نگاهی به دورنمای دارویی‌ها در سال ۱۴۰۳

به گزارش آوای آگاه؛ مسعود طیبی، کارشناس بازار سرمایه گفت: در ابتدا نگاهی به گزارش صورت سود و زیان فصل پاییز صنعت دارو در سال ۱۴۰۲ داشته باشیم؛ همانند اکثریت صنایع بورسی در مورد صنعت دارو هم شاهد کاهش حاشیه سود بودیم. به‌طوری که حاشیه سود ناخالص از ۳۲درصد در فصل تابستان به ۲۸درصد در فصل پاییز رسید. همچنین شاهد کاهش حاشیه سود خالص از ۱۷درصد به کمتر از ۱۵درصد بودیم. این اتفاق در حالی رخ داده است که این نسبت‌ها به کم‌ترین مقدار خود در چند سال اخیر رسیده‌اند. در ادامه، گزارش‌های فروش دی و بهمن ماه این صنعت منتشر شد که شاهد تداوم عملکرد ضعیف این صنعت و کاهش مقدار و مبلغ فروش بودیم. در حالی که معمولاً صنعت دارو در این فصل فروش‌های بهتری در مقایسه با سایر فصول سال تجربه می‌کند.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین دلایل این اتفاق، عدم پرداخت تعهدات دولت به بیمه‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی بوده که به تبع آن به شرکت‌های پخش دارو و شرکت‌های تولیدکننده هم سرایت کرده است. محدودیت‌هایی که سیستم بانکی برای تسهیلات‌دهی دارد، صنعت دارو را با مشکل شدید نقدینگی و تأمین سرمایه در گردش مواجه کرده است.

طیبی ادامه داد: افزایش نرخ تأمین مالی نیز این مشکل را دو چندان کرده است. علاوه بر این موارد، مشکلات تخصیص ارز، قیمت‌گذاری دستوری، تغییر قوانین و مقررات و تحریم‌ها هم کار را برای این صنعت بسیار دشوار کرده است. البته در این میان، شرکت‌های خصوصی صنعت دارو (اغلب غیربورسی هستند) که هم از لحاظ زیرساخت و داشتن پشتوانه مالی قوی و هم داشتن سهم بازار خوب و محصولاتی با برندهای شناخته شده در بازار هستند نه تنها متحمل کم‌ترین آسیب از این اتفاقات شده‌اند، بلکه توانسته‌اند با توجه به ضعف مدیریتی که شرکت‌های دولتی داشته‌اند، سهم بازار خود را نسبت به ۶ ماه گذشته افزایش دهند.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: در مورد گزارش تولید و فروش بهمن ماه صنعت دارو و در مقام مقایسه با دی ماه، بهترین عملکرد مربوط به نماد دتماد بود که با افزایش 14درصدی مبلغ فروش در بهمن ماه مواجه شده است. این شرکت تولیدکننده ماده مؤثره برخلاف سال گذشته که درگیر تغییرات مدیریتی و کاهش تولید و فروش شده بود، امسال با تیم مدیریتی جدید و با تجربه خود توانست افزایش تولید و فروش را تجربه کند. پس از آن نمادهای ددام، دابور و دکیمی از معدود شرکت‌هایی بودند که توانستند رشد مبلغ فروش را نسبت به دی ماه تجربه کنند.

وی توضیح داد: ضعیف‌ترین گزارش صنعت نسبت به دی ماه مربوط به نماد دپارس با کاهش ۴۱درصدی بود. بعد از چندین سال ثبات مدیریت، به تازگی شاهد تغییرات مدیریت در این شرکت بودیم. از مهم‌ترین محصولات این شرکت می‌توان به آسپرین (لیدر بازار)، مترونیدازول و ناپروکسن اشاره کرد. پس از پارس دارو، نمادهای دلقما، دفارا و دلر بیشترین کاهش مبلغ فروش را نسبت به دی ماه تجره کردند.

طیبی خاطرنشان کرد: اگر مبلغ فروش بهمن ماه را نسبت به میانگین 10ماهه سال ۱۴۰۲ مقایسه کنیم، بهترین عملکرد باز هم مربوط به نماد دتماد خواهد بود؛ به‌طوری که فروش این شرکت در بهمن ماه ۵۵درصد بهتر از میانگین امسال بوده است. پس از آن نمادهای درازک، دیران، داوه و دسینا توانستند عملکرد بهتری به نسبت به میانگین امسال تجربه کنند. در طرف مقابل که تعداد نمادها بیشتر هم است، ضعیف‌ترین عملکرد بهمن ماه نسبت به میانگین ۱۰ماهه سال ۱۴۰۲ مربوط به نماد دارو یا همان کارخانجات داروپخش است. فروش این شرکت نسبت به میانگین سال ۶۴درصد کاهش پیدا کرد. نکته جالب توجه این است که در این شرکت هم پس از تقریباً دو سال مدیریتی ضعیف، به تازگی شاهد تغییرات مدیریتی بوده‌ایم. پس از آن نمادهای دلقما، دپارس، دکوثر و دامین ضعیف ترین عملکرد را در بهمن ماه نسبت به دی ماه به ثبت رساندند.

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به چشم‌انداز صنعت دارو در سال ۱۴۰۳ گفت: درخصوص چشم‌انداز این صنعت در سال آینده ابهامات زیادی وجود دارد که مهم‌ترین آن بحث مطالبات صنعت دارو از دولت است که اگر مثل چند ماه گذشته باشد، صنعت کار بسیار سختی پیش رو خواهد داشت.

وی ادامه داد: از ابهامات دیگر، بحث تخصیص ارز ۲۸۵۰۰ تومانی به این صنعت است که مشخص نیست تا چه زمانی ادامه دارد. با توجه به احتمال افزایش نرخ ارز بازار آزاد بیش از امسال در سال ۱۴۰۳ ممکن است شاهد حذف تدریجی نرخ ارز ترجیحی تخصیص داده شده به صنعت دارو باشیم. این اتفاق در ابتدا با توجه به افزایش نرخ‌هایی که شرکت‌ها می‌گیرند و اثر موجودی و همینطور جو روانی برای شرکت‌های دارویی اتفاق مثبتی است، اما احتمالاً شرکت‌ها را با مشکلات شدیدتر نقدینگی مواجه خواهد کرد. به‌خصوص شرکت‌هایی که ساختار و پشتوانه مالی خوبی ندارند.

به گفته طیبی، نکته دیگر تغییرات مدیریتی در شرکت‌ها است که به عنوان مثال طی یک ماه گذشته شاهد تغییر مدیرعامل بزرگ‌ترین هلدینگ دارویی کشور یعنی تیپیکو بوده‌ایم که به تبع آن مدیریت تعدادی از شرکت‌های زیرمجموعه این هلدینگ مثل پارس دارو، کارخانجات داروپخش و ابوریحان هم تغییر کردند که این اتفاق می‌تواند برای سایر شرکت‌های زیرمجموعه این هلدینگ هم رخ دهد و با توجه به عملکرد ضعیف تیم مدیریت قبلی تیپیکو، می‌تواند رخداد مثبتی قلمداد شود. به همین دلیل پیشنهاد می‌شود شرکت‌هایی برای سرمایه‌گذاری در این صنعت برای سال ۱۴۰۳ انتخاب شوند که ساختار شرکت از لحاظ تنوع خطوط تولید، سهم بازار مناسب محصولات، داشتن گواهی GMP و برند قوی محصولات را دارا و با توجه به مشکلات نقدینگی در صنعت از پشتوانه مالی خوبی برخوردار باشند. همچنین دوره وصول مطالبات کمتری داشته و از تیم مدیریتی توانمندی بهره‌مند باشند.