گندله سنگآهن؛ از رشد جهانی تا اهمیت در توسعه
گندله به دلیل خلوص بالاتر، یکنواختی ابعاد و راندمان بهتر در تولید فولاد، اهمیت زیادی در صنعت فولاد جهان دارد و یکی از حلقههای استراتژیک زنجیره فولاد محسوب میشود.
گندله سنگآهن (Iron Ore Pellet) یکی از محصولات میانی زنجیره فولاد است که از فرآوری کنسانتره سنگآهن تولید میشود. در فرآیند گندلهسازی، ذرات ریز کنسانتره با مواد افزودنی ترکیب شده و به شکل گلولههای کروی درمیآیند و سپس در دمای بالا پخته میشوند تا استحکام لازم برای استفاده در واحدهای احیای مستقیم یا کورهبلند را به دست آورند.
وضعیت ذخایر سنگآهن
بر اساس گزارش سازمان زمینشناسی آمریکا در سال ۲۰۲۴، مجموع ذخایر سنگآهن جهان حدود ۲۰۰ میلیارد تن برآورد شده که بخش عمده آن در کشور استرالیا قرار دارد. ذخایر سنگآهن استرالیا ۵۸ میلیارد تن اعلام شده است. پس از استرالیا، روسیه، برزیل و چین بهترتیب با ۳۵، ۳۴ و ۲۰ میلیارد تن در رتبههای دوم تا چهارم قرار دارند. ایران نیز با دارا بودن ۳.۸ میلیارد تن ذخایر شناساییشده سنگآهن، در جایگاه هشتم جهان قرار گرفته است.
گندله سنگآهن در مسیر رشد جهانی
بازار جهانی گندله سنگآهن در سال ۲۰۲۵ ارزشی حدود ۶۱.۶ میلیارد دلار داشته و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۴ به بیش از ۱۰۸ میلیارد دلار برسد؛ به این معنا که نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) حدود ۷.۱ درصد را تجربه خواهد کرد. منطقه آسیا ـ اقیانوسیه با سهم حدود ۳۱ درصد، بزرگترین بازار جهان محسوب میشود و چین همچنان اصلیترین محرک تقاضای جهانی فولاد و گندله است. رشد سرمایهگذاریهای زیرساختی، توسعه صنعت خودرو و افزایش تولید فولاد در اقتصادهای نوظهور، مهمترین عوامل رشد این بازار هستند.
از سمت تقاضا نیز رشد صنعت فولاد جهان، مهمترین محرک بازار گندله به شمار میرود. طبق دادههای وزارت فولاد هند، تولید فولاد این کشور در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۴ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته و هند برنامه دارد تا سال ۲۰۳۴ ظرفیت تولید فولاد خود را تقریباً دو برابر کند.
بازار گندله سنگآهن در ایران
گندله سنگآهن در زنجیره فولاد، خوراک اصلی تولید آهن اسفنجی محسوب میشود. تولید آهن اسفنجی نیازمند منابع انرژی و گاز است و ایران به دلیل برخورداری از منابع غنی گاز، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان آهن اسفنجی در جهان به شمار میرود. به همین دلیل، بخش عمده تولیدات گندله سنگآهن در داخل کشور برای تولید آهن اسفنجی مورد استفاده قرار میگیرد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، شرکت صنعتی و معدنی چادرملو بهعنوان یکی از تولیدکنندگان اصلی گندله در ایران اعلام کرده است که مجموع تولید گندله کشور در سال گذشته به ۴۹ میلیون و ۱۹۵ هزار تن رسیده است.
تأثیر جنگ بر بازار گندله سنگآهن
تولید گندله سنگآهن وابستگی بالایی به تولید فولاد دارد؛ بنابراین آسیب به خطوط تولید فولاد در کشور میتواند موجب کاهش تولید گندله شود. همچنین، با توجه به نیاز بالای زنجیره فولاد به انرژی و استفاده بخش عمده گندله در داخل کشور، تهدید زیرساختهای انرژی و آسیب به خطوط تولید فولاد، تقاضا برای گندله را نیز کاهش میدهد.
اگرچه جنگ اخیر در کوتاهمدت بر کاهش قیمت گندله تأثیرگذار بوده است، اما در بلندمدت، بازسازی خطوط تولید آسیبدیده فولاد، توسعه ساختوساز و رشد سرمایهگذاریهای زیرساختی میتواند موجب افزایش تقاضا و رشد قیمت گندله شود.
گواهی سپرده گندله سنگآهن
گندله سنگآهن به دلیل رشد جهانی، اهمیت بالا برای کشورهای در حال توسعه و نقش مؤثر آن در توسعه صنعتی کشور، میتواند گزینه جذابی برای سرمایهگذاران باشد. علاوه بر بازار فیزیکی بورس کالا، از تاریخ ۲۸ مهرماه ۱۴۰۴ امکان معامله این کالا در قالب گواهی سپرده نیز فراهم شده است.
در بازار گواهی سپرده کالا، هر گواهی گندله معادل یک کیلوگرم است و امکان خرید و فروش یا دریافت فیزیکی کالا وجود دارد. این بازار به دلیل نظارت بورس کالا بر کیفیت محصول، کشف قیمت بر اساس عرضه و تقاضا و بهروزرسانی لحظهای قیمتها، یکی از سادهترین روشهای سرمایهگذاری در این حوزه محسوب میشود.
ارزش معاملات گندله در بازار گواهی سپرده نیز طی زمان رشد قابلتوجهی داشته است. با توجه به شرایط کشور، میانگین ارزش معاملات گندله پس از آتشبس تا تاریخ ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ نسبت به دوره جنگ، بیش از ۲۰۵ درصد افزایش یافته است. این موضوع نشاندهنده رونق قابلتوجه بازار گواهی سپرده گندله سنگآهن است.
مطالب مرتبط
دیدگاه کاربران
به منظور ثبت دیدگاه خود، ابتدا به حساب کاربری خود وارد شوید