انتظارات بازار از دلار

سارمن نیکلایان، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با همفکران، ضمن بررسی وضعیت دلار در سال‌های اخیر در مورد قیمت دلار بعد از برجام توضیح داد و گفت: بر اساس مولفه‌ها و شاخصه‌های اقتصادی، نمی‌توان انتظار داشت که دلار کاهش قیمت شدید و بااهمیتی را تجربه کند.

این کارشناس بازار سرمایه، بورس را تحت تاثیر عواملی چون قیمت‌های جهانی و قیمت دلار دانست و افزود: مشکلات اخیر ارزی کشور به سال 97 و خروج ترامپ از برجام بازمی‌گردد. دولت برای تامین ارز فشار زیادی را متحمل شد و سیاست دلار نیمایی را تعریف و اجرا کرد تا مبنای قیمت‌گذاری محصولات شرکت‌های بزرگ باشد. تقریبا تمام کالاهایی تولیدی شرکت‌های ایرانی بر اساس دلار نیما قیمت‌گذاری شد. در این برهه به‌صورت میانگین دلار آزاد 15 درصد گران از دلار نیمایی بود.

نیکلایان ادامه در مورد اختلاف بین دو نرخ نیما و آزاد توضیح داد: بیشترین اختلاف نسبت دلار آزاد و نیما در محدوده 30 درصد بوده است و در مقاطعی که دلار به 32 هزار تومان رسید، رشد دلار نیما کمتر بوده و این اختلاف به‌شدت زیاد شد. امروز با توجه به خبرهای خوش در موردتوافق و تحقق برجام دلار آزاد وارد محدود 28 هزار تومان شد و دوباره به محدود 29 هزار تومان بازگشت؛ اما این خوش‌بینی وجود دارد که دلار تحت تاثیر برجام افت کند اما انتظار افت شدید و بااهمیتی وجود ندارد.

این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: درست است که قیمت دلار را دنبال می‌کنیم اما آنچه اهمیت دارد و بر عملکرد و سودآوری شرکت‌ها تاثیرگذار است، تحت تاثیر دلار نیمایی است. دلار نیما رشد منطقی و مداومی داشته و تقریبا با نوسانات کوچک به محدوده 26 هزار تومان تا 26 هزار و 600 تومان در نوسان بود؛ یعنی با افت دلار آزاد، افت محدود دلار نیما، اختلاف بین این دو نرخ به محدود 7 تا 8 درصد کاهش پیداکرده است.

نیکلایان در پاسخ به این سوال که وضعیت دلار نیما بعد از برجام را چگونه ارزیابی می‌کند، گفت: درست است که دلار آزاد افت کرده و از 32 هزار تومان تا محدود 28 تا 29 هزار تومان افت کرده است، اما انتظار افت شدید و بااهمیتی را برای دلار نیمایی نداریم.

این کارشناس بازار سرمایه، یکی از عوامل موثر بر نرخ دلار سیاست‌های اجرای سیاست‌گذاران بازار ارز دانست و افزود: یکی از مهم‌ترین مسائل بازار ارز این است که سیاست‌گذار، بعد از تحقق برجام، چگونه منابعی که به دست آورده، مدیریت می‌کند، آیا قصد دارد که با توجه به پتاسیل‌های که وجود دارد قیمت دلار را در کوتاه‌مدت پایین بیاورد؟

نیکلایان پیش‌بینی کرد: اما شرایط کلان اقتصاد کشور خیلی دلار پایین یا ارزانی را توجیه نمی‌کند. درواقع دلار پایین‌تر خیلی می‌تواند به ضرر اقتصاد کشور باشد و باعث فرار سرمایه از کشور شود. این انتظار می‌رود که بعد از برجام دلار نیمایی در محدود 26 هزار تومان بماند و افت چندانی نداشته باشد. در سال‌های آتی هم به‌واسطه گشایش‌های که اتفاق می‌افتد، محل هزینه کرد درآمدهای ارزی از فروش نفت تغییر پیدا کند و به‌جای صرف آن‌ها برای تنظیم نرخ دلار، به سمت پروژه‌ها و زیرساخت‌های کشور کوچانده می‌شوند.

این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر این‌که انتظار نمی‌رود نرخ دلار پایین‌تر از 26 هزار تومان باشد، ادامه داد: انتظار است که بعد از برجام، با توسعه فعالیت‌های تجاری، شرکت‌های حمل‌ونقلی به‌خصوص شرکت‌های که در بخش خدمات بندری فعالیت می‌کنند، با افزایش فعالیت و درآمد مواجه شوند و سود بیشتری به دست آورند.

نیکلایان در مورد انتظارات بازار نسبت به جهش دو صنعت خودرو و بانک، بعد از برجام توضیح داد: آن‌گونه که بازار انتظار دارد، تاثیرات برجام بر شرکت‌ها به‌سرعت اتفاق نمی‌افتد. بانک‌ها برای این‌که بتوانند ارتباطات بین‌المللی برقرار کنند باید استانداردهای زیادی را رعایت کنند که امروز ملزم به رعایت آن نیستند. صنعت خودرو هم بعد از برجام، فضای لازم برای رایزنی و دستیابی به تکنولوژی روز دنیا یا تولید مشترک با خودروسازان داخلی را به دست می‌آورد. دستیابی به تکنولوژی یا شریک خارجی، نیازمند صرف زمان است و نمی‌توان انتظار داشت که صرفا با تحقق برجام، سود زیادی برای گروه خودرویی به وجود بیاید.

این کارشناس بازار سرمایه در پایان یکی دیگر از مزایایی برجام برای شرکت‌ها را کاهش هزینه‌های تولید و صادرات دانست و گفت: درعین‌حال امروز به‌واسطه تحریم‌ها شرکت‌ها در تهیه مواد اولیه از خارج از مرزها یا صادرات کالاها به بازارهای جهانی با مشکلاتی مواجه‌اند و این مسله باعث افزایش هزینه‌های آن‌ها شده است. این انتظار وجود دارد که بعد از برجام این هزینه حذف‌شده و هزینه‌های تولیدی و تجاری شرکت‌ها کاهش پیدا کند.