بقای صنعت فولاد کشور نیازمند تامین مالی است

به گزارش آوای آگاه؛ روز جاری، همایش تامین مالی پروژه‌های حوزه معدن و صنایع معدنی به همت شرکت‌های فعال در این صنعت برگزار شد. علی اکبری، مدیرعامل شرکت تجلی توسعه معادن و فلزات در این همایش گفت: شرکت تجلی، اولین هلدینگ پروژه محور در حوزه معادن و فلزات بوده که با پشتیبانی ومعادن ایجاد شده است. سرمایه اولیه ۶همت بود که امیدواریم یک‌ افزایش سرمایه ۵۰درصدی در سال ۱۴۰2 داشته باشیم.

وی درخصوص ایده ایجاد تجلی گفت: درخصوص تامین مالی پروژه‌ها از بانک‌ها، مشکل این بود که سقف تسهیلات ۲۰۰ میلیارد تومان بود که برای پروژه‌های چند هزار میلیاردی کافی نبود. روش دوم، استفاده از اوراق بود که محدودیت‌های خاص خود را داشت. بنابراین تنها پولی که می‌توانستیم از آن در بلند مدت استفاده کنیم، بازار سهام بود. به همین دلیل برای استفاده از این منابع، شرکتی را برای پروژه‌های توسعه معادن و فلزات ایجاد و منابع مالی را تامین و شرکت تجلی را در بازار سهام عرضه کردیم.

به گفته وی، متاسفانه در کشور ما از برند شرکت‌ها استفاده نمی‌شود. برند شرکت به تنهایی می‌تواند منابع مالی جذب کند. ما اگر از یک بانک یا نهاد مالی تسهیلات دریافت کنیم، حتما سقف و محدودیت دارد؛ اما اگر از برند شرکت استفاده شود، دریافت تسهیلات سقفی ندارد.

اکبری تصریح کرد: در شرکت تجلی چندین کار به‌طور هم‌زمان انجام‌ شده که یکی از آنها عرضه اولیه بوده که هم‌زمان با آن، افزایش سرمایه و سلب حق تقدم انجام‌ شده که برای سهامدار عمده نوعی تجدید ارزیابی است. پروژه‌های نیمه تمام دولت که توجیه و FS مناسبی دارند، می‌توانند توسط شرکت‌هایی مانند تجلی منتقل شوند. یعنی پروژه‌هایی به این شرکت منتقل شود که سودآور باشد. زیرا موضوع اعتماد مردم و بازار سرمایه در میان است. ایجاد شرکت‌های پروژه محور مانند تجلی، یکی از روش‌های مناسب تامین مالی برای پروژه‌ها است.

وی اظهار داشت: ما فکر می‌کردیم گه اگر سرمایه‌های کوچک و خرد را از مردم جذب کنیم، وضعیت شرکت بهتر خواهد شد و به همین شکل نیز عمل کردیم. تجربه دیگر درخصوص شرکت پروژه محور تجلی این است که فرهنگ سهامداری در شرکت‌های پروژه محور متفاوت است. از این رو در دو مجمعی که توسط تجلی برگزار می‌شود، سهامداران توقع تقسیم سود حداکثری ندارند. چند شرکت دیگر پروژه محور دیگر نیز مجوزهای لازم را دریافت کرده‌اند و امیدواریم با گسترش این شرکت‌ها باری از دوش تامین مالی پروژه‌های صنعتی و معدنی کشور برداشته شود. شرکت‌های پروژه محور برخلاف هلدینگ‌ها به‌جای سبد سهام، سبد پروژه‌ها را مدیریت می‌کنند و با رشد پیشرفت فیزیکی پروژه‌ها با رشد قیمت سهام آنها همراه می‌شود.

اکبری خاطرنشان کرد: مذاکره با سهامداران عمده برای تعیین تکلیف سلب حق تقدم سهام، میزان آن و فروش حق تقدم از طریق خرد در بازار سرمایه و فروش سلب حق تقدم به صورت عمده در بازار سرمایه بخشی از اقدامات این شرکت در ابتدای عرضه اولیه است. انتقال سلب حق تقدم عمده به سهامداران اصلی، ایجاد فایل سهامداری در سپرده‌گذاری و مجوز پذیره‌نویسی در بازار سرمایه، عرضه سهام در بورس به قیمت هزار ریال، انتقال سهام سلب‌شده به سایر سهامداران، عرضه اولیه تجلی و شروع فعالیت بخشی از اقدامات این شرکت برای ورود به بازار سرمایه خوانده شد. این شرکت ۲۴ معدن را در اختیار دارد.

ابوتراب فاضل، مدیرعامل شرکت توسعه صنایع و معادن غدیر نیز در این همایش گفت: تامین مالی مهم‌ترین موضوع صنعت فولاد ایران است. نبود گاز و برق آزاردهنده است، اما طی یک یا دو سال آینده، موضوع تامین مالی به شدت این صنعت را تحت تاثیر قرار می‌دهد. ارزش کل سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در صنعت فولاد، ۲۵ میلیارد دلار است.

وی افزود: آسیب‌هایی که در این حوزه وجود دارد، دولت یا سیاست‌گذار و کنشگران این صنعت است. چالش گاز هم بسیار جدی است. عدم‌النفع اقتصادی آن هم به بنگاه‌های بالاسری رسیده است. ما انتظار داریم کمیسیون‌های مرتبط این موضوع را جدی بگیرند. آب، گاز، برق، لجستیک و... قابل رفع است. اما تامین مالی ابربحران صنعت فولاد و اقتصاد ایران است.

فاضل تصریح کرد: برآوردهای عددی نشان می‌دهد که ارزش جایگزینی صنعت فولاد ایران بیش از ۱۸ میلیارد دلار است. تسهیلات بانکی، سود شرکت‌ها و بازار سرمایه محل‌های تامین مالی است. وضعیت سرمایه‌گذاری ایران در مقایسه با کشورهای همسایه خوب نیست. ما هیچ چشم‌اندازی برای این صنعت نداریم. ترکیب تامین مالی پروژه‌های خارجی یعنی ۸۵درصد تامین مالی و ۱۵درصد سرمایه‌گذاری، یکی از روش‌ها است. نرخ تامین مالی پروژه‌های خارجی بسیار پایین است که منجر به افزایش حاشیه سود می‌شود. اما تحریم‌ها این فرصت خوب را از ما گرفته است. به دلیل نرخ بهره تامین مالی بالا توان سرمایه‌گذاری داخلی وجود ندارد.

وی در مورد چالش‌های تامین مالی از طریق بانک‌ها گفت: بانک‌ها تمایلی به اعطای تسهیلات به واحدهای تولیدی ندارند. تسهیلات رانتی و پاریس بودن بخش تولید از منظر بانک‌ها، انحراف تخصیص تسهیلات اعطایی به تولید در محل مصرف، کمبود منابع مالی بانک‌ها، نرخ سود بالای تسهیلات، بروکراسی سنگین و تمایل شرکت‌ها به وام بانکی به دلیل امکان استمهال از دیگر چالش‌های تامین مالی از طریق بانک‌ها است. تامین مالی از طریق سود شرکت‌ها نیز مشکل دارد؛ به دلیل درصد بالای مالکیت صندوق‌های بازنشستگی، ایجاد سیاست تقسیم سود حداکثری شده و فرصت توسعه از این طریق از دست رفته است. تامین مالی از طریق بازار سرمایه از جمله افزایش سرمایه از طریق سلب حق تقدم پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. پیچیدگی فرآیند تامین مالی، نامانوس بودن این تامین مالی برای بنگاه‌ها، لزوم شفاف‌سازی در بازار سرمایه و ناکارآمدی بازار سرمایه در جذب نقدینگی بخشی از چالش‌های تامین مالی از طریق بازار سرمایه است. تامین مالی از طریق بازار بدهی نیز به دلیل افزایش نرخ اوراق بدهی و نبود سواد مالی مدیران، دیگر چالش پیش روی صنعت است. نرخ تامین مالی در اقتصاد ایران باید کاهش یابد تا فضای کسب و کار رونق پیدا کند. همین نرخ بالای تامین مالی، ارزان بودن انرژی و نیروی کار را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد.

میلاد فروغی، مدیر عامل گروه مالی غدیر نیز در این همایش خاطرنشان کرد: یکی از روش‌های مهم در برابر تورم، تامین مالی است. تامین مالی در بازار سرمایه به‌خصوص بازار بدهی تقریبا نوپا است. کشور ما از منظر تامین مالی بانک محور است و بانک‌ها بر این حوزه تسلط دارند. بازار سرمایه در بخش تامین مالی در برابر بانک‌ها بسیار نحیف است. برخی می‌گویند مهم‌ترین چالش مقیاس تامین مالی در زنجیره فولاد است، اما ما در این خصوص در بازار سرمایه مشکلی نداریم و هر عددی که لازم باشد، تامین مالی انجام می‌شود. ابزارهای تامین مالی در بازار سرمایه سختگیرانه است، اما صندوق‌های سرمایه‌گذاری تا حدودی تامین مالی را تسهیل می‌کند.

وی گفت: تامین مالی در بازار سرمایه، نرخ موثر ۳۰درصد دارد. اما علت این است که تامین مالی در بورس شفاف است و نیازی به مسدود شدن پول ندارد. این ۳۰درصد نرخ واقعی پول در کشور است. نرخ بهره در بازار سرمایه شناور و منعطف است و خود را با وضعیت اقتصادی تطبیق می‌دهد.‌ اما تامین مالی کوتاه مدت، چالش اصلی ما در بازار سرمایه است که البته این موضوع راهکاری دارد که بتوانیم بازار توافقی ایجاد کنیم و یک شرکت بتواند سه ماهه تامین مالی کند.‌ بنابراین اگر بتوانیم بازیگران اصلی تامین مالی را گرد هم بیاوریم، می‌توانیم نرخ تامین مالی را کاهش دهیم.

مهدی کوهی، مدیرعامل ذوب آهن اظهار داشت: یکی از مشکلات اساسی ما گاز است. سال گذشته ۶۸۰ میلیون متر مکعب سهم خانگی گاز از ۸۰۰ میلیون متر مکعب تولیدشده توسط شرکت ملی گاز بوده است. نرخ استهلاک سرمایه‌گذاری‌ها در صنعت بسیار بالا است.

مجتبی حمیدیان، مدیرعامل سنگ آهن مرکزی نیز افزود: تمام مدیران فولادی درگیر موضوع تامین مالی پروژه‌ها هستند. ۷درصد سهم تسهیلات بانکی متعلق به بنگاه‌های فولادی است‌. ۵۹درصد تسهیلات بانکی را مجموعه‌های دولتی دریافت می‌کنند‌، اما آمارها نشان می‌دهد همین بنگاه‌های فولادی هستند که در بخش صادرات و ارزآوری کشور بسیار پررنگ‌ حاضر شده‌اند، اما در جایی که نیاز به تامین مالی و کمک است، سهم کمی را در اختیار دارد. بنابر گزارشات به ۳۰ میلیون دلار تامین مالی در صنعت فولاد نیاز داریم که ۱۵ میلیون دلار آن توسط خود بنگاه‌های فولادی تامین می‌شود. آمارها نشان می‌دهد میزان تسهیلات در سال‌های اخیر نه تنها رشد نداشته، بلکه کاهش نیز یافته که زنگ‌ خطری برای صنعت فولاد است.

محمد کمال زاده، مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی بیان کرد: ظرفیت‌ها را در زمینه استخراج و تولید تکمیل کردیم، اما غافل از اینکه چهل سال است که حوزه اکتشاف را کامل نکرده‌ایم. این عدم توازن یک بحث جدی است. ذخایر سنگ‌آهن بسیار کاهش یافته و نیازمند باطله‌برداری بسیار است؛ عددی حدود ۱۵۰ متر. ابزارهای تامین مالی مبتنی بر دارایی (صکوک) را می‌توان با روش‌های مدل‌سازی به سمت بهینه کردن برد. اما به دلیل منطبق بودن نرخ بهره اوراق با تورم، کماکان تامین مالی از این طریق توجیه‌پذیر نیست. وام ارزی صندوق توسعه هم دغدغه خود را دارد. بازپرداخت با نرخ امروز ارز وامی ارزی که سال‌ها پیش با نرخ ۳هزار تومان دریافت شده، دشوار است و حتی با فرض اینکه تمام پروژه‌ها را هم با تمام توان کامل کنیم، نمی‌توانیم ۵۰درصد آن را پرداخت کنیم.​​​​​​​

مدیرعامل مجتمع فولاد غدیر نی‌ریز یکی از مهم‌ترین برنامه‌های در دست اقدام این مجتمع را ورود به بازار سرمایه عنوان کرد و گفت: با اتخاذ تصمیمات درست و با اصلاح ساختار مالی، موفق به تامین مالی پروژه‌های خود در قالب یک پکیج تجمیعی به روش‌های مختلف در دو سال گذشته شده‌ایم.

محسن مصطفی‌پور در همایش تامین مالی پروژه‌های حوزه معدن و صنایع معدنی، اتخاذ هدف و تصمیم‌گیری به موقع در هر مجموعه‌ای را موجب وجه تمایز حکمرانی کارآمد در هر مجموعه دانست و بیان کرد: تصمیم‌گیری صحیح مبتنی بر اقدامات کارشناسی، موجب خواهد شد شکل عملیات اجرایی متفاوت در بنگاه‌های اقتصادی ایجاد شود.

وی افزایش سرمایه سه هزار درصدی شرکت و انتشار بیش از ۱۰ هزار میلیار ریال اوراق مرابحه و خریدهای اعتباری بدون کارمزد را از جمله روش‌های تامین مالی مجتمع فولاد غدیر نی‌ریز عنوان کرد و افزود: با حمایت سهام‌داران و با اصلاح نظام مالی شرکت و ترمیم برند، مجتمع فولاد غدیر نی‌ریز امروز بیش از ۱۵ هزار میلیارد تومان منابع بانکی آماده دارد.

مدیرعامل مجتمع فولاد غدیر نی‌ریز, یکی از مهم‌ترین برنامه‌های در دست اقدام این مجتمع را ورود به بازار سرمایه دانست و با اشاره به تامین مالی طرح‌های فولادی از مسیر فاینانس چین در سال‌های گذشته، بر لزوم جذب سرمایه‌های خارجی در صنعت فولاد تاکید کرد و اظهار داشت: وابسته‌های اقتصادی سفارتخانه‌های ما در کشورهای مختلف، باید با اتخاذ روش‌های تعاملی و فعالانه از ظرفیت جذب سرمایه در تامین مالی بسیاری از پروژه ها اهتمام ویژه ورزند.

مصطفی‌پور در پایان با تاکید بر لزوم سرمایه‌گذاری در حوزه اکتشاف و استخراج معادن، یادآور شد: برای تحقق برنامه پنجم در افق ۱۴۰۴، بیش از ۲۰ میلیون تن کسری خوراک شرکت‌های فولادی خواهد بود که باید با ایجاد انگیزه در ابتدای زنجیره برای سرمایه‌گذاران و تزریق منابع و تامین تجهیزات نوین و به‌روز در جهت رسیدن به این افق گام‌های بلندتری برداشت شود.