مروری بر کارنامه بازارهای جهانی در 2023

به گزارش آوای آگاه؛ احسان محمدیان امیری، کارشناس بازار سرمایه با اشاره به بازار سهام آمریکا گفت: بازارهای سهام در آمریکا آخرین هفته سال 2023 میلادی را با رسیدن به آستانه بالاترین رکوردهای تاریخی خود به اتمام رساندند که پایان کمپین تهاجمی بانک‌های مرکزی باعث هیجان سرمایه‌گذاران ظرف دو ماه اخیر و بازیابی بسیاری از شاخص‌های سهام شد.

او ادامه داد: بدین ترتیب، شاخص نزدک با رشد مناسب شرکت‌های تکنولوژی و با ثبت بازدهی 43 درصدی، بهترین عملکرد دو دهه اخیر را ثبت کرد. شاخص S&P500 با رشد 24 درصدی به کار خود خاتمه داد که بیش از 14 درصد آن از انتهای ماه اکتبر محقق شد و رشد هفتگی متوالی آن بهترین عملکرد شاخص از سال 2004 بوده است.

بازار نفت

محمدیان تصریح کرد: قیمت نفت در بازارهای جهانی شاهد ثبت بدترین عملکرد سالیانه خود از سال 2020 بود. در سالی که تداوم جنگ در اکراین و بروز تنش در خاورمیانه باعث بالاگرفتن تنش‌های ژئوپولتیکی شده و اوپک پلاس نیز در چندین نوبت اقدام به کاهش سطح تولید خود برای تقویت قیمت‌ها کرده بود، نگرانی از ضعف تقاضا با توجه به روند ضعیف بازیابی اقتصاد چین و سیاست‌های تهاجمی پولی و همچنین افزایش سطح تولید در کشورهای خارج از اوپک خصوصا رکوردشکنی تولید نفت در آمریکا با عبور از سطح 13 میلیون بشکه در روز، مانع از غلبه عوامل افزایشی در بازار شد. برآیند این عوامل باعث شد تا قیمت نفت برنت سال 2023 را با بازدهی منفی 10.3 درصدی و رسیدن به سطح 77 دلاری به پایان رساند.

این کارشناس بازار سرمایه افزود: انتظار می‌رود نفت برنت شاهد ثبت میانگین قیمتی 82.5 دلاری در سال 2024 باشد. بزرگ‌ترین نگرانی موجود در حوزه نفت، توانایی اوپک در حفظ اتحاد خود برای کاهش سطح عرضه در صورت لزوم بوده است. لازم به ذکر است که سهم بازار اوپک با کاهش‌های اخیر در میزان عرضه به کمتر از 27 درصد از بازار جهانی نفت افت کرده است.

وی ادامه داد: بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی نیز، با وجود اینکه تقاضای جهانی نفت در سال جاری با رشد 2.3 میلیون بشکه‌ای، به رکورد روزانه 101.7 میلیون بشکه خواهد رسید، رشد تقاضا در سال آینده با کاهش بیش از 50 درصدی به 1.1 میلیون بشکه در روز خواهد رسید که بخش مهمی از این کاهش در شتاب افزایش تقاضا ناشی از گسترش استفاده از خودروهای بهینه در مصرف سوخت یا الکتریکی است. این در حالی است که در طرف دیگر ماجرا، اوپک در گزارش ماهیانه خود برآورد رشد تقاضا را معادل با بیش از 2.2 میلیون بشکه در روز در سال آینده دانسته که این اختلاف قابل توجه در برآوردها، باعث سردرگمی سرمایه‌گذاران درباره چشم‌انداز بازار نفت شده است.

دلار ایندکس و طلای جهانی

محمدیان توضیح داد: شاخص دلار ایندکس شاهد اولین افت سالیانه خود از 2020 با توجه به انتظارات مرتبط با کاهش نرخ بهره از جانب فدرال رزرو در سال 2024 بود که باعث افت 1.8 درصدی این ارز معتبر در مقابل سبدی از همتایان خود در سال 2023 شد. افزایش سطح ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران نیز به عنوان عامل منفی دیگری برای دلار به عنوان پناهگاهی امن محسوب می‌شود. طلا در طرف مقابل با ثبت بازدهی 13 درصدی، شاهد ثبت بهترین عملکرد سه سال اخیر خود بود و این در حالی است که این فلز گرانبها شاهد سالی بسیار پرنوسان بوده که در آن قیمت‌ها در دامنه 1،800 تا 2،135 دلاری شاهد تغییر بودند. برای سال 2024 تاکنون نیز مؤسسه جی‌پی‌مورگان برآورد سقف قیمتی 2،300 دلاری تا نیمه سال را کرده و شرط آن را تحقق کاهش بهره فدرال رزرو اعلام کرده است.

 فلزات اساسی 

این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: مس شاهد پایان سال 2023 با بازدهی اندک سالیانه 1.1 درصدی بود. بادهای مخالفی همچون سیاست تهاجمی فدرال رزرو در افزایش نرخ بهره، روند ضعیف بازیابی پساکرونایی اقتصاد چین از جمله عواملی بودند که باعث آسیب به قیمت کامودیتی‌ها از جمله مس در سال 2023 شدند اگرچه قیمت‌ها از ماه نوامبر موفق به بازگشت به مدار صعودی شدند. بر اساس گزارش گروه مطالعات بین‌المللی مس (ICSG)، بازار جهانی مس فرآوری‌شده، در نه ماهه ابتدایی سال جاری شاهد مازاد عرضه 17 هزار تنی بوده این در حالی است که در دوره مشابه سال 2022 این داده‌ها نشان از کسری 401 هزار تنی عرضه ‌داده است.

وی افزود: تعطیلی اخیر معدن Cobre در پاناما سبب شده تا گلدمن ساکس انتظار داشته باشد بازار در سال آینده با کسری عرضه 534 هزار تنی مواجه شود اما از طرف دیگر بانک سوئیسی UBS معتقد است که در صورت عدم بروز اختلال غیرمنتظره در طرف عرضه، بازار در شرایط تعادلی به سر خواهد برد. از منظر قیمتی در حال حاضر اختلاف برآوردی نسبتا قابل توجهی بین گلدمن ساکس و سایر مؤسسات وجود دارد. مؤسسه CRU پیش‌بینی میانگین 9،088 دلاری را کرده و UBS سوئیس نیز انتظار میانگین 8،818 دلاری را اعلام کرده است.

محمدیان با اشاره به وضعیت سرب و روی خاطرنشان کرد: روی در سال گذشته تحت تإثیر شرایط کلی اقتصاد جهانی و همچنین ضعف بنیادین بازار ناشی از مازاد عرضه قابل توجهی که در بازار وجود داشته، با کاهش قابل توجه قیمت‌ها روبرو شد که باعث شد تا برخی شرکت‌های معدنی مجبور به تعطیلی بعضی از واحدهای تولیدی خود شوند. بر اساس برآورد گروه بین‌المللی مطالعات سرب و روی (ILZSG)، بازار جهانی شمش روی در نه ماهه ابتدایی سال جاری شاهد مازاد عرضه قابل توجه 475 هزار تنی بوده است. موجودی انبارها در بورس فلزات لندن نیز تحت تأثیر این وضعیت تا بالاترین سطح دو سال اخیر رسیده است. در حال حاضر TradingEconomics برای بازه دوازده ماهه پیش‌بینی قرار گرفتن قیمت روی در محدوده 2،314 دلاری را کرده است و مؤسسه فیچ نیز در برآورد ماه جاری خود اعلام کرده که انتظار ثبت قیمت 2،500 دلاری به صورت میانگین در سال آینده برای قیمت روی و سپس کاهش آن تا میانگین 2،200 دلاری در بازه زمانی میان‌مدت تا سال 2026 را دارد. اما دایره تحقیقات اقتصادی وزارت صنایع و منابع استرالیا با وجود اینکه انتظار کاهش 4 درصدی قیمت روی در سال 2024 را دارد، در بازه دو ساله انتظار بهبود قیمت روی به میانگین 2،600 دلار تا سال 2025 را کرده است.

این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: سرب نیز با افزایش رقابت ناشی از گسترش خودروهای الکتریکی و هیبریدی که باعث کاهش سطح تقاضا برای باطری‌های سربی شده، سال سختی را پشت سر گذاشت. قیمت روی در معاملات نقدی با 12.6 درصد کاهش در سال گذشته در سطح 2،640 دلار به ازای هر تن قرار گرفت. همچنین، قیمت سرب در معاملات نقدی با 12.9 درصد کاهش در سطح 2،030 دلار به ازای هر تن قرار گرفت.

به گفته وی؛ ورق گرم فولادی چین در سال گذشته پس از محو خوش‌بینی‌های مرتبط با روند احیای اقتصادی چین پس از فاصله‌گرفتن این کشور از سیاست‌های محدودکننده کرونایی و رشد کمتر از حد انتظار فعالیت‌های اقتصادی، شاهد افت قابل توجهی بود. قیمت این محصول بر اساس نرخ فوب چین در سال گذشته با بازدهی منفی 10.6 درصدی در سطح 576 دلار در هر تن قرار گرفت.

محمدیان تصریح کرد: آلومینیوم نیز در سال گذشته شاهد روند پر نوسانی بود که در آن افزایش قیمت رخ داده در ماه ژانویه، به سرعت با واقعیت‌هایی ناشی از ضعف بنیادین بازار آلومینیوم علاوه بر شرایط نامساعد فلزات اساسی در صحنه اقتصاد کلان، خنثی شد تا قیمت در ادامه سال شاهد نوسان در دامنه کوچک‌تری باشد و در نهایت سال را با افت 1.1 درصدی به پایان برساند.

این کارشناس بازار سرمایه افزود: بر اساس گزارش شرکت نروژی نورسک هیدرو، رکود در صنایع و همچنین بازار ساختمان در سراسر دنیا در ترکیب با رشد کاهنده فروش خودروهای الکتریکی در چین سبب شده تا فروش آلومینیوم این شرکت در سه ماهه سوم با 57 درصد کاهش مواجه شود. همچنین آلکوا آمریکا نیز به دلیل نوسانات قابل توجه قیمت انرژی، شاهد زیان در مقطع زمانی مشابه بوده است. در حال حاضر ING هلند انتظار بازیابی قیمتی چندانی را ندارد و اگرچه معتقد است که مازاد عرضه بازار آلومینیوم از برآورد 800 هزار تنی سال جاری به کمتر از 100 هزار تن در سال آینده بهبود خواهد یافت، میانگین قیمت این فلز سبک در سال آینده معادل با 2،260 دلار خواهد بود و در سه ماهه پایانی انتظار ثبت بالاترین قیمت با میانگین 2،300 دلاری وجود دارد. در مقایسه با ING، مؤسسه فیچ اندکی خوش‌بین‌تر است و انتظار میانگین قیمتی 2،350 دلاری را در سال آینده دارد.

پیش‌بینی روند نزولی تورم در جهان در سال 2024

محمدیان گفت: گزارش جدید بانک گلدمن ساکس نشان می‌دهد که تورم در سراسر دنیا با سرعت بیش از حد انتظاری نسبت به برآورد سیاست‌گذاران پولی کاهش خواهد یافت و تورم به سطوح نرمال خود برای اولین بار ظرف سه سال اخیر نزدیک خواهد شد. بر اساس برآورد این مؤسسه، تورم پایه به استثنای مواد غذایی و انرژی در کشورهایی همچون ایالات متحده، حوزه یورو و برخی اقتصادهای نوظهور که در دوران پساکرونا شاهد جهش تورمی بوده، تا پایان سال آینده عمدتا در محدوده 2 درصدی که هدف بسیاری از بانک‌های مرکزی است، قرار خواهد گرفت.

وی ادامه داد: بر اساس برآورد مؤسسه آکسفورد اکانامیکس نیز، در سه ماهه پایانی سال آینده تورم حوزه یورو به 1.3 درصد، ایالات متحده به 2.2 درصد و بریتانیا به 2.7 درصد کاهش خواهد یافت. انتظارات نزولی تورم باعث شده تا مؤسسه مالی "بانک آمریکا" نیز پیش‌بینی کاهش نرخ بهره توسط 152 بانک مرکزی مختلف دنیا در سال آینده را کند که بیشترین کاهش در نرخ‌های بهره از نظر تعدادی از زمان بحران مالی بین‌المللی در سال 2009 محسوب می‌شود.

این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: از طرف دیگر نیز، فدرال رزرو در پایان نشست کمیته بازار باز، نرخ بهره را بدون تغییر در سطح 5.5 درصد حفظ کرد، اما از طرفی ژروم پاول اعلام کرد که این نهاد به دقت مراقب است تا با زیاد نگه داشتن بیش از حد نرخ‌های بهره، باعث آسیب غیرضروری به اقتصاد نشود و از طرف دیگر آخرین برآورد اعضای کمیته بازار باز نشان می‌دهد که میانه انتظارات سیاست‌گذاران پولی در آمریکا، سه بار کاهش در نرخ بهره در سال آینده است که این امر با استقبال بازارها مواجه شده است. در آن‌سوی آتلانتیک، بانک مرکزی اروپا نرخ بهره معیار را برای دومین نشست متوالی در سطح 4 درصد حفظ کرد اما پیش‌بینی تورم در سال آینده را به 2.7 درصد کاهش داده و بازارهای مالی تخمین کاهش حداقل 1.5 درصدی نرخ بهره ECB در سال آینده را انتظار دارند اگرچه کریستین لاگارد، رئیس این نهاد حاضر به اظهار نظر در این باره نشد.

محمدیان افزود: در بریتانیا با تورم 4.6 درصدی که بالاتر از همتایان است، بانک مرکزی نرخ بهره را در سطح 5.25 درصدی حفظ کرد و اندرو بیلی، رئیس این نهاد انتظارات کاهش زودهنگام نرخ بهره در سه ماهه اول 2024 را به چالش کشید و اعلام کرد قیمت‌ها هنوز در سطح بالایی قرار دارد و سخن از کاهش نرخ بهره غیرمنطقی خواهد بود. از بین اعضای 9 نفره کمیته سیاست پولی، سه نفر از اعضا طرفدار رشد مجدد نرخ بهره بوده‌اند.