مأموریت نجات بازار

به گزارش آوای آگاه؛ معاملات امروز را در حالی به پایان رساندیم که شاخص کل در سطح 3 میلیون و 618هزار واحد متوقف و با نوسان منفی 85هزار واحدی همراه شد.

فملی، فارس و فولاد بیشترین تلاش را در جهت کاهش شاخص کل داشتند و در سمت مقابل، معاملات وپاسار و میدکو مانع از افت بیشتر شاخص کل شدند.

در پایان بازار امروز، شاخص فرابورس با کاهش 537 واحدی همراه شد. نمادهای آریا و کگهر بیشترین اثر منفی را بر این شاخص داشتند و معاملات نمادهای بپاس و آریان منجر به رشد این نماگر شدند.

ترین‌های معاملات بورس

شیمیایی‌ها، فلزات اساسی و فرآورده‌های نفتی، سه گروه با بیشترین ارزش بودند و خودرویی‌ها، بانک‌ها و فلزات اساسی بالاترین حجم معاملات را تجربه کردند.

ورود و خروج پول حقیقی

نمادهای بانکو، همراه و سرو بیشترین استقبال را از سوی حقیقی‌ها داشتند و شبندر، فملی و اهرم بیشترین حمایت حقوقی‌ها را تجربه کردند.

و اما بازار امروز

بازار امروز منفی بود، ولی تلاش‌های جدی برای نجات آن از این فضا صورت گرفت و شرایط اندکی از نظر حجم و گردش و صفوف فروش بهتر بود. شدت منفی بازار دیروز را نداشتیم، ولی حال بازار کماکان منفی بود و اگر حقوقی به داد بازار نرسیده بود، کماکان این جو منفی ادامه داشت. امروز، تقریباً اولین روز آغاز مأموریت نجات بازار بود. البته انگیزه‌های فروش روز به روز کمتر می‌شود و فقط این حجم و گردش، کار را سریع‌تر به تعادل رساند. بازار امروز را در حالی آغاز کردیم که تفاوت‌های اندک و محسوسی بین بازار امروز و دیروز وجود داشت. البته قبل از هر چیز باید رد پای صندوق‌های حمایتی و برخی حقوقی‌ها را در معاملات بازار امروز بیشتر و قوی‌تر دید و جستجو کرد، اما آنچه در فضای فعلی بازار امروز به چشم می‌آید، این است که جنب‌وجوش‌ها برای کمک به بازار نسبت به روزهای قبل بیشتر شده و این دقیقاً ناشی از آن است که کاسه صبر سهامداران نیز لبریز شده و به نقاط حساس و حیاتی رسیده‌ایم و برای همین بود که دیروز هم ما با قطعیت و قاطعیت بیشتری نوشتیم که این منفی، موج آخر منفی بازار است و اگر پس از آن اتفاقی رخ ندهد، روزهای پرشوری پیش روی بازار خواهد بود.

وقتی می‌خواهیم بازار را بررسی کنیم، به نظر بهتر است مؤلفه‌های مختلف آن را مرور کنیم و تقریباً دو مؤلفه و دو موضوعی که همگان موافق آن هستند، این است که ریسک جنگ و اوضاع سیاسی این بلا را بر سر بازار آورده و بازار این شرایط را نداشت و بدون هیچ اغراقی، این موضوع را بیان می‌کنیم که در یکی از ارزنده‌ترین دوره‌های بازار طی ۱۵ سال گذشته هستیم. اعداد عجیب است. P/E فوروارد بعضاً زیر ۴ و ۳ آمده، ارزش دلاری بازار به ۷۰ میلیارد دلار نزدیک می‌شود، P/E ttm در کف تاریخی خود قرار گرفته، دلار نیما ثابت شده و شرایط خوبی را نشان می‌دهد و همه حاکی از همین اصل است که همه پذیرفته‌اند که بازار در نقطه ارزنده‌ای قرار دارد. اگر این دو اصل را بپذیریم، باید اذعان داشت که این رویداد کوچکی نیست و به زودی خود را با تغییرات بنیادی در دنیای سیاست نشان می‌دهد، اما یک موضوع دیگر هم وجود دارد؛ اینکه بازار تا نقطه‌ای از ترس این مرگ تب می‌کند و این تب نمی‌تواند ادامه‌دار باشد و بازار وقتی می‌بیند فضای جنگ در اخبار است و اتفاقی رخ نمی‌دهد، کم‌کم از وزن آن کم می‌کند، اما آن را نادیده نمی‌گیرد و این خود یکی از دلایلی است که احتمالاً در روزهای آتی، فشار کمتری را از این بابت تجربه خواهیم کرد. مثلاً صحبت‌های ویتکاف برای برخی این حس را داشت که جنگ تهدید بوده، اما دور است و برخی هم بعد صحبت‌های او، جنگ را قطعی می‌دیدند. این خاصیت بازار سرمایه است که تلاقی همین اختلاف سلیقه‌هاست. یکی از تفاوت‌های عمده تغییر نگرش نسبت به این روزها این است که به نظر اتفاقی که در تجربه جنگ قبلی رخ داد، این بار به شکل دیگری تکرار شود‌. در جنگ قبل غافلگیر شدیم و فشار فروش بعد از باز شدن بازار، یک ضربه سنگین به سهامداران وارد کرد. این بار، بازار رویدادها را مشاهده می‌کند و اثر جنگ قبل از وقوع آن روی قیمت‌ها نشسته است. این را برای این نوشتیم که اگر جنگ حتی به وقوع بپیوندد و زیرساخت را هدف قرار ندهد، بعد از آن نتیجه هر چه باشد، از فضای فعلی بهتر است. فضایی که در بلاتکلیفی محض، بدترین شرایط و فضا را در قیمت‌ها لحاظ می‌کند و چشم‌بسته رگبار فروش را روی تابلوی بازار می‌بندد. معتقدیم این یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های مقطع فعلی با آن جنگ ۱۲ روزه است و این موضوع را مطرح می‌کنیم که احتمالاً بعد از جنگ با کاهش و برطرف شدن ریسک‌ها، فضای بهتری را شاهد باشیم‌. البته سهامدار حق دارد که به این موضوع وزن ندهد و ریسک نکند.

موضوع دوم گزارش امروز، اقدامات نهاد ناظر بوده که از خواب بیدار شده و در حال انجام آن است و آن هم موضوع کمک به بازار است. قدیم‌ترها وقتی صحبت از کمک به بازار می‌شد، بسته ای از اتفاقات و اقدامات را بیان می‌کردیم؛ مثلاً اخبار مثبت برسد، گزارش‌ها خوب باشد و تحولاتی نظیر این، اما این بار به نظر نیاز بازار به این موارد نیست. به اندازه کافی خبر مثبت در دل شرکت‌ها داریم و گزارش‌های ماهانه‌ای که منتشر می‌شود، خود کمک بزرگی برای بازار است. قرار گرفتن در کف قیمتی 15 سال گذشته، خود حاکی از اتفاقات مثبتی برای بازار است. به نظر نقطه مهم این است که جریان نقدینگی درست در نقطه‌ای که باید راهی بازار شود، عقب نشسته و تماشاچی بازار است و صندوق‌های تثبیت و توسعه که باید فعالانه عمل می‌کردند، یا به دلیل دست‌های خالی و یا محدودیت منابع و در نظر گرفتن سایر موارد، آنها نیز تماشاچی هستند. به نظر یک سلسله اقدامات و اتفاقات در حال وقوع است، ولی این حماقت تمام‌عیار برخی حقوقی‌هاست که فقط در فضای مثبت و اوج قله‌ها یاد خرید می‌افتند و در روزهای منفی، همه چشم به تابلو دوخته‌اند. حداقل در مقطع فعلی مطمئن باشید که یکی از ارزان‌ترین کلاس‌های دارایی را می‌خرید و معتقدیم حقوقی‌هایی که در این مقطع در بازار خرید می‌کنند، طی یک سال آتی رستگار خواهند شد و بازدهی خوبی را تجربه خواهند کرد. ما اولین منتقد صندوق‌های تثبیت و توسعه خواهیم بود و هنوز سؤالات متعددی برای ما مطرح است؛ به‌خصوص اینکه چرا مدیریت درست منابع در سمت خرید انجام نشده، اما درست همین کسانی که امروز فریاد می‌زنند که چرا این صندوق‌ها خرید نمی‌کنند، آن روزها که این دو صندوق در حال فروش بودند، مدام صدای آنها بلند بود و انتقاد می‌کردند. متأسفیم از گفتن این جمله، ولی در نبود حقوقی فعال که زیر بازار باشد، که مدت‌هاست از بازار سرمایه ما رخت بر بسته و خواب و خیالش را می‌بینیم، در روزهای مثبت، فروشنده‌ای بهتر از صندوق تثبیت توسعه برای بازار نخواهد بود. چون پول آن دوباره صرف همین بازار خواهد شد، ولی به رفتار سایر حقوقی‌ها نگاه کنید؛ حاضر به حمایت از سهمی که بالاتر فروختند، نیستند و البته همین‌ها دوباره در اوج قله یاد خرید سهم می‌افتند.

معتقدیم که انتشار اوراق تبعی که در مرحله اول حدود ۶ همت بوده، باید ادامه داشته باشد و معتقدیم این بازار با چیزی حدود 20 همت جمع خواهد شد و تأکید می‌کنیم که جای خطرناکی سهم نمی‌خرید. این قیمت‌ها درست شبیه روزهای شهریور و مهر، نقاط تاریخی خواهد شد. کم پیش می‌آید در دو روز متوالی از قیمت‌ها و تابلو دفاع کنیم که بی‌شک اگر ارزندگی وجود نداشت، با دل قرص و مطمئن از این قیمت‌ها صحبت نمی‌کردیم. امیدواریم گزارش‌های ماهانه، شجاعت همه را در بیان این نقطه ارزندگی بیشتر کند. معتقدیم سازمان بورس باید به‌عنوان یک متولی که البته تازه از خواب بیدار شده و بحران به او فشار آورده، اقدامات و اتفاقات دیگری را نیز در آستین خود داشته باشد؛ چیزی شبیه جلسات متعدد با حقوقی‌ها برای ترغیب آنها به خرید سهام و یا فعال کردن بانک‌ها در بازار با این شرط که طی چند وقت آتی، دوباره سهام و منابع فعلی که خریداری شده، در بازار فروخته شده و به بانک‌ها برگردد. می‌توان برای برخی حقوقی‌ها که دست به جیب‌تر و شجاع‌تر هستند، لاین‌های اعتباری قوی‌تری باز کرد و آنها نیز در بازار فعال شوند. همه و همه عزم و انگیزه می‌خواهد و کمک به بازار به‌خصوص در این شرایط کار سختی نیست و معتقدیم اگر اتفاق عجیبی رخ ندهد، پایان این هفته احتمالاً این بحران و این کاهش نیز جمع می‌شود‌.

انتشار گزارش‌های ماهانه هم می‌تواند انگیزه زیادی به سهامداران در بازار بدهد و آنها را در سمت خرید قرار دهد. معتقدیم این گزارش‌ها یک خاصیت دیگر نیز دارد؛ در  حال حاضر بسیاری از حقوقی‌ها به دنبال نشانه‌های بنیادی برای حضور در بازار هستند و به نظر انتشار گزارش ماهانه از سمت شرکت‌ها، این فضای بنیادی را در اختیار آنها قرار خواهد داد. نمی‌گوییم گزارش‌های ماهانه معجزه خواهند کرد و البته از نقش چاقوی دو لبه بودن آنها نیز نمی‌توان گذشت که اگر منفی باشند، فشار فروش را به بازار وارد می‌کنند، ولی به این موضوع معتقدیم که آنها می‌توانند بهانه‌های کوتاه‌مدت خوبی برای تقویت حضور جریان پول و انگیزه قوی برای خرید در بازار شوند. نکته مهم ماجرا دقیقاً اینجاست که گزارش‌های ماهانه بهمن، اولین نشانه و رویداد مهم بعد از رویداد تسعیر ارز است که می‌تواند فضای بنیادی بازار را با تلنگری محکم مواجه کرده و تحلیلگران را هوشیار نماید. این موضوع به‌خصوص روی سهم‌های بزرگ بازار، آثار قوی‌تر و بهتری خواهد داشت. البته آنچه در مقطع فعلی فضای عمومی بازار را تغییر داده و یک شوک تمام‌عیار خواهد بود، تعیین تکلیف مسائل سیاسی است. حس می‌کنیم روزهای آخر تصمیم‌گیری های سخت و دشوار است. شاید راحت‌ترین کار، تماشاچی بودن باشد. اما این را نیز درک کنید که ممکن است این پوزیشن تماشاچی بودن، کار را برای روزهای اتی شما سخت کند و پوشیده نیست که فعال بودن در بازار، ریسک‌های خاص خود را دارد.