احیای بورس با انتشار اوراق تبعی

به گزارش همفکران طی روزهای اخیر خبری مبنی بر انتشار گسترده اوراق تبعی به عنوان بیمه سهام از  روز سه شنبه هفته جاری در دستورکار صندوق سرمایه‌گذاری مشترک توسعه بازار قرار گرفت. هدف از انتشار اوراق تبعی بر روی سهام ۱۵ شرکت بزرگ بورسی، نشان از رویکرد اطمینان بخشی به بازار سهام دارد.

اوراق اختیار فروش تبعی درواقع نوعی از اختیار فروش اروپایی است که در آن به خریدار این اوراق اجازه می‌دهد تا دارایی پایه اختیار که درواقع یکی از سهام پایه است، با توجه به قیمت سهام در زمان عرضه اوراق و قیمت اعمال بیمه نماید و به‌نوعی کسب بازدهی برای سرمایه‌گذار تضمین می‌شود، درنتیجه این اوراق به‌نوعی بیمه سهام است. لازم به ذکر است که عرضه‌کننده این اوراق شرکت (ناشر) و یا سهامدار عمده است که هدف آن‌ها ایجاد تضمین و اطمینان نسبت به سهام است. در ایران شیوه انتشار این اوراق متفاوت از سازوکار مطرح‌شده در دنیا است. در ایران به‌منظور خرید اوراق اختیار بایستی سهام پایه (سهامی که بابت آن اختیار فروش تبعی منتشر می‌گردد) را در اختیار داشته باشید.

در همین راستا برخی از فعالین و کارشناسان حوزه بورس معتقدند در شرایط فعلی چنین تصمیماتی نمی تواند به وضعیت بازار کمک کند. 

محمد خبری زاد، عضو هیئت مدیره کارگزاری بانک کارآفرین در گفت و گویی با همفکران گفت: اوراق تبعی که منتشر شده است مخصوص صندوق های با درآمد ثابت است. اما این صندوق ها ملزم هستند، علاوه بر این که اوراق تبعی را از صندوق توسعه بازار خریداری کنند خود سهم پایه را نیز از با یک بازدهی مشخص سالانه ۲۲ درصد  این صندوق خریداری کنند.

وی در همین راستا افزود: با این روش یک مدل سهم هایی که در سبد صندوق توسعه مانده بود انتقال پیدا میکند برای یک دوره یک ساله تا تاریخ سررسید اوراق تبعی، که این تاریخ سررسید ها با یکدیگر متفاوت است و پول برای صندوق توسعه آزاد می شود. اما نکته ای که این وجود دارد این است که این پول جدید به نظر خیلی به بازار تزریق نمی شود و این روش چندان  نمی تواند سهامدار خرد را به اینکه پول خود را وارد بازار کند امیدوار کند. زیرا در حال حاضر بازار با کمبود پول و نبود نقدینگی از سوی حقیقی ها و عدم اطمینان آنها به بازار مواجه است. اگر قرار بود ما سهمی را بیمه کنیم ابتدا باید این اوراق به همه افراد فروخته می‌شد و در ادامه نباید  صندوق ها را ملزم می کردیم که سهام پایه را نیز حتماً باید خریداری کنند .

بعنوان مثال شاید یک شخص حقیقی یا حقوقی در پرتفوی شخصی خود سهام این شرکت ها را داشته باشد، بهتر بود در چنین حالتی اوراق تبعی سهام موجود در پرتفوی خود را خریداری میکرد به جهت این که پرتفوی خود را بیمه کند و تا یکسال آینده بین ۲۰ تا ۲۵ درصد نیز دریافت میکند و فروشنده روی آن سهام نمیشد. 

این فعال بازار سرمایه با بیان این که اگر به این روش اجرا میشد،قطعا اثربخش تر بود، افزود: اما به نظر می‌رسد در روشی که قرار است اجرا شود بیشتر برای این است که یک منابعی برای صندوق آزاد شود که صندوق توسعه بتواند تعهدات سال قبل خود را پرداخت کند زیرا همین صندوق اوراق تبعی را سال پیش منتشر کرد که در حال نزدیک شدن به سررسید خود هستند. با این پول احتمالاً قرار است تعهدات قبلی خود را که روی قیمت های بالاتر بود پرداخت کنند. 

 

خبری زاد گفت: این روش به هیچ عنوان روی معاملات افراد حقیقی تاثیری ندارد زیرا به هیچ عنوان مخاطب آنها نیست از نظر ذهنی و روانی نیز به نظر می رسد تاثیر زیادی نداشته باشد زیرا در سال گذشته مدیران همین اوراق تبعی سایپا را منتشر کردند با قیمت اعمال تقریباً ۲۷۰ تومان و سرمایه گذار با دیدن این تاریخچه به شرکت در خرید این اوراق ترغیب نخواهد شد.

این کارشناس بازار سهام افزود: انتشار این اوراق چندان می‌تواند اثر روانی مثبتی در بازار ایجاد کند با این دید که صندوق توسعه از سهام حمایت می کند. صندوق های درآمد ثابت نیز مجبور هستند سپرده های خود را ابطال کند و با خرید این اوراق بازدهی اجباری ۲۲درصدی کسب کند. به طور کل از نظر بنده در وضعیت فعلی بازار انتشار اوراق تبعی خیلی گزینه جذابی نیست و حتی شک دارم به اینکه این اوراق مورد اقبال صندوق های درآمد ثابت قرار بگیرد اگر بازدهی آن بخواهد ۲۲ درصد باشد زیرا گزینه های جایگزین دیگری نیز وجود دارد که بازدهی های ۲۵ تا ۲۶ درصد دارند.

 

عضو هیئت مدیره کارگزاری بانک در پاسخ به این پرسش که در شرایط فعلی گزینه جایگزین برای حمایت از بازار چه میتواند باشد گفت: یک نکته که در مورد انتشار این اوراق وجود دارد این است که اگر واقعاً قصد اجرا شدن آن را دارند این است که صندوق ها را الزام به خرید سهام پایه از صندوق توسعه نکنند یعنی سرمایه گذار مجبور نباشد که حتما سهم پایه را خریداری کند. بهتر است سهامی که در پرتفوی سرمایه گذار وجود دارد اگر اوراق تبعی آن سهام منتشر میشود آن را خریداری کنند و با خیال راحت طی یکسال آینده ۲۱ تا ۲۲ درصد بازدهی دریافت کنند.

 

وی بیان داشت: من به عنوان یک مدیر صندوق میگویم که یک سری سهم دارم که در حال حاضر روی آنها فروشنده هستم اما اگر طبیعیه این سهامی که در پرتفوی من موجود است منتشر شود و تبعی آن سهام را خریداری کنم دیگر فروشنده سهام هم نخواهم بود. از همین رو این روش این نقطه ضعف را دارد و اینکه حقیقی ها هم که بیشترین تاثیر را در ورود و خروج نقدینگی در بازار دارند باید الزامات انتشار این اوراق به گونه ای می‌شد که این گروه نقدینگی خود را از بازار خارج نکنند و می توانستند در این روش حقیقی ها را نیز درگیر کنند. 

 

کارشناس بازار سرمایه در ادامه گفت در شرایط فعلی یه عده مجدداً تاکید دارند که دامنه نوسان نامتقارن شود. باید یادآور شویم که تصمیمات قبلا انجام شده و نتیجه آن را نیز در بازار دیده اید و این روش ها شرایط را بدتر از بدتر میکند دامنه نامتقارن یا نبوده الگوریتم شاید فروش بازارگردان ها را محدود کند،اما اگر به طور کل بخواهند الگوریتم را قلع و قم کنند یا دامن را محدود کنند موجب ترس بیشتر سرمایه گذاران می شود و شخصی که خارج از این بازار است از ورود پول به این بازار جلوگیری می کند. بازاری که مدام بخواهد با دستورالعمل های مختلف دستکاری شود موجب ترس سرمایه‌گذاران از ورود به آن می شود. به نظر می رسند تصمیم گیرندگان در شرایط فعلی هیچ کاری نکنند بهتر است تصمیمات خلق الساعه و عجیب برای بازار است. 

خبری زاد بیان داشت: نهاد ناظر چون نمی تواند علت اصلی را ریشه یابی کند مدام دست به دامن دستکاری معلول ها می شوند و این معلول هایی هستند که در گذشته نیز تست شد و امتحان خود را پس داد. بازار سرمایه باید خودش راه خود را پیدا کند و با توجه به ابهامات فعلی وضعیت بازار وضعیت چندان غیر قابل انتظاری نیست زیرا ابهامات وجود دارد. در شرایط فعلی همگی فکر می‌کردیم برجام نهایی شود اما نشد. فکر می‌کردیم دلار نیما به دلار آزاد نزدیک شود اما میبینیم که ۲۰ درصد اختلاف دارند. لذا با شرایطی که در آن قرار داریم، بازار فعلی کاملاً منطبق است و نمی توانیم بازاری غیر از این انتظار داشته باشیم. باید ابهامات برطرف شود هر گونه برگشت دستوری نیز موجب می‌شود بازار طی یکی دو روز مثبت شود اما مجدداً به حالت قبل باز میگردد