نرخ بهره و تورم گلوگاه حیاتی بازار سرمایه

علی آهو مدیر سبد شرکت سبدگردان کاریزما در گفتگویی با موضوعیت کاهش نرخ بهره بین بانکی و اثرات آن بر تورم و P/E بازار به همفکران گفت: بازار سرمایه با نرخ بهره واقعی بیشتر سروکار دارد نه نرخ بهره اسمی. یعنی نرخ بهره اسمی که تورم را از آن کسر کنیم. 

در حال حاضر در خصوص نرخ بهره دو رویکرد وجود دارد، اگر نرخ بهره واقعی مثبت باشد برای بازار سرمایه بسیار مضر است، به این معنی که با قرار دادن پول در بانک و بدون انجام هیچ گونه فعالیت و هیچگونه ریسکی سرمایه‌گذار می‌تواند بازده کسب کند. اگر این موضوع همراه باشد با ثبات نرخ دلار، یکی از بدترین حالت ها برای بازار سرمایه و البته برای اقتصاد یک کشور است. زیرا در آن صورت افراد در بانک سرمایه گذاری می کنند و بانک نیز مجبور است سود بالا پرداخت کند، این در حالی است که نرخ دلار ثابت است. 

 

وی در همین راستا افزود: اما در خصوص تورم باید بدانیم بخش مهمی از آن ناشی از دلار است زیرا به طرق مستقیم و غیر مستقیم در هزینه ها دخیل است. اتفاقی که می‌افتد این است که اگر نرخ دلار ثابت نگه داشته شود، موجب میگردد نرخ های فروش شرکت‌ها افزایش نیابد و طبعاً تورم نیز ممکن است پایین تر باشد. اما اگر همراه با کاهش نرخ بهره معقول کمتر از ۱۸درصد به صورت تدریجی، حفظ شود، همراه با کاهش تورم منجر به آرامش می شود، مخصوصا اگر نرخ دلار بصورت آهسته و تدریجی رشد کند.

 

وی با اشاره به اینکه در خصوص نرخ بهره دو نگاه وجود دارد، افزود: عده ای معتقد هستند که در صورت توافق و کاهش انتظارات آتی از تورم و نرخ دلار یا چنانچه جهش دلار را در کوتاه مدت رخ ندهد، این امکان وجود دارد که سیاست گذار و بانک مرکزی نرخ های بهره را کاهش دهد (به تدریج بین ۱۲یا ۱۳درصد).  در این حالت درست است که کاهش نرخ دلار یا ثبات نرخ دلار به ضرر اکثریت بازار سرمایه است، اما اگر در طرف دیگر نرخ بهره نیز کاهش یابد میتواند از مسیر افزایش P/E ای که سهام شرکت ها میتوانند در آن محدوده معامله شوند، روی بازارسرمایه تاثیر مثبت داشته باشد.

این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: اما عده دیگری که اقتصاد خوانده هستند، معتقدند نباید در چنین شرایطی نرخ بهره را کاهش داد و ممکن است نرخ بهره به روند تورم دامن بزند و پولها به گردش بیاید. میدانیم که دولت خود را صاحب ریال و دلار میداند یا صاحب نسبت ریال به دلار میداند، از همین رو اگر پولی به دست دولت برسد حتما با هدف کاهش یا ثبات قیمت ها، دلار را سرکوب میکند،از سوی دیگر اگر نرخ بهره کاهش پیدا نکند منجر به یک رکود وحشتناک در اقتصاد خواهد شد. این رخداد منجر به افزایش ناترازی بانک ها و هم شرکت ها دچار مشکل میشوند.در نتیجه بازار سرمایه با مساله روبرو خواهد شد که در این صورت حتما با یک جهش در نرخ دلار در سالهای نه چندان دور،با فاصله کمتر مواجه می شود، که این مورد یکی از بدترین حالت های ممکن برای بورس است.