نگاهی به کارنامه شش ماهه پالایشگاه ها

مرتضی کلهری، کارشناس بازار سرمایه در گفت و گویی با همفکران به بررسی کارنامه شش ماهه شرکت های پالایشی پرداخت و در این باره گفت: گزارش‌های شرکت‌های پالایشی در حالی منتشر شد که  شرکت‌ها نسبت به صورتحساب قطعی‌شان عقب‌تر هستند و گویا صورتحساب قطعی برایشان نیامده است. باتوجه به اینکه دستورالعمل سال ۱۴۰۱ ابلاغ شد و در آنجا قیمت‌ها شفاف از نشریات استخراج می‌شود، توانستند گزارشات‌شان را ارائه بدهند. در این بین  ۲ نکته که وجود داشت اینکه شبندر و شاوان بخشی از سودی که باید در بهار شناسایی می‌کردند را به خاطر محافظه کاری شناسایی نکردند و در تابستان شناسایی کردند و دلیل این بود که سعی کردند علیرغم انتشار  دستورالعمل ، قیمت‌هایی که برای محاسبه ثبت می کنند را کمتر لحاظ کنند.به همین دلیل سودی که در بهار به نسبت تابستان در این دو شرکت ساخته می‌شود، دور از انتطار بود. اما اثر بهار بود که آمده بود، شاید بهتر باشد که این دو شرکت را ۶ ماهه ببینیم و سعی نکنیم خیلی فصل تابستان و بهار را با هم قیاس کنیم. 

 

بررسی کارنامه شش ماهه شتران، شاوان و شبندر

کلهری تصریح کرد: به صورت کلی در اکثر شرکت‌ها سطوح تولید حدود چند درصد از نظر حجم نسبت به سال گذشته بیشتر شده بود و به نظر می رسید که به واسطه دوران اوج مصرف فرآورده بنزین در تابستان  که پیک مصرف ما است و نیاز به آن بالاست، به این شرکت‌ها نفت بیشتر داده بودند تا تولید کنند و بتوانند نیاز کشور را پوشش دهند. شتران گازوئیل بیشتری تولید کرده بود، اما نفت کوره کمتر بود، از سوی دیگر بنزین کمتری هم تولید کرد. موضوع مالیات این شرکت‌ها و بقیه شرکت‌ها همچنان تا یک حدی محل ابهام است. در همه شرکت‌های پالایشی مالیات‌های عجیب و غریب شاید گرفته شده باشد و باید ببینیم گزارش حسابرسی شده در این خصوص به چه نحوی منتشر خواهد شد. نکته ای در خصوص شتران وجود دارد با انتشار صورت‌های مالی  ۶ ماهه، بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان سپرده در این شرکت است که نگهداری این پول عجیب بود، اخیرا هم که شتران روی معامله بلوک فارس رقابت کرد و در نهایت هم معامله را باخت، ولی همچنان مشخص نیست که این ۳۰ هزار میلیارد را چگونه مدیریت کند چرا که حجم پول بسیار زیادی است و این در حالی است که ۷۰ درصد شرکت برای سهام عدالت است. 

کلهری گفت: اثر کیفی‌سازی خوراک و موضوعی که در ۱۴۰۱ برای اولین بار در دستورالعمل آمد، در این شرکت کیفی سازی خوراک  خیلی نبود و اثر صفری داشته است. اما  شاوان بخشی از سود بهار بود که در تابستان آمده بود، کیفی‌سازی نفت و میعانات برای آن موثر بود. به نظر می آمد این قیمت پایین‌تر میعانات به خاطر این بوده است که کیفی‌سازی و آن کیفیتی که میعانات گازی که می‌گیرد، مقداری پایین‌تر از انتظار بود و این را می‌شد در نفت کوره بیشتری که تولید می‌کند هم دید، می‌شود در پرتی بیشتر آن دید و این که گازوئیل کمتری تولید می‌کند. اما نکته مثبتی که برای شاوان وجود دارد اینکه بعد از اجرای آن طرح کاتالیستی تبدیل نفت به بنزین توانست تولید بنزین خود را روی ۳۶ درصد حجم کل آن تثبیت کند، به نظر می‌آمد که یک مشکل کاتالیستی داشت. گویا از یک شرکت ایرانی توانسته  آن کاتالیست را تهیه کند و جواب داده است. ما از زمستان سال قبل که رصد می‌کنیم به نظر می‌آید که فعلا این پایداری برای آن است، اما مقداری این افت قیمت بنزین و کرکی که اول سال داشت در ۲ ماه آخر نیمه سال باعث شد نتواند آن برد اساسی را کسب کند. البته افت وحشتناک قیمت نفتا هم تا حد زیادی می‌توانست اذیت کند که حداقل ارزش افزوده بنزین بهتر از نفتا در این وضعیت برای شاوان است.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: کیفی سازی خوراک ورودی شبندر و آن قیمتی که می‌خواست تخفیف بگیرد، نزدیک به صفر بود، اما در میعانات شبندر هم به مشکل خورد و مقداری قیمت میعانات برای آن پایین‌تر بود و سعی کرده بود که نفت بیشتری به نسبت میعانات در خوراک ورودی بگیرد. این امر موجب شد دوباره نفت کوره‌ای که شبندر تولید می‌کند، بیشتر شود. نفت کوره‌ای که تا حد زیادی پاشنه آشیل آن هم شده  و در حال حاضر در صورت‌های شرکت ۱۰ میلیون بشکه نفت کوره وجود دارد که بهای تمام شده آن ۶۵ دلار است، که به گفته شبندر که  هنوز صورتحساب قطعی نگرفته‌اند و نمی‌دانند که پالایش و پخش این نفت کوره را چکار کرده است. قیمت نفت کوره  در حال حاضر روی هر بشکه 52دلار است و این بهای تمام شده نفت کوره باعث می‌شود که اگر پالایش و پخش بعنوان مثال در زمستانی که شاید تقاضای نفت کوره بالاتر برود، شروع کند نفت کوره شبندر را فروخته‌اند، موجب شود یک مقداری ناخواسته به شبندر آسیب بزند و  زیان سنگینی از این محل برای شبندر ایجاد می‌شود. بنظر می رسد بازار هم تا حدی صبر کرده است که ببیند قضیه نفت کوره شبندر چه می‌شود و بعد محاسبات خود را روی آن دقیق‌تر کند.

 

بررسی کارنامه شش ماهه شبریز

مرتضی کلهری در ادامه گفت: در شبریز کیفی‌ سازی نفت حدود نیم دلار به نفع شرکت شده بود،‌ نفت کوره را بیشتر و بنزین را کمتر توليد کرده بود، به نظر می رسید مقداری در یکی از واحدهای ایزومراسیون به مشکل خورده بود و باعث شد که سهم نفت کوره بالاتر باشد، سهم بنزین و گازوئیل هم در تولید کمتر باشد. احتمالا با این اورهالی که این واحد کوچک رفته بود، مثلا در پاییز و زمستان بتوانیم شبریز بهتری را ببینیم، بخصوص اینکه شبریز گازوئیل خوبی هم تولید می‌کند، الان هم که کرک اسپرد گازوئیل همچنان بالا است. البته پتروشیمی تبریز هم که هنوز صورت مالی آن هم نیامده است، اما ابتدای سال به خاطر اینکه خوراک مایع و نفتا داشت خیلی اذیت شد، قیمت نفتا ریخت ولی از آن طرف پلی‌اتیلن‌ها هم به شدت ریختند و از این لحاظ باز هم پتروشیمی تبریز تحت فشار قرار گرفت، بخصوص سال گذشته که حجم تولید پلی‌اتیلن خود را زیاد کرد. این اورهالی  که برای آن واحد ایزومراسیون رخ داد تا حدی برای بازار ناشناخته بود. انتظار بازار گزارش بهتری از شبریز بود. 

 

بررسی کارنامه شش ماهه شراز

وی در ادامه به گزارش شراز پرداخت و گفت: در شراز آن کیفی‌سازی نفت  بیش از ۱ دلار به نفع شرکت شد و در میعانات هم تقریبا همین اوردر است، سهم میعانات شراز هم کمتر گرفته است، بیشتر نفت گرفته  و نفت کوره آن هم کمتر بوده است. آن هم فروش کمتری را گزارش و موجودی خیلی بیشتری را که شاید مانند شبندر به آن آسیب بزند، نه به آن اندازه، اما حداقل باید صورتحساب‌ها دقیق‌تر بیاید و ببینیم چه اتفاقی می‌افتد. همین نیامدن صورتحساب‌ها ریسکی است که این شرکت‌ها را تهدید می‌کند.

 

بررسی کارنامه شش ماهه شپنا

در شپنا دوباره حجم تولید آن افزایش پیدا کرده بود، بنزین بیشتری داده بود و هزینه اداری عمومی شرکت بیشتر از آن چیزی بود که واقعا تخمین زده می‌شد، هزینه های عجیبی داشت، حداقل باید منتظر یادداشت‌ها باشیم، ببینیم که چه اتفاقی برای آن افتاده است. مورد دیگری که در رابطه با شپنا است اینکه گازوئیلی که تولید می‌کند، بالای ۵ هزار ppm  گوگرد دارد . یک مصاحبه‌ای هم از شرکت آمد که انگار طرح گازوئیل اجرا شده است و شپنا از این محل برد خیلی خوبی کند، اما ما داخل شرکت شفاف‌سازی ندیده‌ایم و تا حدودی بازار نسبت به اینکه روزهای اول نسبت به آن‌ مصاحبه واکنش مثبت نشان داد، اما بعد آن به نظر می‌آمد که عدم شفاف‌سازی شرکت باعث شد که همه از آن دلسرد شوند. به هرحال طرح خوبی برای شپنا است و باعث می‌شود که عددهای بیشتر از ۲۰۰ میلیون دلار یعنی ۴-۵ هزار میلیارد تومان به سود شپنا اضافه شود.

کلهری در همین راستا افزود: در کل شرکت‌های پالایشی و بنابر دستورالعمل جدید نکته‌ای که وجود دارد، سهم بدهکاری دولت به این شرکت‌ها و پالایش و پخش بیشتر می‌شود. یعنی به واسطه این افزایش کرک‌ها و این دستورالعمل‌های جدید شرکت پالایش و پخش بیشتر به این شرکت‌ها بدهکار می‌شود و ما این را داخل جریان‌های نقدی شرکت‌ هم می‌بینیم.

به طور مثال شپنایی که نزدیک به ۲۰ هزار میلیارد تومان سود ساخته است، جریان نقدی ایجاد شده ناشی از  عملیات تهاتری فروش و بهای تمام شده (نقد حاصل از عملیات) آن فقط ۱۰ هزار میلیارد تومان است در حالیکه در سال گذشته شپنای ۱۴ هزار ميليارد تومانی که سود ساخته بود، نزدیک به ۱۲ هزار میلیارد تومان نقد حاصل از عملیات داشت، یعنی جریان‌های نقدی به نسب سودی که ساخته بودند بیشتر در دست شرکت بود و الان بیشتر از شرکت طلب دارند. ممکن است در آینده این موضوع برای‌شان اذیت کننده شود و مشکلی پیش بیاورد.

وی در ادامه گفت: در کل شرکت‌های پالایشی گزارش‌های بدی داده‌اند یا سورپرایز عجیبی کرده باشند، اما افت کرک اسپردها ها آن چشم‌اندازشان را از بین برد. با این حال همچنان قیمت نفت بالا است و همچنان این‌ها هم دوران بدی ندارند، البته که افت قیمت حداقل یا آن کرک بنزین تا حد زیادی به آن‌هایی که بنزین زیادی تولید می‌کرده‌اند آسیب زد.