پرواز با بال توافق

یک روز تاریخی و بی‌نظیر ثبت شد و باز هم رکوردشکنی داشتیم از سرخطی صبح بگیر تا رشد شاخص و نزدیک شدن به ۵میلیون و باز در یک روز تاریخی که دنیای سیاست به خود دیده بود ما با کمک یک دوجین کشور، از پاکستان گرفته تا قطر، بالاخره در حالی که تا پرتاب موشک هم پیش رفتیم در نهایت پای میز توافق نشسته و امضا زدیم، دیشب قول‌نامه بود و جمعه محضر و آغاز یک فرایند ۲ماهه مذاکرات…

واکنش بازار هم جالب و دیدنی بود بازار و سهامدارانی که تا همین چند وقت پیش به فکر دبه‌های آب و پاوربانک برق و پنل برای برق بودند امروز با این صلح دروازه‌های جدیدی را پیش روی خود می‌بینند…

امروز یک روز تاریخی برای کشور و البته بازار سرمایه بود و پس از کش و قوس‌های فراوان پیروزی و توافقی که از آن صحبت می‌شد به دست آمد و صلح و تفاهم حاصل شد و ما بالاخره خبر نهایی توافق را در نیمه‌های شب وقتی همه خوابیده بودند دریافت کردیم و نکته جالب و عجیب اینجا بود که یک بار دیگر درست در آستانه یک تقابل با اسرائیل پیش رفتیم و در نهایت این موضوع نهایی شد و حالا وارد پروسه دیگری به نام مذاکرات ۶۰روزه و توافق نهایی خواهیم شد. هرچند شنیده می‌شود همه چیز توافق شده و ۶۰ روز برای چانه‌زنی است ولی به هر حال ۶۰ روز دیگر را داریم.

البته تحولات این چند وقت به ما یک نکته را اثبات می‌کند که با اینکه این موضوع نیز به دست آمده و نسبتاً محکم هم هست همچنان ریسک خبرهای سیاسی وجود دارد و ما با دیوانگانی نظیر ترامپ و نتانیاهو سر و کار داریم که تصمیمات آن‌ها تغییر می‌کند اما در هر صورت یک اتفاق و رویداد مهم به وجود آمده و فضای بازار امروز به خوبی این تغییر را نشان می‌داد البته به نظر می‌رسد بازار از هفته‌ها قبل به استقبال این جریان رفته بود و خیلی غافلگیرانه نبود اما در هر صورت بر هیچ‌کس پوشیده نیست که این توافق آثار مهم چندگانه‌ای را بر همه ما خواهد داشت که روزهای قبل در مورد آن صحبت کردیم و امروز به طور کلی دوباره به آن اشاره می‌کنیم و البته جو هیجانی و سنگین بازار امروز هم به خوبی آثار این موضوع را نشان می‌دهد و اما چه بر سر ما می‌آید؟!

اولین و مهم‌ترین اثر این اتفاق برطرف شدن موقت دوماهه ریسک جنگ است که این موضوع خود را در افزایش پی‌به‌ای بازار و هجوم جریان پول به بازار نشان خواهد داد وقتی ریسک جنگ از سر بازار برداشته می‌شود ریسکی که چندین ماه بازار را پایین کشیده بود طبیعی است که با یک واکنش فنر جمع‌شده باز می‌شود و با این فضای هیجانی مواجه می‌شود. ریسک جنگ ریسک کوچکی نبود و یک سال بازار را با خود پایین کشید و حالا به نظر این تفاهم و در نهایت توافق می‌تواند این موضوع را از سر بازار بردارد.

در بالا گفته شد که ریسک جنگ وقتی نباشد بازار می‌تواند پی‌به‌ای بگیرد و در حالت بعد جریان پول هم بیدار شده و حالا با شجاعت و قدرت بیشتری در بازار حاضر می‌شود امروز صفوف خرید سنگین بیش از ۶۰همتی به خوبی نشان‌دهنده این ماجرا بود و حالا تازه از روزها و هفته‌های بعد موج اول جریان پول تکمیل می‌شود، یعنی اهالی بازار با قطعیت و جدیت بیشتری به تبدیل دارایی پرداخته و در بازار حاضر می‌شوند و از سوی دیگر حالا موج‌های دوم و سوم همراه بازار می‌شود یعنی جریان پول اسمارت‌مانی‌ها و همچنین در نهایت موج حضور مردم می‌تواند این جریان را تکمیل کند. پس ما در اولین گام کاهش ریسک و برطرف شدن موضوع جنگ را داشتیم اما موضوع دوم که بسیار به آن تاکید بیشتری داریم عواید اقتصادی این توافق و تفاهم است از مدت‌ها قبل بازار به دنبال عواید رفع تحریم‌ها بود و حالا به نظر می‌رسد در یک چارچوب کلی و بده‌بستان‌های عمومی ما این موضوع را آرام‌آرام به دست می‌آوریم و اولین آورده‌ای که همین امروز محقق شد رفع محاصره دریایی است که به نظر می‌رسد آثار مهمی در بازار خواهد داشت و می‌تواند شرایط بسیار مهمی را برای برخی گروه‌ها به خصوص گروه‌های صادرات‌محور که از این موضوع نگران بودند رقم بزند و پس از آن هم احتمالاً آزادسازی منابع و رفع تحریم‌ها نکاتی است که به دست می‌آید.

به نظر اگر بپذیریم که این موارد منجر به کنترل تورم و کنترل نرخ ارز شود یا حداقل رشد نرخ ارز را معقول‌تر نماید می‌تواند منجر به اتفاق و رویدادی شود که از آن به عنوان ثبات بازارهای رقیب بازار سرمایه یاد می‌کنیم. این می‌تواند الگوی شیفت پول از بازارهای دیگر و تغییر استراتژی بسیاری از سرمایه‌گذاری‌ها را محقق کند و جریان بازار را با حضور جریان پول پویاتر کند و این نکته‌ای است که از امروز به بعد باید خود را در معاملات و معادلات بازار روشن و نمایان سازد. و در نهایت در فضایی که اگر کمی خوش‌بینانه نگاه کنیم تحریم‌ها حتی کم شده باشد و یا به سمت کاهش تحریم برویم ثبات اقتصادی وجود داشته باشد بی‌شک بازار سرمایه برنده خواهد بود و برای همین بود که دیروز این نکته را با کمی جدیت و قطعیت بیشتری نوشتیم که بعد از ۵ سال شرایط به شکلی پیش آمده که بازار سرمایه می‌تواند در یک بازه زمانی بلندمدت‌تر بازار برنده اقتصاد باشد.

اما همه موارد به شکل کلی بیان شد و در دل بازار ماجرای معاملات و رفتار آن بحث دیگری است معتقدیم ما سه دوره مهم را در بازار در کوتاه‌مدت و میان‌مدت خواهیم داشت اول دوره شیدایی و هیجانی بازار بوده که بخشی از آن سپری شده و بخشی دیگر باقی مانده که همه چیز را می‌خرند خوب هم می‌خرند و هر سهمی در بازار فکرش را بکنیم می‌تواند معامله شود به نظر این دوره خیلی زود با توجه به رفتار گذشته و شرایط آتی به پایان می‌رسد و حتی احساس می‌کنیم در هفته بعد این شیدایی و این هیجان رفته‌رفته فروکش کرده و در میانه هفته ما فضای منطقی‌تری را داشته باشیم اما آیا رشد بازار به پایان می‌رسد خیر ما وارد مرحله دومی می‌شویم که جریان بنیادی سوار ماجرا شده و توجیه‌پذیری قیمت‌ها را با سودسازی‌ها و افزایش پی‌به‌ای امکان‌پذیر می‌سازد یعنی اگر تا دیروز ما به دنبال خرید سهم با پی‌به‌ای ۴ و زیر ۴ بودیم حالا باید یک پله بالاتر بیاییم و برای اینکه جریان پول را همراهی کنیم پی‌به‌ای‌های ۶ و همین حدود را هم می‌توان جزو خریدها گذاشت. مثلا در بازگشایی پتروشیمی‌ها برخی برای خرید در این قیمت این استراتژی را دارند. این مرحله مرحله نسبتاً طولانی‌تری است که آن‌ها کمی تند رفتند ولی دیتای شرکت‌ها به فضای فعلی کمک می‌کند و در نهایت وارد مرحله سوم می‌شویم…

که مرحله رویافروشی و رویاپردازی بازار است و جریان پول نقش اساسی را بر عهده دارد و فقط و فقط به این نگاه می‌کند که چه سهمی فضای بنیادی داشته و یا به اصطلاح سود دارد ما فعلاً به فضای مرحله سوم کاری نداریم اما در مرحله اول و دوم همچنان باید چشم ما به تحولات بنیادی و کدال باشد که قیمت‌ها از دل آن برای بازار بیرون می‌آید اما به طور کلی فضای مثبت باعث می‌شود جریان پول در بازار به طور مداوم حرکت داشته و دنبال گزینه‌های خرید باشد…

و اما در بخش پایانی به یک نکته اشاره می‌کنیم که شاید مهم‌ترین بخش مطلب ما باشد…

در مورد دامنه نوسان قبل‌تر صحبت کرده بودیم و بیان کردیم که دو شرط برای این موضوع وجود دارد یکی برطرف شدن ریسک‌های سیاسی و دیگری اتفاقات و تحولات بنیادی که به نظر می‌رسد هر دو محقق شده و حالا می‌توان به شکل پلکانی به افزایش دامنه نوسان فکر کرد اما بحث امروز ما روی دامنه نوسان هم نیست ماجرا به رفتاری برمی‌گردد به نام رفتار حقوقی‌ها در این فضای هیجانی بازار، البته باز به همه حقوقی‌ها نیز فعلاً کاری نداریم نه صندوق‌های سهامی و اهرمی و نه سایر حقوقی‌های نهادی بحث ما روی صندوق‌های تثبیت و توسعه است به نظر در حال حاضر بازار به ویروس فکری شاید نه‌چندان خطرناک (البته فعلاً) دچار می‌شود که همه چیز باید صف خرید باشد و حقوقی هم در سمت فروش نباشد!! در این فضا بازار قفل و تقریباً همه چیز با صفوف خرید پیش می‌رود به جد به این موضوع معتقدیم همان‌طور که صندوق‌های تثبیت و توسعه در روند نزولی و ریزشی بازار در متعادل شدن و پنیک‌سل شدن بازار همراه بودند در روند صعودی هم می‌توانند نقش‌آفرینی کنند به چه معنا؟!

نه اینکه بیایند شیر را باز کرده و در یک روز در بازار سهم بفروشند خیر هیچ‌کس چنین نظری ندارد اما به نظر از امروز که این هیجان در بازار وجود دارد یک برنامه زمان‌بندی عرضه مشخص و معین را برای خود بریزند و فارغ از اینکه چه اتفاقی چه خبری و چه شرایطی حاصل می‌شود بر طبق آن جلو بروند و آن هم این است که هر روز بخشی از عرضه بازار را به همراه بازارگردان‌ها بر عهده گرفته و در بازار فعال باشند و در سمت فروش عرضه‌کننده تدریجی این صف‌ها شوند…

برای اینکه موضوع تبعیض هم پیش نیاید به نظر به جای معاملات تال و بلوک بازی شفاف و روشن روی تابلو این کار را انجام دهند و اگر تابلویی کشش آن را نداشت سراغ بلوک یا معاملات تال بروند چرا به این موضوع اعتقاد داریم و معتقدیم باید رخ بدهد دلیل آن این است که معتقدیم تنها حقوقی‌هایی که می‌توانند در آینده در بازار نقش‌آفرین باشند و در روزهای پرعرضه هم به بازار کمک کنند همین صندوق‌های تثبیت و توسعه و بازارگردان‌ها هستند.

و بر این عقیده‌ایم در دوره مرحله اول و دوم بازار این دو حقوقی باید در سمت عرضه بازار حاضر بوده و فروش‌ها را انجام داده تا دوباره در روزهای بعد بازار با خشابی پر و عملکردی قوی بتوانند در سمت تقاضا حاضر شوند قفل شدن بازار کمکی به کسی نخواهد کرد و این درگیر شدن جریان پول‌های بیشتر در بازار است که کمک بازار خواهد شد و باز تاکید می‌کنیم این به آن معنی نیست که فشار عرضه بیشتر شود و یک حجم سنگین عرضه روی سر بازار خراب شود خیر اصلاً به این معنا نیست این بدان معناست که ما طی ۱۰ تا حتی ۲۰ روز کاری به عرضه‌هایی در بازار می‌رسیم که به شکل پلکانی و ریزریز سهم‌ها را به سمت تعادل بیشتر پیش می‌برند.

به تمام منتقدان هم می‌گوییم از این عرضه‌ها استقبال کنید اگر بازار بیارزد و منطقی باشد که هست این عرضه‌ها جذب شده و به روند بهتر بازار کمک می‌کند و باز تاکید می‌کنیم شک نکنید شک نکنید و شک نکنید هیچ حقوقی بهتر از این صندوق‌ها برای بازار نیست باقی رفتاری کاملاً غیرعقلایی در پیش می‌گیرند و آسیب به بازار می‌شود. این را از کسی که تجربه چندین سال کار نزدیک با این صندوق‌ها را دارد بپذیرید.

و یک نکته دیگر را فراموش نکنید اینجا ایران است ۵ صباح دیگر ممکن است اتفاقی پیش بیاید که همه چیز برعکس شود باید برای آن روزها نیز برنامه مدون داشت به نظر سازمان بورس و صندوق‌های تثبیت توسعه باید هرچه سریع‌تر سه راهکار را پیش پای خود قرار دهند و این فضا را مدیریت کنند اول تصمیم‌گیری در مورد دامنه نوسان و افزایش پلکانی آن دوم افزایش پلکانی عرضه صندوق‌های تثبیت و توسعه و بازارگردان‌ها در بازار و سوم به سرعت عرضه نمادها و شرکت‌های بزرگ بیرون بازار را فراهم کرده و در قالب عرضه‌های اولیه به سمت بازار بیاورد…

این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد و به نظر نباید اسیر این هیجانات این مدلی شد و باید تصمیمات درست و منطقی را در زمان کوتاهی اتخاذ کرد امیدواریم موضوع عرضه صندوق‌های تثبیت و توسعه که خبر داریم تا این لحظه جلوی آن گرفته شده و تا حدودی به این فضای قفل‌گونه دامن زده می‌تواند با یک برنامه مدون باز شده و به سمت درگیر کردن جریان پول بیشتر در بازار برود.

دقت کنید که روی این موضوع تاکید داریم که اگر قرار است بازار در مسیر درست و خوب پیش برود باید بتواند جریان پول را درگیر کند و این آن چیزی است که باید با همراهی و کمک این مجموعه‌ها حاصل شود و در نهایت حرف آخر…

بعد از چند روز مثبت شدن دوباره برخی شیپور دست نگیرند که آی اینجا قیمت‌ها حبابی شده و روند سریع است و خطرناک می‌شود و ال شده و بل شده است. ای کاش این شیپور را برای طلا و دلار و ماشین و مسکن هم می‌زدید از همین حالا به نظر تمام ارکان تصمیم‌گیر باید این موضوع را فراموش کنند که کار ما مداخله و دستور دادن قیمتی در بازار نیست اجازه بدهید دست بازار کار خودش را بکند اگر دارایی حبابی شده باشد سهامدار عمده باید وارد شود نه اینکه برخی مدام در شیپور بدمند که اینجا حبابی شده و به نظر این رفتار ناشی از کمی ترکیب پورتفوی افراد است که از این بازی عقب افتاده‌اند! این را برای چندمین بار می‌گوییم در دو الی سه بار گذشته کسانی مسبب و عامل عرضه‌های سنگین و اظهار نگرانی سیاسیون شده‌اند که از دل همین بازار بیرون رفته‌اند به هر حال باید اجازه داد که فضا به شکلی نرمال پیش برود تا پس از مدت‌ها شیرینی بازدهی بازار سرمایه به کام سهامدارانی که ۵ سال متوالی از همه بازارها عقب افتاده‌اند شیرین شود.