ای روزنه‌ی خاموش

به گزارش آوای آگاه؛ بازار امروز وضعیت متعادل تری نسبت به روزهای اخیر داشت و با سبزپوشی 49 درصدی و سرخپوشی 51 درصدی نمادها به کارش خاتمه داد. در این روز حقیقی‌‌ها بالغ بر 2.6 همت پول از بازار خارج کردند و ارزش معاملات خرد از 26 همت عبور کرد.
شاخص کل بورس تحت تأثیر منفی نمادهای فارس، شبندر و وپاسار حدود 22 هزار واحد افت کرد و تا سطح 4 میلیون و 755 هزار واحد به عقب رفت. در سمت مقابل فملی، افق و کچاد بیشترین تلاش را در جهت رشد شاخص کردند.
شاخص هم وزن هم نزولی بود و با کاهش 1185 واحدی به کارش خاتمه داد.
در پایان بازار امروز شاخص فرابورس تحت تاثیر منفی نمادهای مارون و آریا، با کاهش 209 واحدی مواجه شد و در ارتفاع 37 هزار و 294 واحد ایستاد. فزر و کگهر نمادهایی بودند که بیشترین اثر مثبت را بر این شاخص داشتند و مانع از افت بیشتر آن شدند.
امروز نیز تراز نقدینگی حقیقی ها منفی و بالغ بر 2.6 همت از بازار خارج شد.
ترین های معاملات بورس
فرآورده‌های نفتی، شیمیایی‌ها و بانکی‌ها بیشترین ارزش معاملات را داشتند و سه صنعت خودرو، بانک و پتروپالایشی‌ها میزبان بیشترین حجم معاملات بودند. امروز نمادهای خساپا، وبملت و خودرو بیشترین حجم معامله را داشتند.
ورود و خروج پول حقیقی
امروز فلزات اساسی بیشترین نقدینگی را از سوی حقیقی ها جذب کردند و در مقابل صنایع فرآورده های نفتی، محصولات شیمیایی و هلدینگ ها بیشترین پول خرد را از دست دادند. نمادهای فملی و اهرم بیشترین ورود پول حقیقی را داشتند و نمادهای شبندر و شبریز بیش از همه در حمایت حقوقی‌ها بودند.

 

و اما بازار امروز...

امروز بازار با یک روزنه امید، بهبود نسبی را داشت و کمی فضا بهتر بود. البته گزارش‌های خوب، خبرهای مثبت از عدم رشد نرخ سود بانکی، خسته شدن بازار از منفی و رسیدن به قیمت‌های خوب و حمایت حقوقی‌ها، همه و همه دست به دست هم داد تا امروز وضعیت بهتری را شاهد باشیم، ولی وضعیت متزلزلی را داریم. هر لحظه با یک خبر، وضعیت ممکن است تغییر کند؛ به‌خصوص خبرهای سیاسی... بازار به خبرهای نیمه‌شب جنگ عادت کرده، ولی به خبرهای زیرساختی و جنگ‌های این‌چنینی خیر...

بازار امروز تا حدودی دنباله‌رو رفتار و حرکات بازار دیروز بود و اتفاقی رخ نداده بود که بازار بخواهد فضای خبری متفاوت‌تری را داشته باشد، ولی امیدواری و امید به بهبود و برگشت، در چهره بازار امروز روشن‌تر بود.

البته سه رویداد در بازار امروز نسبت به روز گذشته وجود داشت که حضور آن را به‌طور جدی‌تری لمس می‌کردیم و بسیاری آن را دلیل بهبود نسبی بازار می‌دانستند. رویداد اول، اصلاح قوی‌تر و عمیق‌تر بازار بود که قیمت‌ها را یک گام دیگر به مرز ارزندگی نزدیک‌تر می‌کرد. رویداد دوم، انتشار گزارش‌ها بود که در برخی نمادها رخ داد و یک بار دیگر ارزندگی را در سطوح فعلی به رخ سهامداران کشید. رویداد سوم، قطعاً ادامه تحولات سیاسی به شکل پرریسک بود؛ جایی که بازار در فضای اخبار و تحولات سیاسی ناگهان با هجوم خبرهای منفی مواجه شده و همین موضوع قدرت تصمیم‌گیری و ریسک کردن را از او گرفته است. هرچند دیشب کمی فضا آرام‌تر بود، ولی بود...

اگر به خاطر داشته باشید، در روزهای بزن‌وبکوب بازار مدام می‌نوشتیم که فضای سیاسی و ارزندگی، شجاعت خریداران را افزایش داده است. حالا به نظر، با این نرخ ارز و این فضا در گزارش‌ها، آنچه عامل تردید پول‌ها در سمت خرید بازار است و جلوی رشد آن را گرفته، همین تحولات سیاسی است که شجاعت خرید را از بازار گرفته و او را اسیر قید و بندهای فکری منفی کرده است. اگر این قید نبود، امروز بازار قفل صف خرید می‌شد...

یک نکته را بگوییم؛ بسیاری از عزیزان این سوال را دارند که چرا از ابتدای هفته شکل و شمایل بازار این‌طور شد و تغییر کرد. این نظری است که ما داریم و ممکن است درست نباشد، اما در روزها و هفته‌های قبل، بازار این زد و خوردهای نظامی را در نهایت منجر به توافق و مذاکره مجدد می‌دانست و معتقد بود که: ۱) از دل این زد و خوردها آسیبی به زیرساخت‌ها وارد نخواهد شد و ۲) دوباره طرفین پای میز نشسته و صحبت می‌کنند. اما تحولات آخر هفته، به‌خصوص حمله دشمن به زیرساخت‌ها، این تفکر را تغییر داد و حتی امروز حملات مجدد و تهدیدها نیز این موضوع را برجسته نگه داشته بود. هر زمانی، تأکید می‌کنیم هر زمانی، این موضوع شدت بگیرد، دوباره گیس بازار شل و چهره‌اش غمگین می‌شود...

بازار، در عین اینکه فضای ترسناکی را در فروش نداشت، در سمت خرید با بدبینی و ضعف جدی تقاضا در ابتدا مواجه شد، ولی هر چه پیش رفت، با کمک تثبیت و توسعه، باز فضا بهتر شد. هرچند شدت منفی بازار امروز، شدت صفوف فروش و تعداد منفی‌های بازار کاهش یافته، اما هنوز آن دید منفی وجود دارد و هر شب ممکن است صبح زیبای بازار را خراب کند...

اما سوال بسیار مهم همین است که چه خواهد شد و به چه سمتی پیش می‌رویم؟! قطعاً پاسخ به این سوال بخش عمده‌ای در پیش‌بینی تحولات سیاسی است، اما اگر بخواهیم کمی با جزئیات بیشتری این موضوع را مطرح کنیم و نظر شخصی خود را نیز در آن دخیل سازیم، باید اذعان داشته باشیم که اگر تحولات سیاسی به همین شکل ادامه پیدا کند، یعنی زد و خوردهای محدود که به زیرساخت‌ها نیز کشیده نمی‌شود، خبرهای هر روزه صبح و شب بازار را در زد و خوردهای جنوب کشور ببینیم و به نوعی برای بازار عادی شود، با این فرض و دوباره با تأکید بر اینکه حرکتی به سمت زیرساخت‌ها صورت نگیرد، بازار طی چند روز آتی، تأکید می‌کنیم چند روز آتی، رفته‌رفته از شدت منفی کاسته و با اهرم گزارش‌ها، خبرها، برگزاری مجامع و بازگشایی‌ها، به سمت یک تعادل نسبی حرکت می‌کند.

دقت کنید که این تعادل نسبی به معنی مثبت شدن جدی و همه‌گیر بازار نیست. خیر، ممکن است برخی نمادها نیز مثبت شوند، اما عمده بازار در یک فضای آرام، بین مثبت و منفی محدود حرکت خواهد کرد. صفوف فروش عجیبی نخواهیم داشت و البته صفوف خرید محکمی را نیز تجربه نمی‌کنیم. بازار برخی روزها ممکن است با توجه به تحولات و تغییرات مثبت و برخی روزها با توجه به موج اخبار منفی همراه باشد، اما روند ادامه‌دار نزول یا هیجان قوی خرید را فعلاً تجربه نخواهیم کرد و بازار به یک تعادل نسبی خواهد رسید که حتی ممکن است با توجه به شرایط گزارش‌ها، وزن تعداد نمادهای مثبت در برخی روزها بیشتر باشد.

با این فضا پیش می‌رویم و بازار هر روز که می‌گذرد ارزنده‌تر می‌شود تا موعد و تعیین تکلیف نهایی فرا برسد. معتقدیم عامل سیاسی نمی‌تواند طولانی‌مدت در این فضا باقی بماند و باید در سمتی تغییر جهت داده و تعیین تکلیف شود.

به نظر، آنجاست که نقطه نهایی حرکت بازار خواهد بود و ما معتقدیم دوباره طرفین بعد از این زد و خوردها پای میز نشسته و یک بار دیگر با هم مذاکره می‌کنند. اینکه نتیجه مذاکره دوباره چه می‌شود و تفاهمی از دل آن بیرون می‌آید یا نمی‌آید را نمی‌دانیم، اما اگر این سناریو درست باشد، اولین خبر و توییت از برگزاری دوباره مذاکره، کنترل شدن مسیر هر روزه جنگ و متوقف شدن آن، بازار را یک مرحله بالا خواهد آورد.

معتقدیم این همان چیزی است که در مدت کوتاه، بازدهی قوی و یک حرکت شارپ صعودی را برای بازار و به‌خصوص نمادهایی که گزارش‌های خوبی دارند، رقم می‌زند.

این دو نکته را در پایان بخش اول گزارش بیان کنیم که: ۱. این بدان معنی است که می‌شود در قیمت‌های پیش‌رو با فکر و تأمل بیشتری حرکت کرد و ۲. نکته مهم دوم این است که دو رویداد بر هم‌زننده این تعادل احتمالی است؛ یکی اینکه رویدادهای سیاسی به شکلی غیرقابل باور و غیرقابل پیش‌بینی پیش برود و دوم اینکه گزارش‌ها آن‌طوری که فکر می‌کنیم نباشد و انتظارات را برآورده نسازد. این شمای کلی از چند روز آتی پیش‌روی بازار است که به نظر تحلیلگران می‌توانند آن را گوشه ذهن خود داشته باشند.

و نکته مهم‌تر، توصیه فعلی ما به همه این است که محوریت، کدال و گزارش‌هاست. می‌شود در دوره جدید بازدهی قوی و خوبی را تجربه کرد. ما قابلیت اثرگذاری و کنترل کردن تحولات سیاسی را نداریم، اما قابلیت پایش و انتخاب گزینه‌های بنیادی را خواهیم داشت. بهتر است در بخش دوم، وظیفه‌ای که به ما محول می‌شود و شامل ماست، فعال بوده و خود را برای روزهای بهتر بازار از بعد سیاسی آماده کنیم.

و ما در بخش دوم گزارش بازار، روی سه محور مهم برای این روزهای بازار صحبت می‌کنیم که این روزها نکاتی است که اکثر فعالان بازار به دنبال آن هستند و آن را دنبال می‌کنند.

اولین موضوع، بررسی بازار از بعد تکنیکالی و نموداری است. بسیاری از چارتیست‌ها همان‌طور که بالای بازار را نقاط پرریسک و پرتنشی ارزیابی می‌کردند، معتقدند قیمت‌های ۷ الی ۹ درصد کمتر در بسیاری از سهم‌ها و محدوده ۴.۶۰۰ در شاخص کل، جای قوی و محکمی برای ایستادن و حمایت شدن است.

بسیاری از کسانی که صرفاً چارتی به ماجرا نگاه می‌کنند، معتقدند در اوج قله، بازار بهانه‌های ریزش خود را پیدا کرده و در این نقاط حمایتی نیز بهانه‌های برگشت و پایان اصلاح را پیدا خواهد کرد و همین باعث خواهد شد تا آنها دوباره در این نقاط فعال‌تر شده و بازار را زیر نظر بگیرند. ما نیز معتقدیم با این گزارش‌ها، اگر کسی سر نترسی از تحولات سیاسی دارد و نسبت به اتفاقات و رویدادهای پیش‌رو ترس و واهمه‌ای نداشته باشد، به نظر خرید در این محدوده‌ها و طی دو، سه روز آینده خرید جذاب و جالبی خواهد بود.

البته ما هم، به مانند بسیاری از شما، قبول داریم که ریسک‌ها، ریسک‌های متفاوت و عجیبی است، اما به هر حال قیمت‌ها هم همیشه در نقاطی ایستاده و تماشاچی نبودند تا فضا شفاف‌تر شود. ما فکر می‌کنیم با گزارش‌ها به این نقاط نزدیک‌تر شده‌ایم. از بعد بنیادی نیز برگشت به ارزش دلاری روزهای آغاز اوج بازار و همچنین برگشت P/E بازار به نقاط ابتدای رشد، به‌خوبی نشان‌دهنده این ماجراست و حتی معتقدیم P/E بازار در نقطه تاریخی و کف قیمتی قرار گرفته و بار دیگر فضای بازار را از نظر بنیادی به بهترین شکل ممکن ارزنده خواهد کرد.

نکته دوم، بحثی بود که دیروز در همین ستون به طور خلاصه به آن اشاره کردیم، اما رد پای آن را در بازار و تفکر اداره‌کنندگان بازار نمی‌بینیم و آن هم نحوه بازگشایی برخی نمادها بعد از مجامع و یا افشای «الف» اطلاعات است. بحثی است که دیروز هم به آن اشاره شد و امروز مجبوریم تکرار کنیم. وقتی بازار با چنین شرایطی مواجه است، این نوع بازگشایی صفوف فروش را رقم می‌زند و صف فروش، پنیک شدن شرایط بازار را تشدید می‌کند. اما وقتی اجازه بدهید نرخ‌ها با دست عرضه و تقاضا، به شکلی نرمال و در قیمتی که نظام عرضه و تقاضا تأییدکننده آن است، باز شود، تمامی این عوامل منفی در قیمت لحاظ شده و روی تابلو می‌نشیند. به نظر این موضوع کمک می‌کند تا بازار سریع‌تر به نقطه تعادل رسیده و کف قیمتی بسیاری از سهم‌ها نیز پیدا شود.

این را برای این نوشتیم که تعداد این نمادها هرچه در طول هفته جلوتر می‌رویم، بیشتر می‌شود. معتقدیم این اتفاق، اگر رخ دهد، کمک بزرگی در کنار گزارش‌ها برای به تعادل رسیدن بازار خواهد بود.

امیدواریم در سازمان و شرکت بورس و فرابورس این دیدگاه تقویت شده و شاهد این موضوع باشیم. با علم به اینکه می‌دانیم در برخی سهم‌ها ممکن است کاهش قیمت موقتی را شاهد باشیم، اما در میان‌مدت و بلندمدت این موضوع به سود همان نماد و بازار خواهد بود.

و در نهایت، موضوع آخر و موضوع سوم؛ نه اینکه بازار مثبت شده باشد و این موضوع فراموش شود... این را برای روزهای تلخ و منفی می‌نویسم و آن هم بحث داغ این روزهای بازار است که بسیاری بر این عقیده‌اند و این درخواست را دارند که بازار متوقف شود.

اولاً الگوی ذهنی بسیاری از عزیزان، توقف قبلی بازار و بازگشایی موفق پس از آن بوده که این پیشنهاد را می‌دهند؛ پس یک ذهنیت مثبت نسبت به توقف بازار برای جلوگیری از زیان وجود دارد. اما این نکته را هم باید در نظر داشته باشید که نمی‌شود ما همین شرایط را در دوران خوب بازار شاهد باشیم، اما تا بازار کمی منفی شد، نسبت به توقف آن صحبت کنیم.

به نظر باید اجازه داد که بازار به سمت تعادل حرکت کند، اما یک نکته را نیز می‌پذیریم؛ در حال حاضر شرایط هنوز به سطح بحران غیرقابل مهاری که پنیک شدن بازار را به همراه داشته باشد، نرسیده و معتقدیم باید اجازه داد کارکرد گزارش‌ها و اطلاعات مالی هم روی تابلو خود را نشان دهد.

اما اگر اتفاقات غیرقابل پیش‌بینی و منفی در کشور و با توجه به جنگ فعلی رخ دهد، به نظر فکر کردن به توقف بازار هم می‌تواند مطرح باشد. این اتفاقات می‌تواند شامل موضوع زیرساخت‌ها، کشیده شدن جنگ به این بخش‌ها و همچنین هدف قرار گرفتن و گسترده‌تر شدن جنگ به پایتخت و سایر نقاط باشد.

اما اینکه در حال حاضر و در شرایط فعلی به سمت این موضوع حرکت کنیم، به نظر کمی زود است و باید بیشتر تحولات را دنبال کرد. با این حال، به مانند بسیاری از دوستان این موضوع را رد نمی‌کنیم که جایی ممکن است تصمیم به توقف بازار، تصمیم درست‌تر و منطقی‌تری باشد؛ اما این نقطه، نقطه فعلی نیست.