها، آهن اسفنجی‌ها و میلگردها به صورت کشفی هستند. خام فروشی نیز، موضوع دیگر در بحث معادن است. چندین درخواست از ایمیدرو داریم که مزایدات و مناقصات آنها در بورس کالا انجام شود. ما نیز موافق این موضوع هستیم که این خدمت به عنوان بحث کالایی پذیرفته و موحب کاهش فساد در این زمینه شود.