گروه برکت میان ریسک ارزی و چرخش به بیوتک

به گزارش آوای آگاه، نشست تخصصی «Valber Talk» با محوریت بررسی آینده صنعت دارو به همت گروه دارویی برکت و گروه مالی ترنج و با حضور فعالان بازار سرمایه و رسانه‌ها برگزار شد.

 به گفته فرهاد حبیبی، مشاور و دستیار اجرایی رئیس سازمان غذا و دارو، در سال جاری حدود ۳.۲ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای صنعت دارو در نظر گرفته شده که از این میزان، حدود ۳.۱ میلیارد دلار توسط بانک مرکزی تخصیص‌یافته است.

 شرکت‌های دارویی حدود ۲.۷ میلیارد دلار از این رقم را خریداری و منابع ریالی آن را تأمین کرده‌اند، اما بخشی از ارز همچنان در فرایند انتقال به طرف‌های خارجی متوقف مانده است.

از مجموع ارز تخصیص‌یافته، حدود ۲.۲ میلیارد دلار از طریق شرکت نیکو به ذی‌نفعان خارجی منتقل شده و در حال حاضر فاصله‌ای در حدود ۴۵۰ تا ۶۰۰ میلیون دلار میان ارز خریداری‌شده و ارز انتقال‌یافته وجود دارد.

نیاز ارزی اعلام‌شده برای سال جاری شامل حدود ۳.۸ میلیارد دلار ارز ترجیحی و ۲.۵ میلیارد دلار ارز غیر ترجیحی بوده است.

در قانون بودجه، مجلس با ۳.۵ میلیارد دلار ارز ترجیحی و ۱.۵ میلیارد دلار ارز غیر ترجیحی موافقت کرد، اما به دلیل محدودیت منابع، حدود ۶۰۰ میلیون دلار از سهم ارز ترجیحی کاهش یافت.

پس از پیگیری‌ها، رقم ارز ترجیحی به حدود ۳.۲ میلیارد دلار تعدیل شد و حدود ۳۰۰ میلیون دلار از منابع کاهش‌یافته به بخش ارز غیر ترجیحی منتقل شد که در نهایت این بخش به حدود ۱.۸ میلیارد دلار رسید.

در بخش ارز غیر ترجیحی نیز تاکنون حدود ۱.۷ میلیارد دلار تخصیص‌یافته، ۱.۳۵ میلیارد دلار خریداری و حدود ۱.۲ میلیارد دلار آن انتقال شده است.

در مجموع، حدود ۹۶۰ میلیون دلار ارز ترجیحی و نزدیک به ۶۰۰ میلیون دلار ارز غیر ترجیحی عملاً هنوز تأمین یا منتقل نشده است.

برای جلوگیری از اختلال در تأمین دارو، فرایند ترخیص کالا با حداقل اسناد و با تعهد وزارت بهداشت تسهیل شده تا کمبودهای ارزی منجر به وقفه در بازار نشود.

هم‌زمان با اجرای طرح «دارویار» در سال ۱۴۰۱، حدود ۹۵ هزار میلیارد تومان اعتبار درخواست شد که ۸۴ هزار میلیارد تومان به تصویب رسید، اما تنها حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان تخصیص یافت.

بااین‌حال، بیمه‌ها حدود ۲۳ هزار میلیارد تومان پرداخت کردند و صندوق بیماران خاص و صعب‌العلاج نیز حدود ۶ هزار میلیارد تومان تأمین مالی انجام داد.

 در سال بعد نیز شکاف معناداری میان نیاز اعلام‌شده، رقم مصوب و تخصیص واقعی منابع وجود داشت که یکی از چالش‌های جدی پایداری نظام تأمین دارو محسوب می‌شود.

ارزش بازار داروی تولید داخل (درب کارخانه) حدود ۲۸۰ همت برآورد می‌شود.

 در ساختار هزینه صنعت، ۱۰ درصد ارز ترجیحی، ۲۱ درصد ارز مبادله‌ای، ۴۸ درصد نهاده‌های تولید ریالی و ۲۱ درصد سایر هزینه‌های ریالی سهم دارند. به‌عبارت‌دیگر ارز ترجیحی که همیشه بهانۀ سرکوب دولتی قیمت دارو بوده، تنها ۱۰ درصد از هزینه‌ها را تشکیل داده و این صنعت مابقی هزینه‌ها را به‌صورت را آزاد تأمین می‌کند.

 داروهای بیولوژیک حدود ۳۰ درصد سبد دارویی کشور را تشکیل می‌دهند، درحالی‌که این نسبت در سطح جهانی حدود ۴۵ درصد است.

در ادامه نشست تخصصی بررسی آینده صنعت دارو، اکبر برندگی، به تشریح چالش‌ها و ظرفیت‌های این صنعت پرداخت و گفت: صنعت دارو با فشارهای جدی مواجه است و در حال حاضر حدود ۶۰ درصد هزینه‌ها از جیب مردم پرداخت می‌شود.

 حدود ۹۷ درصد تعدادی و ۷۰ درصد مبلغی داروی موردنیاز کشور در داخل تولید می‌شود. از طرفی ظرفیت تولید کشور سه برابر نیاز کشور است.

وجود ظرفیت خالی و زیرساخت‌های تولید فرصتی برای تحقیق‌وتوسعه و شرکت‌های دانش‌بنیان است که می‌توانند از ظرفیت تولید قراردادی بدون نیاز به احداث کارخانه جدید بهره‌برداری کنند.

 دارو کالایی استراتژیک محسوب می‌شود؛ ازاین‌رو حذف حمایت‌های دولتی در این حوزه به‌سادگی امکان‌پذیر نیست که این موضوع از منظر سرمایه‌گذاری یک مزیت تلقی می‌شود.

 سرانه مصرف دارو در ایران حدود ۵۰ دلار است که در سال‌های اخیر به دلیل وضعیت اقتصادی خانوارها با افت همراه بوده است.

 ارزش بازار کل داروی کشور ۳۰۰ همت است که بر مبنای قیمت ثابت، کمتر از سال ۹۵ است. با یک رشد ثابت ۴ درصدی، اندازۀ امروز بازار باید معادل ۴۲۰ همت می‌بود که جبران این عقب‌ماندگی پتانسیلی برای صنعت است.

 فراهم بودن زنجیره تأمین دارو، از مواد پتروشیمی تا API و مواد مؤثره، تولید، توزیع و پخش دارو و شبکۀ داروخانه نقطۀ قوت این صنعت است.

 نزدیک به ۱۷ هزار داروخانه در کشور فعالیت دارند؛ به‌گونه‌ای که دارو حتی در مناطق دورافتاده باقیمت مصوب عرضه می‌شود.

گروه دارویی برکت در سال گذشته ۷ میلیون دلار صادرات داشت که برنامه امسال ۱۳ میلیون دلار است. علاوه بر ۲ کشور منطقه، صادرات به ۷ کشور فرامنطقه دستاورد مهم گروه است.

 گروه توانسته است بیش از ۱۰۰ محصول را در کشورهای خارجی ثبت و به تأیید برساند.

 در دالبر خط سفالوسپورین‌ها تکمیل شده و هفتۀ آینده رسماً افتتاح می‌گردد. اخذ تأییدیه‌ها و irc بعد از افتتاح تا اردیبهشت انجام شده و محصول به عرضه خواهد رسید.

 انتظار می‌رود بازار این گروه رشد سالانه دودرصدی داشته باشد و هدف شرکت دستیابی به ۱۵ درصد از سهم بازار کشور است. برآورد ما حاشیه سود ناخالص حدود ۵۸ درصد برای این محصول است و انتظار داریم فروش شرکت ۱۲ درصد رشد یابد.

 در دسبحان ۱۱ محصول جدید معرفی شده و بیش از ۶۰ محصول در دست تحقیق‌وتوسعه است که عمدتاً بر گروه اعصاب و روان تمرکز دارد.

 پروژه دیگر دسبحان تولید قطره‌های چشمی است که مجموع این اقدامات می‌تواند رشد ۲۶ درصدی در فروش به همراه داشته باشد. بازار ویال‌های چشمی تک‌دوز رشد سریعی دارد که سالانه حدود ۷ درصد برآورد.

در دیران برند لدرلی معرفی شده که در حوزۀ مکمل‌ها فعالیت دارد. با تصمیمی که اخیراً گرفته شده اختیار قیمت‌گذاری داروهای otc به تولیدکننده واگذار شده که فرصت خوبی ایجاد کرده است.

 در دسانکو ۲۶ محصول جدید تولید شده و ۴۰ محصول در دست تحقیق است. دستاورد مهم این دوره دستیابی به تولید برخی موادمؤثره‌های موردنیاز در شرکت بوده که سبب رشد حاشیه سود است.

 در دتولید خط تولید نیمه جامدات در نیمۀ اول سال آینده به بهره‌برداری می‌رسد. به‌زودی gmp خط استریل تزریقی را می‌گیریم که ظرفیت تولید آمپول را افزایش خواهد داد.

 شفا فارمد بعد از توقفی که با پایان تولید واکسن داشت، امسال موفق به اخذ gmp کلیه خطوط شد. فعلاً خطوط سایت واکسن برای فیلینگ محصولات شرکت‌های هم‌گروه و خارج از گروه استفاده می‌شود.

شفافارمد امسال از ماده اولیه‌ای که تولید می‌کرد به محصول نهایی می‌رسد و آزیتروماسین به بازار مصرف عرضه خواهد کرد.

 در بیوسان فارمد اردیبهشت امسال اولین واکسن hpv چهارظرفیتی داخلی را به بازار عرضه کردیم. برای تولید واکسن پنتاوالان برای تحویل مستقیم به سازمان غذا و دارو با ۵ میلیون ظرفیت ایجاد شده و ۲ میلیون تحویل داده‌ایم.

 بیوسان فارمد امسال برای اولین‌بار از زمان افتتاح سود خالص گزارش خواهد کرد که اگرچه رقم بالایی نیست؛ اما ماهیت شرکت طوری است که رشد سودآوری جهشی خواهد دید.

 گواهی gmp همه خطوط بیوسان فارمد اخذ شده، دو محصول به بازار رسیده و ۵ محصول سال آینده عرضه خواهد شد.

پخش البرز به‌عنوان اولین پخش دارویی، فروش آنلاین داروخانه‌ای را آغاز کرد که در بحث برنامه‌ریزی و لجستیک و همچنین مدیریت نقدینگی آثار خوبی برای شرکت دارد. مرکز توزیع اهواز هم امسال افتتاح شد.

 کی بی سی امسال یک تحول مهم داشت و به معنای کلمه یک شرکت بازرگانی شده است. اخیراً قرارداد انحصاری تأمین سرم‌های خاص کشور با سازمان غذا و دارو منعقد شده و به‌زودی جزئیات آن در کدال افشا خواهد شد.

 دربارۀ هلدینگ‌های گروه، nav سه گروه دسبحا، والبر و برکت به ترتیب ۸.۸، ۱۴.۳ و ۲۴.۳ همت برآورد می‌شود و نسبت p/nav سه شرکت معادل ۲۳، ۳۹ و ۱۵ درصد است.

 به‌طورکلی بازار جهانی دارو در حرکت از سمت داروهای شیمیایی به داروهای بیوتکنولوژی است و نسبت حدود ۶۰-۴۰ سال‌های گذشته امروز برعکس شده است.

 در ایران اولین گروهی بودیم که این موضوع را از سال ۱۳۹۲ با بیوسان فارمد شروع کردیم. در این بخش برخلاف داروهای شیمیایی، سهم محصول وارداتی بالاتر از داخلی است که فرصت خوبی برای رشد پیش روی ما قرار می‌دهد.

 در مجموعۀ گروه مادۀ اولیه وارداتی حدود ۲.۵ ماه را ذخیره داریم که با مجموع کالای در راه به ۴ ماه می‌رسد و برنامۀ ما دستیابی به ذخیرۀ شش‌ماهه است.

 کی بی سی علاوه بر تأمین مواد اولیۀ گروه، بازوی تأمین سازمان غذا و دارو هم هست و برای تأمین مواد خاص همواره گزینۀ اول سازمان هستیم.

 توانمندی‌های بالای کی بی سی در این امر موجب شده مأموریت‌هایی به ما محول شود که سایر تأمین‌کنندگان تمایلی به آن ندارد و ازاین‌جهت بازار خوبی فراهم است و سال بعد پروژه‌های بیشتری مشابه یک نمونه که در کدال افشا شد خواهیم گرفت.

 کی بی سی ضمن حفظ منافع و صرفه سهام‌داران خود، تأمین شرکت‌های هم‌گروه را با کارمزد کمتری انجام می‌دهد.

 طرفی تأمین عمده و تخصص کی بی سی، نرخ خرید بهتری فراهم می‌کند و برای شرکت‌های هم‌گروه باوجود پرداخت کارمزد به کی بی سی، در مجموع ارزان‌تر از تأمین مستقیم است و این نفع دوجانبۀ تجمیع بازرگانی در کی بی سی است.

ارز ترجیحی در عمدۀ محصولات عملاً حذف شده بود. عمدۀ ارز مصرفی مبادلاتی است و کمتر از ۲۰ درصد ترجیحی باقی‌مانده است. فعلاً روند تأمین ارز ترجیحی با همه مشکلات ادامه دارد و تاحدی‌که بتوانیم سعی می‌کنیم تخصیص ارز ترجیحی و خرید خارجی را هرچه زودتر انجام دهیم.

 به نظر می‌رسد تأمین ارز ترجیحی برای دارو تا خرداد ادامه یابد، برای محصولات باقیمانده نیاز به ۵۰ تا ۶۰ درصد افزایش نرخ برای حفظ حاشیه سود داریم.