دود ناترازی گاز در چشم صنایع پتروشیمی

احمد مهدوی ابهری، دبیرکل انجمن کارفرمایان صنعت پتروشیمی در گفتگو با بورسان در خصوص جزئیات قیمت‌گذاری و قطعی گاز این صنایع در زمستان گفت: ما در رابطه‌ با یک صنعت نمی‌توانیم تصمیمات یک‌ روزه، یک‌ شبه یا یک‌ ساله اتخاذ کنیم. در صنعت پتروشیمی که وابسته به صادرات است، باید واقعیت‌ها را دید و واقعیت‌ها این است که این صنعت در مقابل خام‌فروشی قرار دارد.

در این جنگ اقتصادی برای کشور و صادرات نفت مشکلاتی ایجاد شد و کماکان این مشکلات وجود دارد، اما در رابطه‌ با محصولات پتروشیمی که تحریم هستیم، دشمن نتوانست مشکلاتی ایجاد کند. از سوی دیگر، سایر کشورهای جهان نیز به این محصولات نیازمند هستند و صنعت پتروشیمی و محصولات آن در اقتصاد خانوار سهم بسزایی دارد.

وی در ادامه افزود: یکی از مشکلات ما این است که قوانینی که در مجلس تصویب می‌شود، به‌خوبی اجرا نمی‌شود، بلکه سلیقه‌ای اجرا می‌شود. با نگاهی به برنامه‌های توسعه‌ای مجلس می‌توان دریافت که بسیاری از آن برنامه‌ها اجرا نشد؛ چرا که اگر اجرا شده بود، ما به آن اهداف می‌رسیدیم.

حاکمیت باید کمک‌کننده باشد 

وی با اشاره به صحبت‌های رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: صحبت‌های ایشان از روی دلسوزی بود، اما واقعیت این است که ما خودمان نیز می‌دانیم باید تعمیرات اساسی شرکت‌ها را به سمت زمستان ببریم و در حال حاضر ۹۵درصد تعمیرات اساسی شرکت‌های پتروشیمی در نیمه دوم سال انجام می‌شود؛ مگر اینکه اتفاق فنی در یکی از شرکت‌ها رخ دهد که مجبور شود در نیمه اول سال این تعمیرات را انجام دهد. برای صادرات محصولاتی مانند متانول که در آن جزء تولیدکنندگان بزرگ دنیا هستیم، نمی‌توانیم بازارهای خود را به طور موقت از دست بدهیم. به طور حتم زمانی که تولید محصولات ما به دلیل قطعی گاز متوقف می‌شود، مشتریان ما منتظر نمی‌مانند و از محل دیگری نیاز خود را تأمین می‌کنند. برای مثال، متانول به دلیل جنگ اقتصادی که راه افتاده و عامل اصلی آن اوکراین و روسیه هستند، دچار کاهش قیمت شده است. در این شرایط حاکمیت باید کمک کند تا شرکت‌ها مجدداً سرپا شوند.

راهکارهای پیشنهادی برای توقف قطعی گاز

اما سؤال اینجاست که از همان گازی که متانول تولید می‌کنیم، اوره نیز تولید می‌شود، اما چرا وضعیت تولید اوره در سطح خوبی قرار دارد؟ ما برای اینکه منابع گاز خود را بهینه مصرف کنیم و تراز گاز مثبت شود، دو راه بیشتر نداریم؛ راه اول سرمایه‌گذاری در میادین گازی بوده که هم اکنون صنعت پتروشیمی این سرمایه‌گذاری را آغاز کرده است و در دراز مدت به نتیجه خواهد رسید. راه دوم نیز صرفه‌جویی است. صرفه‌جویی در خانوار در مرحله اول و صرفه‌جویی در صنایع در مرحله دوم قرار می‌گیرد. ما از سال گذشته چندین پیشنهاد برای این موضوع ارائه دادیم.

تبدیل‌شدن نیروگاه‌ها به سیکل ترکیبی

این مقام مسئول در ادامه بیان داشت: پیشنهاد ما این بود که نیروگاه‌هایی که راندمان پایین دارند به سیکل ترکیبی تبدیل شوند و سرمایه‌گذاری آن توسط صنعت پتروشیمی انجام شود و گاز صرفه‌جویی شده، ذخیره و به شرکت‌های پتروشیمی داده شود که در زمستان با قطعی گاز مواجه نشوند. یک پیشنهاد جدید دیگر نیز دادیم که وزیر نفت در مورد آن دستوراتی داده‌اند، اما هنوز در عمل حرکتی مشاهده نکرده‌ایم. پیشنهاد ما این بود که خانوارهایی که در چهار ماهه پایان سال گاز کمتری مصرف کرده‌اند، مقدار صرفه‌جویی شده توسط شرکت‌های پتروشیمی خریداری شود؛ با قیمت ۸۰درصد نرخ خوراک که چهار هزار تومان می‌شود. در حال حاضر دولت با احتساب عوارض، گاز ۱۵۰ تومانی را به مردم می‌فروشد. اگر هر خانوار تنها ۲۰درصد در مصرف گاز صرفه‌جویی کند، این صرفه‌جویی می‌تواند به صنایع پتروشیمی فروخته شود و نیازمند منابع دولتی نیز نیست و به نفع صنایع ملی و شرکت گاز و... است. این پیشنهاد می‌تواند در نهایت منجر به ایجاد فرهنگ صرفه‌جویی در کشور شود. شرکت‌های پتروشیمی، سال گذشته به دلیل قطعی گاز با ۶۸۰ میلیون دلار عدم‌النفع مواجه شدند و چنانچه این پیشنهاد اجرایی شود، زیان نیز ایجاد نمی‌شود و در نهایت صادرات انجام شده و ارز آن به کشور وارد می‌شود. 

چشم انداز تولید ١٣٠ میلیون تنی با تدوام شرایط فعلی شدنی نیست

صنعت پتروشیمی در افق چشم‌انداز سال ۱۴۰۴ قصد دارد به ۱۳۰ میلیون تن محصول دست یابد، اما با وجود شرایط فعلی، این امر ممکن نیست. هم اکنون تمام طرح‌های شرکت‌های پتروشیمی که خوراک آنها در بخش متانول، اوره و آمونیاک بوده، با وجود شرایط فعلی به زیر سؤال رفته است. ما می‌توانیم با ایجاد فرهنگ صرفه‌جویی در بین مردم، با طرح‌های تشویقی کمترین آسیب را به صنعت بزنیم. همچنین تشویق برای سرمایه‌گذاری در میادین گازی، یکی دیگر از راه‌های گذر از بحران قطعی گاز صنایع پتروشیمی است.

چرا در توسعه میادین گازی سرمایه‌گذاری نشد؟

چرا کشوری که دارای دومین منابع گاز دنیا است، امروز باید نیازمند واردات باشد؟ چون سرمایه‌گذاری انجام نشده است؛ زیرا دولت منابع کافی نداشته و بخش خصوصی را نیز به میدان وارد نکرده است. این موضوع در دولت‌های گذشته نیز به همین شکل بوده است.

اگر این سرمایه‌گذاری در میادین گاز جنوبی در ۵ سال گذشته انجام می‌شد، امروز این مشکلات را نداشتیم. موضوع دیگر این است که در فرهنگ ما باید صرفه‌جویی باشد و ارزان‌قیمت بودن گاز، دلیلی برای مصرف بی‌رویه نیست.

دبیرکل انجمن کارفرمایان صنعت پتروشیمی در ادامه این گفتگو بیان داشت: مسئولیت اعلام و ابلاغ برنامه قطعی گاز بر عهده شرکت ملی گاز است. طبق آخرین اخبار فعلاً اعلام شده است که حدود ۵ میلیون مترمکعب از گاز پتروشیمی‌ها کاهش یابد. شرکت ملی پتروشیمی نیز جدولی را تدوین کرده است که این ۵ میلیون متر مکعب از کدام شرکت‌ها توسط شرکت ملی گاز کسر شود. 

وی با تأکید بر اینکه ما معتقد هستیم که قطعی گاز نباید برای صنایع اتفاق بیفتد، گفت: این موضوع زیان زیادی را به اقتصاد کشور وارد می‌کند و این موضوع موجب عدم‌النفع ۶۸۰ میلیون دلاری شرکت‌های پتروشیمی شده است. از سوی دیگر، موضوع قطعی گاز موجب متضرر شدن سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه نیز می‌شود؛ چرا که موجب کاهش سوددهی شرکت‌های سهامی عام می‌شود.