لباس سرخ و نارنجی

به گزارش آوای آگاه؛ اولین روز معاملاتی هفته با رشد 108,891 واحدی شاخص کل و قرار گرفتن این نماگر در ارتفاع 7 میلیون و 448 هزار واحد به پایان رسید. شاخص هم وزن هم با افت 29,410 واحدی به کارش خاتمه داد.
تاپیکو، تابان و نوری بیشترین تاثیر مثبت را بر شاخص گذاشتند و در سمت مقابل فملی، شپنا و وپاسار بیشترین تلاش را در جهت افت شاخص کردند.
در پایان بازار امروز شاخص فرابورس تحت تاثیر منفی نمادهای کگهر و فزر با افت 626 واحدی همراه شد و در ارتفاع 57 هزار و 567 واحد ایستاد. مارون و آریا نمادهایی بودند که بیشترین اثر مثبت را بر این شاخص داشتند و مانع از افت بیشتر آن شدند.
امروز تراز نقدینگی حقیقی ها منفی و 6100 میلیاردتومان از بازار خارج شد.
ترین های معاملات بورس
صنایع فلزات اساسی، شیمیایی و بانک سه صنعت با بیشترین ارزش و حجم معاملات بودند. طی روز جاری نمادهای ذوب، فولاد و فخوز بیشترین حجم معامله را داشتند.
ورود و خروج پول حقیقی
امروز صنایع محصولات شیمیایی و سرمایه‌گذاری‌ها بیشترین نقدینگی را از سوی حقیقی‌ها جذب کردند و در مقابل گروه فلزات اساسی و فرآورده‌های نفتی بیشترین پول خرد را از دست دادند. نمادهای شپدیس و تابان بیشترین ورود پول حقیقی را داشتند و نمادهای فخوز و شپنا بیش از همه در حمایت حقوقی‌ها بودند.

امروز بازار را در حالی آغاز کردیم که در روزهای آخر شهریور و هفته آخر تابستان، ناگهان هوا یخ زد و باد سرد پاییز به تن بازار و تابلو نشست و رنگ قرمز غالب شد. سرعت واکنش به تغییرات هم کمی عجیب بود؛ این حجم سنتیمنت‌محوری و بازاری نگاه کردن و چرخش‌های خریدار به فروشنده شدن و بر اساس جو بازار پیش رفتن هم نوبر است که امروز تقریباً می‌توانیم بگوییم به شکل واضح و روشن شاهد آن بودیم و پس از گذشت نیم‌ساعت، بازار ناگهان با صحنه خالی از رنجرهای خرید و خریداران مواجه شد و فروشندگان هم که خود را وسط این صحنه می‌دیدند با فشار فروش، رنج‌های منفی بازار امروز را پیش بردند و امروز جزو معدود روزهایی بود که از ابتدا تا انتها در اکثر سهم‌ها با صف فروش مواجه بودیم و این سفره صفوف فروش ادامه داشت و پهن بود…
نکته‌ای که برای بازار امروز بسیار مهم، اساسی و حیاتی است، رسیدن به پاسخ دو سؤال مهم است که: ۱. چرا بازار ناگهان به این شرایط دچار شد؟ و ۲. این موضوع تا کی ادامه خواهد داشت و تکلیف بازار چه می‌شود؟
امروز سعی می‌کنیم در مورد هر دو موضوع و هر دو بعد صحبت کنیم، اما به نظر قبل از شروع گزارش بازار بگوییم بهتر است به دنبال دلایل عجیب و غریبی برای عرضه بازار نگردیم. بازار در یک فرایند سریع صعود قرار داشت؛ با بهانه‌های مختلف احتمالاً اندکی اصلاح خواهد کرد و در مرحله بعد وارد مرحله تماشای عوامل مختلف سیاسی و بنیادی خواهد شد تا واکنش بعدی را از خود نشان دهد. به واقع هنوز هیچ اتفاق عجیب و غریبی رخ نداده که بخواهیم برای بازار نگران باشیم؛ شرایط بنیادی بازار هم جایی نیست که نگران‌کننده باشد؛ منتها تحولات بنیادی و سیاسی ممکن است چالش‌های بیشتری را برای بازار رقم بزند و از ابتدا هم اگر به خاطر داشته باشید، در ابتدای شهریور نوشتیم که نیمه دوم شهریور نیمه پرچالشی است و همین چند روز پیش هم اشاره کردیم که ماه مهر و آبان ماه‌های پرتنش و پرخبری برای بازار خواهد بود. به طور کلی انتظار آن تخته‌گاز رشد اخیر را نمی‌توان در روزهای پیش رو داشت مگر فضا به شکل دیگری پیش برود که توضیح خواهیم داد…
امروز بازار را در حالی آغاز کردیم که همچنان زیر نه به شکلی جدید و مطابق همیشه، زیر فشار تحولات و اتفاقات مختلفی قرار گرفته بود و البته احساس می‌کنیم در این چند روز فشار از دو جریان و دو سمت به سوی بازار وارد می‌شود؛ سمت اول که همیشه بوده و همچنان هست، بُعد سیاسی است که ابهامات بازار را افزایش داده و به طور کلی ما را وارد چالش متفاوتی از ریسک‌ها و تحولات سیاسی قرار داده است که نمی‌توان خط پایان دقیق، درست و حساب‌‌شده‌ای برای آن ترسیم کرد و حتی هرچه جلوتر می‌رویم ابهامات و اتفاقات آن نیز عجیب‌تر می‌شود.
ما از یک سو با این فضا مواجه بودیم و از سوی دیگر با افزایش عرضه از سمت حقوقی‌ها به واسطه انتهای شهریور و آنچه دستور احتمالی برای کنترل بازار یاد می‌شود، مواجه هستیم و این فشار دوگانه از سمت حقوقی‌ها و اتفاقات سیاسی باعث شده بازار امروز در عین اینکه پویایی و خوش‌حجمی نسبی را نشان می‌داد، نسبت به روزهای گذشته زیر فشار بیشتری بود و متفاوت‌تر رفتار می‌کرد…
اما به طور کلی هفته عجیبی را آغاز می‌کنیم؛ هفته‌ای که به نظر می‌رسد یک بار دیگر دنیای سیاست به صحنه تصمیم‌گیری‌های مهم اقتصادی برگشته و دوباره چشم همه به صفحه اخبار و توییت‌ها دوخته شده و از تهران تا نیویورک، از پاکستان تا ریاض، از لبنان تا یمن، چشم همه به اتفاقاتی است که در حال وقوع است. برخی معتقدند این موارد خیلی تأثیری روی حال و هوای بازار ندارد و بازار کماکان یک چشمش به دلارِ آزاد و نیما و چشم دیگرش به تحولات جریان پول دوخته شده، اما هرچه که بگوییم و اذعان داشته باشید که این فضا می‌تواند فارغ از مسائل سیاسی حرکت کند، باز هم چشم بخشی از جریان پول به رویدادهای سیاسی است.
اگر در خاطرات عزیزان و بزرگواران سیاسیون در سال قبل مروری داشته باشید، می‌بینید که حضور رئیس‌جمهور در نیویورک اتفاق کمی نیست. درست است که دفعه قبل چیزی عاید کشور نشد و مکانیزم ماشه اجرا شد، اما آن پشت رایزنی‌های گسترده‌ای برای تفاهم وجود داشت. این بار هم به نظر همین اتفاق در حال رخ دادن است و ما احتمالاً شاهد رایزنی‌های گسترده در این حوزه خواهیم بود که می‌تواند بخشی از فضای بازار را نیز تحت تأثیر خود قرار دهد.
البته از آثار دوگانه این موضوع نیز نمی‌توان گذشت؛ درست در نقطه‌ای که طرف مقابل ما نیز تمام تلاش خود را برای برهم زدن این اتفاقات و جریانات خواهد داشت. پس این هفته دوز مسائل سیاسی ما کمی بالاتر است و البته در کنار آن حقوقی‌ها هم تا ۳۱ شهریور فرصت شعبده‌بازی روی صورت‌های مالی را خواهند داشت و از این نظر ممکن است کمی فشار فروش بازار بیشتر شود که امروز به عقیده برخی شاهد آن بودیم ووووو البته…
امروز کسانی که به دنبال استراحت و کم کردن سرعت رشد بازار بودند هم لبخندی از سر رضایت داشتند و از دستورات صادره و اثر آن در بازار خوشحال بودند. سعی کردیم روز چهارشنبه در مورد این موضوع هشدارهای لازم را بدهیم و روزهای قبل از آن هم صحبت کردیم؛ امیدواریم و باز هم تأکید می‌کنیم امیدواریم الان کار از دستتان خارج نشود! وای به روزتان اگر این ماجرا باعث و بانی اتفاقات تلخ‌تری برای بازار شود؛ بدون هیچ تعارفی با مسائل برخورد خواهیم کرد.
ما سراغ بازار برویم که هفته پرخبری را آغاز خواهیم کرد و البته قبل‌تر هم به این موضوع اذعان کرده بودیم که مهرماه متفاوتی را خواهیم داشت و به طور کلی از این هفته که استارت آن آغاز می‌شود تا نیمه آبان، هر روز و هر هفته ممکن است شرایط متفاوت و اخبار مختلفی برای اثرگذاری در بازار داشته باشیم.
اما آغاز این هفته سؤال بسیاری در مورد ادامه مطالب روزهای گذشته بود که از نقش حقوقی‌ها در فضای بازار صحبت می‌کرد که به نظر حالا و طی این چند روز این نقش بیشتر به چشم خواهد آمد. البته فراموش نکنید بخشی از این جریان عرضه با ۳۱ شهریور تمام نمی‌شود و همچنان ادامه خواهد داشت و یک موج بزرگ بنیادی و یک سیلی محکم سیاسی می‌خواهد که از پس این ماجراها عبور کنیم؛ اما فراموش هم نکنید که بازار طی این مدت بازدهی خوبی داده و برای استراحت (تأکید می‌کنیم برای استراحت، نه ریزش) به دنبال بهانه‌های مختلف است.
اما حقیقتاً فکر می‌کنیم آن بهانه‌ها می‌تواند بیشتر عوامل بنیادی باشد که امروز در مورد آن صحبت خواهیم کرد و سعی می‌کنیم در طول هفته به خیلی از آنها اشاره داشته باشیم. در همین راستا، این هفته یک اتفاق دیگر هم رخ خواهد داد و آن هم آغاز انتشار گزارش‌های ماهانه در روز چهارشنبه است که می‌تواند یکی از مهم‌ترین گزارش‌های مدت اخیر بوده که هم جمع‌بندی فصل تابستان را کرده و هم در این مدت نقشه راه بازار را تا حدودی تغییر دهد.
البته گزارش‌های ماهانه با ترکیبی از جریان پول و دلار مسیر خوبی برای بازار رقم می‌زدند و به نظر این ترکیب سه‌تایی تا به امروز برنده بوده؛ اگر بتوانند تا حدودی پشتوانه خوبی برای شرایط بنیادی بازار باشند، همین موضوع یکی از دلایلی می‌شود که ما وقتی می‌خواهیم از ریزش صحبت کنیم، به واسطه این تحولات بنیادی اسم آن را استراحت و اصلاح می‌دانیم و معتقدیم این استراحت و اصلاح کمک بزرگی برای ادامه مسیر رشد بازار می‌شود؛ یعنی پتانسیل حرکت بعدی بازار را قوی‌تر و این فنر را به واسطه تحولات بنیادی فشرده‌تر می‌کند.
یک نکته را در تکمیل این بحث بیان کنیم که البته بخشی از فضای دوم گزارش بازار هم هست و آن هم اینکه اگر دقت کنید مدام در گزارش‌ها از سه رأس یک مثلث، یک سه‌ضلعی اثرگذاری بنیادی در بازار صحبت می‌کنیم که یک طرف آن دلار است که ابعاد متفاوت و اثرگذاری‌های ویژه‌ای را دارد؛ یک بُعد دیگر آن جریان پول است که آن هم ماجراهای متفاوتی دارد و سعی کردیم در مورد آن روزهای قبل صحبت کنیم و بُعد دیگر، کدال و اطلاعیه‌های کدال است. ما تا به امروز در مورد هر سه این موارد مفصل صحبت کردیم، اما در مورد نرخ ارز این موضوع را به خاطر داشته باشید که نرخ ارز که خود به دو بخش آزاد و نیما و حواله تقسیم می‌شود، آثار متفاوتی در بازار داشته و رفتار آنها در بازار رفتارسازی می‌کند. به عنوان مثال، دلار بازار آزاد چراغ مسیر دلار نیما بوده، نرخ‌های روی بورس کالا را می‌سازد، از بُعد روانی به سهامداران جهت می‌دهد و آنها را هدایت می‌کند، بسیاری از محاسبات بازدهی و ارزش دلاری و ارزش جایگزینی شرکت‌ها را ایجاد می‌کند و در واقع رشد آن دیر یا زود رشد بازار خواهد بود و در مقطع اخیر هم که شانه به شانه زیر سنگین‌ترین ریسک‌های سیاسی، بازار را هدایت کرد؛ اما این نکته را به خاطر داشته باشید که در کنار آن جنس دلار دوم جنس متفاوت‌تری است؛ اثرگذاری و تأثیر روی کلیت بازار است. دلار نیما و حواله با سرعتی آرام و اندک رشد می‌کند، اما آثار ماندگار و مستقیم و قوی در صورت‌های مالی شرکت‌ها دارد؛ به طوری که نرخ تسعیر بسیاری از صنایع وابسته به این نرخ خواهد بود که نمونه آن را در دو گروه بانک و پالایش و حرکت اخیر آنها شاهد بودیم و در رونق احتمالی هم نرخ تسعیر ارز صادراتی خواهد بود. پس حتی اگر نرخ دلار آزاد هم ثابت بماند اما انگیزه‌ها برای نزدیک کردن این دو نرخ همچنان وجود داشته باشد، باز هم می‌تواند آثار خوب این رویداد و این جریان در بازار صحبت کرد و امیدوار بود.
اما در بخش دوم به حوزه سیاسی می‌رسیم که اگر اجازه بدهید کمی دغدغه‌های ذهنی خودمان هم در دلش است. معتقدیم در مقطع فعلی و به‌زودی سیاست تبدیل به یکی از اهرم‌های مهم تصمیم‌گیری جریان پول در بازار خواهد بود؛ جایی که به واسطه تحولات سیاسی، بازار تصمیم خواهد گرفت که چه مسیری را برای شش‌ماهه دوم خود طی کند. قبل از اینکه در مورد این موضوع صحبت کنیم، یک بار بازار را در قالب سه سناریو از وقوع تحولات سیاسی بحث و بررسی کردیم و امروز با آن نقطه کاری نداریم؛ بحث ما امروز رفتار احتمالی جریان پول و بازار به واسطه تحولات اخیر است.
ما با شرایطی مواجهیم که بازار یک بازدهی کم‌نظیر، پرسرعت و قوی را طی این مدت تجربه کرده و حالا کسانی که معتقدند بازار احتمالاً تن به یک اصلاح خواهد داد کم نیستند، اما نه بهانه‌ای برای آن پیدا می‌کنند و نه اصلاً بهانه به آنها داده می‌شود. جریان پول هر بار با قدرت از این موضوع عبور کرده و این سناریو را به حاشیه می‌برد، اما آنچه از این به بعد می‌تواند در بازار سرعت رشد و شیدایی قیمت‌ها را گرفته و مسیر متفاوتی را ترسیم کند، همین عوامل سیاسی است. صد البته تحولات بنیادی نظیر گزارش‌ها و دلار و این موارد هم وجود دارد، اما امروز با تکیه بر این موضوع می‌خواهیم مطلب را ادامه دهیم؛ حتماً روزهای بعد در مورد آثار گزارش‌ها و به‌خصوص احتمال تقسیم‌بندی سهم‌ها در بازار صحبت خواهیم کرد.بر این عقیده‌ایم که ماه مهر و آبان ماه متفاوتی در این بخش است و نتیجه آن ممکن است برای بازار نتیجه متفاوتی باشد؛ از همین رو فکر می‌کنیم سرعت ادامه بازدهی بازار در مسیر پیش رو به این تغییر و تحولات گره می‌خورد و به واقع اگر قرار باشد با همین ریسک‌ها و همین شرایط ادامه بدهیم، ممکن است سرعت تغییر و تحولات قیمت‌ها در بازار متفاوت‌تر از این مدت اخیر باشد.
پس برد بازی بازار در میانه این جریان کجاست؟! در بالا به این نکته اشاره شد که ما با ریسک سیاسی نمی‌توانیم از مسیر فعلی عبور کنیم و با سرعت و قدرت پیش برویم، اما در یک حالت، حرکت با سرعتی قوی‌تر ممکن است برای بازار رخ بدهد و آن هم زمانی است که دوباره دو بال همیشگی کنار بازار قرار گیرد: ما کاهش ریسک سیاسی را شاهد باشیم که البته خود را باید در رفع محاصره و تحریم‌ها نشان دهد و از سوی دیگر دلار نیما هم نه با سرعتی که در این مدت طی کرده، بلکه با سرعتی نرمال‌تر خود را به محدوده دلار آزاد نزدیک کند. در این حالت است که به نظر برد بخش مهمی از بازار را خواهیم داشت و خیلی زود رالی حتی بزرگ‌تر از رالی اول برای بازار ممکن است شکل بگیرد که هم در سمت رشد سود و هم رشد پی‌به‌ئی (P/E) طبقه‌بندی می‌شود. دقت کنید که چند پیش‌نیاز برای این موضوع وجود داشت که یکی بحث رفع محاصره و دیگری کاهش اختلاف دلار آزاد و نیما بود.
بی‌تعارف بگذارید حس خود را صریح و شفاف بیان کنیم؛ هر حرکت صعودی بر مدار رشد دلار و تورم با این فضای دولت و این ریسک‌های سیاسی، شبیه ساختن این جورچین‌هایی است که قرار است یکی را از زیر بکشی و روی بالایی قرار دهی تا ارتفاع بگیرد؛ این ماجرا هرچه بالاتر می‌رود سست‌تر و پرریسک‌تر می‌شود و جایی با کوچک‌ترین اتفاقی این موضوع در هم می‌ریزد. این عمده نگرانی ماست و البته معتقدیم فضای تورم و دلار و کدال در مستحکم کردن این سازه مؤثر است، اما نمی‌شود زیر ریسک‌های عمده سیاسی چنین چیزی را شاهد باشیم. پس این را گوشه ذهن خود داشته باشید که این به معنی ریزش بازار یا مواردی نظیر این نیست؛ خیر، به هیچ وجه بازار از انگیزه‌های بنیادی خالی نشده که بخواهد بریزد، اما این موضوع این را به ما یادآوری می‌کند که هرچه جلوتر می‌رویم کار برای بازار سخت‌تر و شکننده‌تر می‌شود که دست و دل جریان پول را به سمت خرید نمی‌برد و کمی با احتیاط رفتار می‌کند.
اتفاقاً این رویداد خوبی است که در این محدوده و این قیمت‌ها که هنوز اتفاقی رخ نداده، ما شاهد افزایش عرضه و متعادل شدن هستیم، چرا که در قیمت‌های بالاتر کار پیچیده‌تر می‌شد. به نظر در این ۵۰ روز پیش رو فرصت اینکه فضای منطقی چه از بُعد سیاسی و چه از بُعد بنیادی برای بازار ایجاد شود وجود دارد و امیدواریم روزهای کم‌حاشیه و کم‌خبری برای بازار سپری شود و هرچه سریع‌تر به یک تعادل نسبی در حوزه سیاسی برسیم و از این فضا فاصله بگیریم. موفقیت و آرامش حوزه سیاسی زمینه فراهم شدن زمین بازی تحولات بنیادی است که فردا سعی می‌کنیم در مورد نقش برخی از آنها صحبت کنیم. این را فراموش نکنید در جایی که هر روز و هر لحظه تنش در حال افزایش است، بازار نمی‌تواند آن پویایی و قدرت لازم برای پرش و برش را داشته باشد.