برآورد نرخ ارز در پایان سال با توجه به مدل نرخ دلار اقتصادی

به گزارش آوای آگاه؛ نقدینگی (ایران و آمریکا)، تراز پرداخت‌ها، رشد اقتصادی (ایران و آمریکا) و اختلاف نرخ بهره حقیقی ایران و آمریکا، متغیرهای مورد استفاده در مدل دلار اقتصادی هستند. در این مدل، رشد نقدینگی برای ایران سالانه 25درصد در نظر گرفته شده است. رشد نقدینگی آمریکا با توجه به اینکه فدرال رزرو همچنان سیاست‌های پولی انقباضی را دنبال می‌کند، احتمالا چندان مورد توجه نباشد. با این حال در دو سه ماه اخیر شاهد افزایش نقدینگی با شیب ملایم بوده‌ایم. به این نکته هم باید توجه کرد که سهم اثرگذاری متغیرهای آمریکا در مدل کمتر است و عمدتا متغیرهای داخلی از اثرگذاری بیشتری برخوردار هستند؛ بنابراین، نقدینگی آمریکا در پایان سال را حوالی 21 تریلیون دلار در نظر گرفته‌ایم.

با توجه به شرایط نسبتاً رکودی و تلاش بانک مرکزی برای اعمال سیاست‌های انقباضی، به نظر نمی‌رسد رشد حقیقی اقتصاد ایران بیشتر از 2درصد برای سال جاری باشد. در سال 2023 رشد اقتصادی آمریکا را 1.3درصد در نظر گرفته‌ایم.

نرخ بهره اسمی برای آمریکا را نرخ اوراق خزانه 10 ساله و در حدود 4درصد برای کل سال و نرخ تورم را 3درصد در نظر گرفته‌ایم. بنابراین نرخ بهره حقیقی برابر با 1درصد خواهد بود. برای اقتصاد ایران، تورم را خوشبینانه برابر با 30درصد برای سال جاری و نرخ بهره را 20درصد فرض کرده‌ایم که بر این اساس، نرخ بهره حقیقی در اقتصاد ایران 10درصد خواهد بود.

نکته مهم بررسی وضعیت اقتصاد ایران به صادرات نفت مربوط می‌شود که بازتاب آن را در حساب جاری مشاهده می‌کنیم. بررسی داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که واردات با صادرات نفتی رابطه مستقیمی دارد. از سال 1379 تاکنون، بیشترین صادرات نفتی در سال 1390 بوده که برابر با 118 میلیارد دلار بوده و در همان سال هم بیشترین میزان واردات رقم خورده که تقریبا برابر 78 میلیارد دلار بوده است. با خالص حساب خدمات 8.4 میلیارد دلاری، شاهد بالاترین حساب جاری در این سال بودیم که برابر با 59 میلیارد دلار است. بنابراین اگر در سمت درآمدهای نفتی رشد داشته باشیم، با احتمال بالایی می‌توان گفت واردات که سمت تقاضای ارز را نشان می‌دهد، رشد خواهد داشت. هرچند که برآیند می‌تواند مثبت باشد.

اگر فرض کنیم که صادرات نفت برابر با 1.5 میلیون بشکه 75 دلاری در روز و صادرات غیرنفتی نیز برابر با 40 میلیارد دلار باشد و حدود 60 میلیارد دلار هم واردات داشته باشیم (سال گذشته در 9ماهه 53 میلیارد دلار واردات داشتیم. بنابراین با افزایش درآمد ارزی به نظر می‌رسد واردات بتواند حتی بیشتر از 60 میلیارد دلار هم باشد) و اگر خالص حساب خدمات را هم 5 میلیارد دلار منفی در نظر بگیریم و 10 میلیارد دلار بلوکه شده را هم در حساب جاری بگذاریم که بتوان آن را وارد مدل کرد، حدودا می‌توانیم 25 میلیارد دلار حساب جاری داشته باشیم که تا حدی خوشبینانه به نظر می‌رسد.

با وارد کردن این مفروضات در مدل نرخ دلار اقتصادی، 50هزار تومان حاصل شد. با نظر به سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی و کاهش ریسک‌پذیری در اقتصاد که خود را در رشد سپرده‌های غیردیداری نشان می‌دهد، در 4ماه ابتدایی سال شرایط باثباتی که در بازار بین بانکی مشاهده می‌شود و کاهش متوسط نقدینگی ماهانه به پایین‌ترین نرخ در دو سال اخیر، مجموعا نشان می‌دهد که اوضاع نسبت به دو سال اخیر می‌تواند باثبات‌تر باشد. بنابراین همچنان به نظر می‌رسد که رشد دو سال اخیر قیمت دارایی‌ها، امسال به آن شدت تجربه نخواهد شد؛ اما اگر ارزش واقعی دلار را در بهترین حالت اقتصادی هم ببینیم، در پایان سال زیر 50هزار تومان نخواهد بود.