گاز ایرانی به قیمت اروپایی

سیاوش فیاضی کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با همفکران به سیاست‌های دولت در تامین سوخت تولیدکنندگان انتقاد کرد.

او با اشاره به سیاست‌های دولت در قیمت‌گذاری نرخ گاز، گفت: دولت درگذشته برای فرموله کردن و تعیین نرخ گاز شرکت‌های پتروشیمی از میانگین قیمت چهار هاب گازی استفاده می‌کرد و این تعیین قیمت در برخی از فصول باعث افزایش 3 برابری نرخ، نسبت به نرخ نرمال می‌شد.

فیاضی با استناد به کمبود گاز و در اروپا و بالا رفتن قیمت آن در قاره سبز، گفت: امسال براساس عرضه و تقاضا قیمت گاز، اختلاف قابل‌توجهی در نرخ گاز منطقه اروپا وهاب‌های اروپایی، هلند و انگلیس، به وجود آمد و به‌تبع آن فرمول نرخ گاز ایران هم‌تغییر کرد. تغییری که برای ایران به‌عنوان دارنده دومین ذخایر گازی جهان جای سوال دارد.

این کارشناس بورس با تاکید بر سوال خود که ایران به‌عنوان دومین دارنده ذخایر گازی دنیا به چه دلیل باید نرخ گاز شرکت‌های خود را بر اساس کشورهای اروپایی که بعضا تا 100 درصد نیاز خود را از واردات تامین می‌کنند، تعیین کند؟ گفت: درحالی‌که نرخ گاز در هاب‌های پر معامله و مطرح دنیا همچون هنری‌هاب و آلبرتای کانادا، بین 20 تا 30 درصد هاب‌های اروپایی است، چرا در ایران مبنای قیمت گاز باید گران‌ترین هاب‌ها باشد؟

فیاضی در ادامه به تغییر نرخ سوخت صنایع هم اشاره کرد و گفت: در اقدامی دیگر دولت علاوه بر گره زدن نرخ خوراک شرکت‌های پتروشیمی به نرخ‌های غیرمعقول تعریف‌شده، سوخت صنایع را نیز بر اساس فرمول 10 تا 30 درصد به نرخ خوراک مرتبط کرد و در سال آینده نیز ضریب 30 درصد برای شرکت‌های پالایشی، فولادی و سایر صنایع به‌غیراز سیمان به 40 درصد افزایش یافت.

او با طرح این سوال که مشکل این‌گونه مدیریت سوخت در صنایع چیست؟ گفت: مشکل اینجاست که در برخی از ماه‌های سال، هزینه مسایل سیاسی بین اروپا و روسیه، به شرکت‌ها و صنایع ایرانی تحمیل می‌شود و آن‌ها هم هزینه‌های سیاسی این دو طرف را پرداخت می‌کنند.

فیاضی به حذف سقف قیمت خوراک هم اشاره کرد و گفت: در اقدامی دیگر سقف 5 هزارتومانی خوراک نیز حذف شد که اگرچه عدم حذف این سقف بهتر از نبودن آن بود اما باید توجه داشت که در 5 سال اخیر، نرخ گاز در هاب‌های اروپایی، بین 30 تا 200 درصد میانگین‌های خود در نوسان بوده‌اند؛ که این میزان در ماه‌های سپتامبر تا اکتبر (به‌عنوان سقف نرخ‌های فعلی) تا 6 برابر میانگین‌ها نیز در نوسان بوده است. به بیان ساده‌تر با حل شدن مسائل سیاسی اروپا و روسیه در کنار برطرف شدن محدودیت‌های سمت عرضه به خاطر ویروس کووید، دوباره نرخ گاز به میانگین دو سال گذشته خود که بین 10 تا 12 سنت بوده است نزدیک خواهد شد.