وجود گرایش خوب در مشتقات مبتنی بر کامودیتی‌ها

به گزارش آوای آگاه؛ در این پنل، سعید فتحی، عضو هیأت علمی دانشگاه اصفهان، رضا عیوضلو، معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، میثم مقدم، مدیر امور اقتصاد و توسعه سرمایه‌گذاری پویا و اکبر اصفهانی پور، عضو هیأت علمی دانشگاه امیرکبیر حضور داشتند و به بررسی فرصت‌ها و چالش‌های بازار مشتقات پرداختند.

همچنین میثم فدایی، مدیرعامل تأمین سرمایه دماوند در این پنل با اشاره به خلاصه‌ای از بازار مشتقات در نیمه اول سال ۲۰۲۳ توضیح داد: در بازارهای دنیا رشد ۳۸.۲درصدی تعداد معاملات، رشد ۷۵درصدی اختیار معاملات در برابر ۲۵درصدی قراردادهای آتی، رشد ۵۱.۹درصدی حجم معاملات اختیار بر روی شاخص‌ها، رشد ۷۸درصدی اختیار معاملات مبتنی بر کامودیتی، رشد ۶۲.۲درصدی اختیار معاملات مبتنی بر نرخ بهره، رشد ۱۶.۳درصدی قراردادهای آتی نرخ بهره و کاهش ۱۴.۳درصدی معاملات مشتقات مبتنی بر ارزها را در نیمه اول سال ۲۰۲۳ داشتیم.

وی ادامه داد: در قراردادهای آتی مبتنی بر زمان در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ روند رو به رشدی در مناطقی مشاهده شده، اما قراردادهای آتی در دنیا به یک اندازه بوده است. از کنار هم قرار دادن نمودارهای آتی و اختیار معاملات می‌توان نتیجه گرفت اگر تمرکز بر بازار آپشن‌ها قرار گیرد، می‌توان با توجه به تجربه‌های جهانی روند بهتری داشت.

فدایی افزود: نکته‌ای که وجود دارد، این است که روند اختیار معاملات در منطقه آسیا صعودی است و در سال ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ مشاهده شده که بورس هند در این زمینه پیش رو بوده است. دارایی‌های پایه مبتنی بر شاخص سهام می‌تواند پایه بهتری برای گشایش نمادها باشد. همچنین مشتقاتی که بر برخی دارایی‌ها با یک سری پرتفوی مشخص بوده، موفق‌تر است.

مدیرعامل تأمین سرمایه دماوند تصریح کرد: یکی از مشکلات اصلی کشور، نرخ بهره بوده که طلا و مسکن را تحت تأثیر قرار داده و تأثیر مستقیم در بازار سهام گذاشته است. از اثرات دیگر آن اینکه بالا بودن نرخ بهره هزینه بنگاه‌ها را بالا برده و اگر پیش‌بینی پذیر نباشد، می‌تواند تأثیر منفی بگذارد.

به گفته فدایی، کالای بعدی مشتقات مبتنی بر کامودیتی‌ها است که قراردادهای آتی و مارکت آن در دنیا به ثبات رسیده و انتطار رشد خاصی در این حوزه وجود ندارد. گرایش خوبی در منطقه آسیا بر گرایش مشتقات مبتنی بر کامودیتی‌ها وجود دارد.

وی افزود: از جمله موارد مشتقات مبتنی بر نرخ بهره عبارت است از راه‌اندازی اختیار معامله مبتنی بر اوراق بدهی، کاهش وجه تضمین اختیار معاملات، اقتصاد و شرکت دارایی مرکزی در این حوزه و اجازه به صندوق‌های درآمد ثابت برای فعالیت بر روی مشتقات مبتنی بر نرخ بهره.

مدیرعامل تأمین سرمایه دماوند با اشاره به نقش بازارگردانی در توسعه بازار سرمایه در حوزه مشتقات گفت: نقش‌های بازارگردانی تشکیل نهادی به منظور بازارگردانی مشتقات و ارائه مشوق‌های معاملاتی برای نهادهای بازارگردانی است. همچنین راه‌اندازی سامانه‌های کنترل ریسک در سمت کارگزار و بورس‌ها، پایش ریسک، حل مشکلات وجه تضمین در صورت اخذ استراتژی و تنوع وجوه تضمین در سمت کارگزار از جمله نقش‌های ریسک در توسعه بازار سرمایه در حوزه مشتقات است.

فدایی درخصوص نقش اوراق تبعی در توسعه بازار سرمایه در حوزه مشتقات اظهار کرد: توسعه اوراق تبعی به منظور تأمین مالی کوتاه‌مدت، کاهش فرآیند اخذ مجوز اوراق تبعی و امکان تأمین مالی برای ناشرین بورسی در مقاطع کوتاه‌مدت از جمله نقش‌های آن است. ضمن آنکه حجم بسیار پایین معاملات اختیار فروش نسبت به اختیار خرید، امکان فروش اختیار فروش توسط صندوق‌های درآمد ثابت و امکان فروش برای صندوق‌های بازارگردانی از جمله نقش‌های اختیار فروش در توسعه بازار سرمایه در حوزه مشتقات است و نقش هج فاند مشتقات در توسعه بازار سرمایه در این حوزه هم عبارت است از تدوین دستورالعمل صندوق هج فاند مبتنی بر هج فاند مبتنی بر مشتقات، ارائه مشوق‌های معاملاتی برای این صندوق‌ها و فراهم کردن ساختار بازارگردانی در بستر صندوق.

وی ادامه داد: در مورد پوت آپشن باید گفت که حجم بسیار پایینی دارد. فقط بر روی نماد شستا  اختیار فروش فعال داریم که باید امکان فروش اختیار فروش در بازار اختیارها به صورت فعال وجود داشته باشد. پیشنهاد می‌شود امکان اختیار فروش در صندوق‌ها وجود داشته باشد و همچنین صندوق‌های بازارگردانی هم امکان فعالیت بر روی پوت آپشن‌ها را داشته باشند.

مدیرعامل تأمین سرمایه دماوند تصریح کرد: سرمایه‌گذاری غیرمستقیم که به درستی رویکرد اصلی سازمان بورس بوده است، در حوزه مشتقات هم باید وجود داشته باشد و ورود مردم به بازار مشتقات باید از طریق هج‌فاند‌ها صورت بگیرد.