تیر، به قلب خوش‌بینی! 

به گزارش آوای آگاه، اولین روز معاملاتی هفته با افت ۱۱۶ هزار واحدی شاخص کل و قرار گرفتن این نماگر در ارتفاع ۴ میلیون و ۷۷۷ هزار واحد به پایان رسید. شاخص هم‌وزن نیز با افت ۲۳،۸۰۰ واحدی به کارش خاتمه داد. فملی، فارس و شپنا بیشترین تأثیر منفی را بر شاخص گذاشتند و در سمت مقابل، افق، دارو و دلر بیشترین تلاش را در جهت رشد شاخص کردند. در پایان بازار امروز، شاخص فرابورس تحت تأثیر منفی نمادهای مارون و کگهر با افت ۷۶۸ واحدی همراه شد و در ارتفاع ۳۷ هزار و ۵۰۳ واحد ایستاد. فزر و دقاضی نمادهایی بودند که بیشترین اثر مثبت را بر این شاخص داشتند و مانع از افت بیشتر آن شدند. امروز تراز نقدینگی حقیقی‌ها منفی بود و ۴۶۰۰ میلیارد تومان از بازار خارج شد.
ترین‌های معاملات بورس
صنایع دارویی، فلزات اساسی و شیمیایی سه صنعت با بیشترین ارزش و حجم معاملات بودند. طی روز جاری نمادهای وبملت، خودرو و کگل بیشترین حجم معامله را داشتند.
ورود و خروج پول حقیقی
امروز صنایع فلزات و فرآورده‌های نفتی بیشترین پول خرد را از دست دادند. نمادهای فزر و دالبر بیشترین ورود پول حقیقی را داشتند و نمادهای وبملت و فملی بیش از همه در حمایت حقوقی‌ها بودند.

 

روز تلخی بود و هفته را هم با فضایی منفی و تلخ آغاز کردیم؛ گویی بازار تازه متوجه زهرآگین بودن تیرهای سیاسی در روزهای پایانی تیر شده است. البته از حق نگذریم، تهدیدها و هدف قرار گرفتن برخی زیرساخت‌ها ذهن بازار را آشفته کرده و شرایط را کمی پرچالش پیش می‌برد.
بازار در هفته قبل این ریسک جنگ و تحولات سیاسی را خیلی جدی نمی‌دید و حتی برخی آن را بلوف‌های سیاسی از سوی ترامپ می‌دانستند، اما تحولات آخر هفته فضا را کمی متفاوت کرد و این ترس و ریسک بیشتر شد. انگار تازه برخی در بازار به فکر این ریسک‌ها افتاده‌اند.
بازار امروز، در آغاز هفته، روزی منفی را پشت سر گذاشت. روزهای عجیبی را سپری می‌کنیم؛ هفته‌ای که در ابتدای کار و انتهای تابستان در آن قرار داریم، هفته‌ای پرفرازونشیب خواهد بود. بیش از ۷ روز از آغاز حمله آمریکا به ایران می‌گذرد، بیش از ۷ روز است که بازار در فاز منفی و اصلاح قیمت به سر می‌برد، و تیرماه را با برآیند بازدهی نسبتاً منفی بیش از ۶ درصد پشت سر می‌گذاریم؛ روزهای پایانی آن هم سخت‌تر پیش می‌رود. در حالی این چند روز باقی‌مانده از تیر و این هفته را پشت سر می‌گذاریم که اتفاقات و رویدادهای مهمی پیش رو داریم؛ رویدادهایی که می‌توانند نقش بسیار مهم و مؤثری برای بازار ایفا کنند. اما قبل از هر چیز به یک موضوع بپردازیم: اصلاح قیمتی که اتفاق افتاده، بسیار آرام، آهسته و بدون سر و صدای زیاد به بازار تحمیل شد؛ آن‌قدر آرام که می‌توان اسم آن را اصلاح پنبه‌ای گذاشت. یعنی جوری با پنبه، که بازار همچون قورباغه‌ای آب‌پز در این آب جوشِ اصلاح قرار داشت و سرش بریده شد و هیچ‌کس نفهمید این افت قیمت را چطور و در چه مدت طی کردیم.
به هر حال، روزهای پیش رو مهم‌اند و ما در یک ملغمه‌ای از چندگانه اخبار و اتفاقات قرار گرفته‌ایم که برآیند آن را هنوز نمی‌دانیم برای بازار چه خواهد بود. اما به یک چیز اعتقاد داریم: اگر پس از این رویدادها، وزنه سیاست بدون دردسر و بدون زده شدن زیرساخت‌ها، و بدون ایجاد چالش‌های جدی از سر بازار برداشته شود و دوباره محاصره اقتصادی لغو شود و شرایط به شکل قبل بازگردد، یک برگشت تمام‌عیار و مثبت را تجربه خواهیم کرد. قطعاً امروز کمی درباره سناریوها صحبت می‌کنیم، اما حس می‌کنیم، تأکید می‌کنیم فقط حس می‌کنیم و هیچ پیش‌بینی قطعی نیست، که هر چقدر تیر سخت، دردناک و غیرمنطقی برای بازار سپری شد، مرداد بهتری خواهیم داشت و اتفاقات و تحولات بهتری می‌تواند برای بازار رقم بخورد. انتهای خرداد نوشتیم دوران شیدایی بازار تمام شده و حالا در روزهای انتهای تیر و ابتدای مرداد هم می‌نویسیم که در اوایل مرداد، دوره بدبینی بازار به پایان می‌رسد.
اما سراغ بازار امروز و نیم‌نگاهی به اتفاقات و رویدادهایی برویم که از امروز استارت آن زده شده و شرایط را پیش خواهد برد. سعی می‌کنیم امروز بیشتر درباره دو کفه این ترازو، و همچنین عوامل و اتفاقات مؤثر صحبت کنیم. سرفصل همه این موارد ذیل یک رویداد طبقه‌بندی می‌شود: اتفاقات سیاسی. هیچ‌کس نمی‌تواند در حال حاضر بگوید تحولات سیاسی در نقطه خوبی قرار دارد. به نظر تنها نقطه خوب این ماجرا این است که قبل از آغاز بازار همه چیز به پایان می‌رسد و اگر هم قرار است اتفاقی بیفتد، در طول زمان بازار نیست؛ و این، آرامش نسبی‌ای به اهالی بازار می‌دهد. اما پس از آن، و به‌خصوص نیمه‌های شب، ریسک جنگ برقرار است و سر و صدای آن برای اهالی جنوب کشور جای صدای طبل و دهل نی‌انبان را گرفته است.
اگر بخواهیم درباره تحولات سیاسی یک چشم‌انداز ذکر کنیم، به طور خلاصه دو سناریو داریم:
سناریوی اول، سناریویی بسیار تاریک و تند و تیز است؛ سناریویی که می‌گوید اوضاع به سمت وخیم‌تر شدن می‌رود، ایران کوتاه نمی‌آید و طرف مقابل هر روز فشار جنگ را بیشتر می‌کند. حتی ممکن است در روزهای آتی اسرائیل هم به این جنگ اضافه شود و شاید تهران هم زیر بمب و موشک قرار بگیرد. اما تلخ‌ترین و سخت‌ترین بخش این سناریو آن است که ممکن است دشمن سراغ زیرساخت‌ها هم برود و تنها هدفش این باشد که دوباره ایران را با شرایط جدید پای میز مذاکره بنشاند. در این سناریو، به نظر بازار هرچه جلوتر می‌رود ترسوتر می‌شود. بازار تا امروز خیلی از تحولات سیاسی نمی‌ترسید، اما از امروز ترسش بیشتر شده است. وقتی شواهد و قرائن بر خلاف انتظار پیش برود، بیش‌واکنشی بازار هم آغاز می‌شود.
سناریوی دوم، کمی نرمال‌تر است؛ اینکه خیلی زود و در همین روزها، طرفین دوباره پای میز بنشینند و با شرایط جدید، تفاهم تازه‌ای را منعقد کنند. بی‌تعارف نمی‌دانیم، اما بایاس ذهنی داریم که سناریوی دوم رخ بدهد. با این حال، یک نکته مهم وجود دارد: ممکن است دوباره شاهد همان مدل خط و نشان کشیدن‌ها و اولتیماتوم دادن‌ها باشیم که رویداد خوبی برای بازار نیست. امیدواریم این موضوع رخ ندهد، اما در هر صورت، بازار را می‌شود در قالب این دو سناریو دید؛ در سناریوی اول، بازار عمیق‌تر و جدی‌تر در سمت منفی پیش می‌رود و در سناریوی دوم، شدت افت در زمان وقوع، کمتر خواهد بود. همان‌طور که گفته شد، یک نکته میان این ماجرا و یک اصل پذیرفتنی وجود دارد: به محض برداشته شدن سایه ریسک سیاسی از سر بازار، این فنر فشرده یک برگشت قوی را تجربه خواهد کرد. 
در برابر این تحولات منفی، اتفاقات مثبتی هم وجود دارد که انتشار گزارش‌ها بخش مهمی از آن است. تا این لحظه که با هم صحبت می‌کنیم، هر گزارشی آمده شرایط خوبی داشته، اما همچنان روی نظر خود هستیم: گزارش‌ها همچون توری محکم سرعت ریزش بازار را می‌گیرند، اصلاح را کند می‌کنند و بازار را ارزنده‌تر می‌کنند، اما عامل آغاز یک روند هیجانی مثبت نیستند. گزارش‌ها، سور و سات دوباره عروسی را برپا می‌کنند و مقدمات آن را فراهم می‌کنند، اما داماد ماجرا همچنان داستان‌های سیاسی است. از همین رو معتقدیم این هفته، نقش گزارش‌ها برای بازار برجسته است و امیدواریم، واقعاً امیدواریم، زیر فشار خبرهای سیاسی محو نشود و زیر آوار آن گرفتار نشود. مثال این موضوع را می‌شود در لبوتان و برخی دیگر از سهم‌ها با گزارش خوب دید که خیلی زود خوش‌بینی از بین رفت، اما شدت افت و منفی آن کنترل‌شده پیش می‌رود.
در این ترسیم، این دو عامل که روبه‌روی هم قرار دارند و وزن‌کشی می‌کنند، سه جریان هم مدام به‌عنوان عوامل بیرونی آزمایشگاهی روی آن اثر می‌گذارند و نقش خود را کم و زیاد می‌کنند.
عامل اول، اصلاح قیمت‌هاست. هنوز هم کسانی که نموداری و چارتی به ماجرا نگاه می‌کنند، معتقدند بازار یک اصلاح بدهکار بود و عوامل سیاسی بهانه خوبی برای این اصلاح شد. در نقاطی از نظر تکنیکالی، این اصلاح به پایان می‌رسد و بسیاری معتقدند به این نقاط نزدیک شده‌ایم. پس عامل اول در این چرخه اتفاقات مهم، اصلاح جذاب و جدی قیمت‌هاست که صورت گرفته است. البته وقتی آن را کنار گزارش‌ها می‌گذاریم، ارزنده‌تر شدن و جذاب‌تر شدن قیمت‌ها را شاهد خواهیم بود. فقط کافی است یک بار دیگر به P/E بازار رجوع کنیم، یا P/S بازار را نگاه کنیم، یا سراغ ارزش دلاری برویم. همه این‌ها نشان می‌دهد ما همچون بازی مار و پله بالا رفته‌ایم، اما آن بالا کله‌زردی دیوانه نیش زده و دوباره به نقاط اولیه برگشته‌ایم.
عامل دوم، دلار است. دلار در قیمت‌های نزدیک به ۲۰۰ تومان قرار گرفته و شرایط به شکل متفاوتی پیش می‌رود. به نظر، دلار و رشد آن خود را در دو حوزه دلار حواله و تحولات بورس کالا نشان داده و کم‌کم مدار ارزندگی بازار را نیز در این حوزه تقویت می‌کند. این موضوع نیز در کنار موارد بالا، فنر ارزندگی را جمع‌تر کرده و انگیزه‌ها برای حرکت پس از اصلاح بازار را بیشتر می‌کند.
عامل سوم، موضوعی است که در این هفته و ابتدای هفته بعد با آن سر و کار داریم: توقف نمادها برای برگزاری مجامع و بازگشایی آن‌ها. بیش از ۳۰۰ و نزدیک به ۴۰۰ نماد طی این روزها درگیر برگزاری مجامع خواهند بود. بحث ما فعلاً رفتن یا نرفتن به مجمع و اتفاقات داخل مجمع نیست؛ نکته‌ای که امروز می‌خواهیم درباره آن صحبت کنیم در دو بخش خلاصه می‌شود. بخش اول، اثر نبود این نمادها در بازار است که احتمالاً از میانه هفته این خلوتی و آرام بودن بازار را خواهیم دید. اما آنچه بیشتر مد نظر ماست و باید بیان شود، این است که پس از مجمع چه اتفاقی رخ خواهد داد. اینجاست که صحبت‌مان بیشتر با عزیزان در سازمان و ناظران است: اجازه بدهند یک رویداد واقعی و درست طی شود. بازار همه این اتفاقات و خبرها را می‌بیند، همه رویدادها را می‌شنود، گزارش‌ها را آنالیز می‌کند و چشم‌انداز را می‌بیند؛ اجازه بدهید و سخت‌گیری پس از بازگشایی را کنار بگذارید و بگذارید نمادها با دست واقعی عرضه و تقاضا نرخ بخورند و مسیر خود را مشخص کنند. امروز بازگشایی بترانس، ختور و خساپا را دیدید؛ چه می‌شد اجازه می‌دادید درست نرخ بخورد و با این دامنه محدود باز نمی‌شد؟! معتقدیم اگر چالش‌های سیاسی هم باشد، باید خود را در قیمت نشان دهد. یعنی اجازه بدهند پس از برگزاری مجامع، این بازگشایی نمادها قاعدتاً به‌صورت نامحدود و بر پایه عرضه و تقاضا انجام شود. این موضوع شاید در کوتاه‌مدت هیجان منفی ایجاد کند، اما قطعاً به سود بازار خواهد بود و اتفاقاً به متعادل شدن بازار کمک می‌کند. اجازه بدهید قیمت‌ها درست در فاز عرضه و تقاضا نرخ بخورند.
به این موضوع به جد معتقدیم که اگر چالش‌های سیاسی در طول هفته ادامه داشته باشد، این اتفاق می‌تواند ترس و ریسک بازار را در قیمت‌ها تخلیه کند، بازار را سریع‌تر به تعادل برساند و در عین حال، فنر بازار را فشرده‌تر کرده و او را برای رشد قیمت‌ها آماده‌تر کند. به نظر ما، این اتفاق می‌تواند رویدادی مهم برای بازار باشد و حتی نقطه آغاز و شروع برگشت بازار شود. هرچند رفتار امروز نشان داد بعید است برخی گوش کنند و هر کس همچنان مسیر خودش را می‌رود.
گزارش بازار را با همین موضوع به پایان می‌بریم و فقط می‌خواستیم به همه کسانی که گوش به زبان برخی اهالی بازار داده بودند و از رشد بازار می‌ترسیدند، یک نکته را یادآوری کنیم: چرا فقط نگران رشد بازار هستید؟ در ریزش بازار بیرون نشسته‌اید و تماشا می‌کنید، اما نگران افت‌ها نیستید؟! البته هیچ‌کس نیازی به فضای مداخله شما ندارد، اما فقط خواستیم همین نکته را یادآوری و گوشزد کنیم؛ بگذارید بازار مسیر خود را برود و این‌قدر به حرف‌های صد من یک غاز برخی گوش ندهید. بازار به هیچ وجه رفتار ۹۹ را تکرار نخواهد کرد و به نظر می‌رسد به جای این طرز فکر و این کارها، بهتر است به این فکر کنید که چطور می‌توان از ابزارهای بازار سرمایه برای کمک به اقتصاد درهم‌شکسته و به گل نشسته کشور استفاده کرد.