خیلی دور، خیلی نزدیک!

به گزارش آوای آگاه؛ بازار امروز با رشد 47 هزار واحدی شاخص کل بورس به پایان رسید و درنهایت این نماگر در ارتفاع ۸,۱۳۷,۸۲۳ قرار گرفت. نمادهای فارس و فولاد نیز بیشترین اثر مثبت را بر شاخص کل داشتند. لازم به ذکر است؛ در روز جاری ۷۵درصد نمادها در محدوده مثبت و ۲۵درصد در محدوده منفی معامله شدند.

همچنین در پایان بازار امروز، برای 381 نماد صف خرید 9/9 همتی ثبت شد و تنها 31 نماد صف فروشی به ارزش بالغ بر 835 میلیارد تومان داشتند. در این روز ارزش معاملات به 42/9 همت رسید و از سوی حقیقی‌ها ۳/۴ همت نقدینگی وارد گردونه معاملات شد.

در این میان؛ شاخص هم‌وزن با رشد 22 هزار واحدی در ارتفاع 2,282,344 واحد به کار خود پایان داد. شاخص کل فرابورس نیز تحت تأثیر مثبت نمادهای آریا، کگهر و سامان با افزایش 707 واحدی مواجه شد و به سطح 68,813 واحد رسید.

ترین‌های معاملات بورس

فلزات اساسی، شیمیایی و فرآورده‌های نفتی، بیشترین ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. از نظر حجم معاملات نیز گروه‌های بانک، خودرو و فلزات اساسی در صدر قرار گرفتند.

ورود و خروج پول حقیقی

در معاملات امروز؛ بیشترین ورود پول در گروه‌های محصولات شیمیایی، فلزات اساسی و کانه فلزی صنعتی رخ داده است. همچنین بیشترین خروج پول نیز در گروه‌های غذایی، خدمات فنی و مهندسی و سیمان رخ داده است. ضمن آنکه در روز جاری؛ نمادهای اهرم، فارس و فولاد بیشترین استقبال را از سوی حقیقی‌ها داشتند و فزر، بیدار و وغدیر بیشترین حمایت حقوقی‌ها را تجربه کردند.

 

 

بازار امروز کمی خبرهای مثبت را شنیده بود و بیخیال ریسک و جنگ و سایه اخبار سیاسی شده بود و در این فاز با رونق نسبی بازار مواجه بودیم؛ بازاری که ابتدا کمی با تردید کار را پیش می‌برد و بعد رفته‌رفته بهتر شد. البته در دل این جو مثبت، یک جدال دیدنی نهفته است که امروز با شدت بیشتری در سمت جو مثبت و خوش‌بینی قرار گرفته بود ولی انصافاً باید اعتراف کرد کار کمی سخت شده است و پیش‌بینی سخت‌تر؛ ولی احساس می‌کنیم اندکی از فضای جنگی دورتر شدیم و بازار رفته‌رفته این حس را پیدا می‌کند. اخبار هم در مسیر مثبت است و هم منفی و سهامداران برداشت مثبت آن را می‌بینند و نقدیون برداشت منفی ... شاید باور کردنش سخت باشد؛ در پیام‌های شخصی از افراد مختلف، دقیقاً دو طیف خبر را داریم. برخی مدام خبری منفی و جنگ می‌فرستند که این‌ها را کار کن، اوضاع خطرناک است، رسالت شما این است که اخبار را بگویی! در طیف بعد هم اخبار مثبت را می‌فرستند که خبرهای مثبت را کار کنید!

شرایط فعلی بازار به شکلی پیش می‌رود که هر کسی که در بازار حضور داشته باشد، ریسک‌های سیاسی را هم نزدیک و هم دور می‌بیند و همین نگاه دور یا نزدیک به ریسک‌ها باعث بروز خوش‌بینی و بدبینی‌ها در بازار شده است. درست در شرایطی قرار داریم که سهامداران هم به این تقسیم‌بندی دچار شده‌اند و می‌بینیم که یک طیف در بازار سرنخ خبرهای منفی را گرفته و مدام پیش می‌روند و منتظر صدای موشک و جنگ هستند و سر دیگر روی مذاکره و خبرهای مثبت مانور می‌دهند. این دودستگی کاملاً در چهره بازار هم خود را نشان می‌دهد؛ جایی که خوش‌بین‌ها و بدبین‌ها در معاملات روبه‌روی هم قرار گرفته و مسیر فعلی بازار را ترسیم می‌کنند. البته امروز دست بالا با خوش‌بین‌ها بود.

البته از حق نگذریم که سردرگمی اهالی بازار از اخبار سیاسی هم تا حدودی منطقی و درست است و هر دو طیف که در این فضا قرار گرفته‌اند، نگاه درستی دارند و هیچ‌کس نمی‌تواند نگاه هیچ‌یک را نفی کند. ما از یک سو با خبرهای منفی مواجه هستیم که ترابری سنگین نظامی را نشان می‌دهد، از آن سو محاصره اقتصادی و دروازه آهنین را تنگ‌تر و سفت‌تر می‌کند، شب‌ها می‌آید و یکی دو نقطه جنوب را می‌زند و می‌رود و خلاصه طی این مدت، فشار اتفاقات و تحولات سیاسی بیشتر شده است. کسانی که به این موضوع استناد کرده و در بازار فروشنده هستند، کاملاً درست و منطقی نگاه می‌کنند و حق دارند که بترسند و فروشنده باشند.

اما درست در سوی دیگر، با تحولات دیگری هم مواجهیم که روبه‌روی این ماجرا قرار گرفته‌اند؛ یعنی پیروزی دموکرات‌ها، فشار افکار عمومی برای عدم وقوع جنگ، شکست نتانیاهو و از همه مهم‌تر، خبرهای جسته‌وگریخته از مذاکرات که حول محور قطر و پیشنهاد قطر می‌چرخد. این موارد نیز نکاتی از دور شدن سایه جنگ را نشان می‌دهد. حتی صحبت‌های همین امروز صبح ترامپ هم نشان می‌داد که ممکن است جنگ به این زودی‌ها و به این نزدیکی‌ها نباشد.

این دقیقاً حکایت این روزهای بازار شده است و خیلی دور و خیلی نزدیک، سایه جنگ است که مسیر فعلی را مشخص می‌کند. دقیقاً فعالان بازار هم سر این دو طیف نشسته‌اند و فعلاً در بازار فعال هستند. البته اگر تا به امروز می‌بینید که خریداران و فعالان بازار دست برتر و بالاتر را دارند، به دلیل شرایط و فضای سودسازی است که در آن واقع شده‌اند؛ بخشی از شرایط کدال و قیمت‌ها و بخشی دیگر از فضای محیطی، به‌خصوص دلار، بیرون می‌آید.

در مورد دلار صحبت کردیم. امروز رویداد مهمی به وقوع پیوست و دلار ۱۹۰ هزار تومانی در نیمه آبان روی میز اهالی بازار قرار گرفت. این ۱۹۰ عدد مهمی است. اگر ابتدای سال به بسیاری از تحلیلگران خوش‌بین می‌گفتیم که دلار قرار است در نیما به حوالی ۲۰۰ برسد، ما را به واسطه خوش‌بینی بیش از حد مسخره می‌کردند و ۲۰۰ را از اعداد سال ۱۴۰۶ بیان می‌کردند. بسیاری از تحلیلگران، دلار نیما را در تحلیل‌های خود در انتهای سال نهایتاً ۱۸۰ لحاظ می‌کردند و حالا همین امروز این عدد از ۱۹۰ گذشته است. اهمیت این دلار برای بازار بیش از پیش مهم است؛ چراکه مبنای سودآوری بسیاری از صنایع و شرکت‌ها این نرخ است و حتی خود دولت هم حساب ‌و کتاب خود را روی این نرخ بنا می‌کند. هرچند در حال حاضر بانک مرکزی به این موضوع تن داده که نرخ ارز را تا حدودی آزادتر بگذارد و شرکت‌ها بتوانند با نرخ بالاتری فروش داشته باشند، اما همین نرخ هم نرخ جذابی برای صورت‌های مالی شرکت‌هاست.

اما اصل ماجرا چه زمانی برای بازار جذاب می‌شود؟ معتقدیم در میان تمامی سناریوهایی که در بازار مشاهده می‌کنیم، یک سناریو می‌تواند یک رویداد ویژه را برای سهامداران و اهالی بازار رقم بزند و آن هم ترکیبی از رویدادهای سیاسی و شرایط خاص دلاری است که یک چشم‌انداز ویژه را برای سال بعد و امسال شرکت‌ها ایجاد می‌کند. این موضوع چیزی نیست جز سناریویی که در آن تحریم‌ها و در واقع، بهتر است بگوییم محاصره اقتصادی برداشته شده و تحریم‌ها کاهش می‌یابد و از سوی دیگر، ما شاهد کم شدن فاصله بین دلار آزاد و نیما خواهیم بود. در این حالت است که بازارهای رقیب بازار سرمایه به‌شدت ضعیف شده و در سوی دیگر، بخش مهمی از بازار به واسطه ثبات در نرخ نیما و افزایش صادرات می‌تواند بهبود فروش و سود را ایجاد کرده و بر جذابیت خود بیفزاید. این یکی از حالت‌هایی است که معتقدیم اگر رخ دهد، یک رالی تند و سریع برای بازار ایجاد می‌کند که منجر به بازدهی‌های جذابی برای بازار خواهد شد.

این نکته‌ای است که معتقدیم یکی از سناریوهای نه‌چندان محتمل، اما پیش روی بازار است؛ ولی اگر زمزمه‌هایی برای نزدیک شدن به آن داشته باشیم، از یک سو با کم شدن سایه جنگ و در سوی دیگر با ثبات این دلار، رشد نسبتاً پرسرعتی را در بسیاری از سهم‌ها و صنایع بازار تجربه خواهیم کرد. این را در کنار سایر سناریوهای بدبینانه و خوش‌بینانه بازار باید قرار داد. نمی‌گوییم نمی‌توانیم وزن بدهیم، اما معتقدیم وزن آن کم هم نیست و قابلیت ایجاد و شکل‌گیری آن وجود دارد؛ به‌خصوص بعد از سفر امیر قطر..

بسیاری از جریان‌های پولی هم اگر در بازار در این شرایط، زیر سخت‌ترین ریسک‌ها و سایه جنگ سهم بخرند، چشم به همین سناریوها دوخته‌اند که این‌طور در برخی سهم‌ها حاضر به خرید می‌شوند و این دقیقاً نقطه اختلاف بین خریداران و فروشندگان این روزهاست که مرز خوش‌بینی و بدبینی را مشخص می‌کند. این مرز چیزی جز سایه یک رویداد نیست که مدام از سر بازار دور یا نزدیک می‌شود و آن هم سایه جنگ است. امیدواریم این موضوع خیلی سریع‌تر برای بازار تعیین تکلیف شود؛ چراکه ابهام آن باعث عدم ایجاد موج‌های قوی و ورود جریان پول به بازار می‌شود. البته آن روی سکه نیز در نظر بگیرید که حل‌وفصل شدن آن، شوک مثبتی برای بازار خواهد داشت. بگذریم ...

اما در بخش دوم به موضوع اهرمی‌ها می‌پردازیم که این روزها تا حدودی لیدرهای رسمی و غیررسمی بازار شده‌اند و نبض نوسانات بازار را در دست گرفته‌اند. از نیمه‌های بهمن به این طرف، حباب منفی اهرمی‌ها بیشتر و بیشتر شده و نزدیک به یک سال است که این موضوع همراه این صندوق‌هاست. در مورد اینکه چرا این حباب ایجاد شد، نقش سازمان بورس کجاست و نقش خود متولیان کجاست، صحبت شده است؛ اما به‌نظر می‌رسد در حال حاضر گام‌هایی برای کم کردن این حباب دیده می‌شود. بحث ما امروز این نیست؛ بحث ما امروز بیشتر حول یک طرز فکر می‌گذرد.

برخلاف بسیاری از عزیزان در بازار، معتقدیم رمز پیروزی بازار در بلندمدت، تقویت سرمایه‌گذاری غیرمستقیمی است که مردم را عاقلانه و منطقی به حضور در بازار تشویق می‌کند. یعنی مردم پول خود را به اهالی رنگارنگ بازار می‌سپارند و آن‌ها نیز باتوجه به تجربه و تخصص، ولو با تصمیمات بعضاً اشتباه، این جریان را مدیریت می‌کنند. معتقدیم برآیند آن، برآیند بدی نبوده است. عملکرد بسیاری از صندوق‌ها در بازدهی، عملکردی معقول و منطقی بوده است. صدالبته ایرادات بسیار زیادی وجود دارد؛ پروژه‌بازی بدون توجه به بنیاد سهم و خریدن بدون تجربه کافی، همچنین حرکات غیرعادی برخی مدیران این صندوق‌ها با بایاس‌های ذهنی عجیب‌وغریب نسبت به دارایی‌های تحت مدیریت و قاطی کردن آن با پرتفوی شخصی، همه و همه ایرادات آن است؛ اما برآیند کلی آن طی این مدت مثبت بوده و ابزارهای متفاوتی ایجاد شده است.

اما گیر کار کجاست؟! گیر کار آنجاست که حتی خود متولیان این نهادها و این صندوق‌ها به آنچه در دست دارند، اعتقاد نداشته و ندارند.

چرا این موضوع را عرض می‌کنیم؟ شما به صندوق‌های اهرمی نگاه کنید. اگر بازارگردانی مرتب، منظم، مدون و قوی پشت این صندوق‌ها وجود داشت، امروز آن‌ها به یک ابزار مهم برای سهامداران تبدیل شده بودند؛ اما نتیجه را نگاه کنید. معتقدیم بخشی از حباب ایجاد شده مستقیماً به عهده متولیان و مدیران این صندوق‌ها و نهادهاست که بی‌تعارف حق مدیریت و کارمزدها را گرفته و در جیبشان گذاشتند و سوت‌زنان سر به آسمان دوخته و از این ماجرای بازارگردانی عبور کردند. سهامدار بیچاره نیز که مدام به او یاد داده بودند به NAV نگاه کند، ناگهان دید آنچه پیش روی او قرار دارد، NAV نیست، قیمت تابلوست که هر آن ممکن است دستکاری شود. این شد و می‌شود که اعتماد مردم به این ابزارها رفته‌رفته کم شد و حتی به‌نظر در حال کاهش است.

حال شما نگاه کنید؛ آن طرف، سازمان بورس چه برخوردی داشت؟ بدون هیچ نظمی شروع به دادن مجوزهای مختلف سبدگردانی کرد، بدون اینکه به کیفیت و قدرت این گروه‌ها توجه کند. هر روز شاهد متولد شدن یک صندوق بودیم، بدون اینکه به موضوع بازارگردانی آن توجه شود.

به‌نظر بهتر است از این به بعد روی این موضوع متمرکز بود که اگر صندوق و یا صندوق‌هایی ایجاد می‌شود، موضوع بازارگردانی آن، یعنی متولی‌ای که بتواند هر روز با قدرت در سمت خرید یا فروش قرار بگیرد و آن را متعادل کند، وجود داشته باشد. و چه عجیب که متولیان صندوق‌ها در روزهای مثبت با قدرت در سمت فروش حاضر شده و صدور می‌گیرند، در روزهای منفی هزار سوراخ قایم می‌شوند که از تعهد خرید فرار کنند. همین می‌شود که ماهیت صندوق‌ها با یک افزایش تعدادی مواجه می‌شود، اما نمی‌توانند آن‌قدر جذاب باشند که عملکرد مثبتی را ثبت کرده و افراد را به سمت خود جذب کنند.

این انتظار از بزرگان این حوزه بیشتر است. آن‌ها بیشتر در کانون توجه هستند و منابع نقدی زیادی هم دارند. انتظار از آن‌ها در سر و سامان دادن به صندوق‌های خود بیشتر است. به‌نظر، سازمان اگر می‌خواهد فشاری وارد کند، باید ابتدا از همین بزرگان آغاز کند و بعد سراغ کوچک‌ترها برود. معتقدیم سرمایه‌گذاری غیرمستقیم کماکان بزرگ‌ترین برگ برنده فعلی بازار ما می‌تواند باشد، به شرطی که این قواعد و این مقررات در دل آن رعایت شود و ما بتوانیم از دل این فضای ایجادشده، فرصت‌های بهتری برای بازار بسازیم.

در یک کلام، مردم باید به کسانی اعتماد کنند و پول خود را بسپارند که برای دارایی تحت مدیریت و نظارت خود ارزش قائل باشند. آن‌ها اول باید خود را اثبات کنند؛ اول باید نشان دهند که این دارایی که در دست توست، نقدشونده است و بعد به سراغ تبلیغ و گسترش آن بروند. یکی از دلایل اقبال مردم به صندوق‌های طلا و صندوق‌های درآمد ثابت همین بود که بازارگردانی مرتب و منظمی در سطح NAV تعریف می‌شد و روی آن قرار داشت؛ اما این موضوع که به سهام رسید، همه شانه خالی کردند و حتی به NAV ایجاد شده توسط خود هم پایبند نبودند. این دقیقاً نقطه‌ضعف و باگ ماجرای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم است که امیدواریم از این پس، علاوه بر اینکه مجوزهای متعدد صندوق‌ها صادر می‌شود، این موضوع نیز به‌عنوان موضوع مهم سهامداران و متولیان مورد توجه باشد.

این را فراموش نکنید؛ اگر مردم بدون توجه به شرایط، مستقیم راهی بازار شوند، تجربیات تلخ ۹۹ تکرار می‌شود و این غیرمستقیم می‌تواند شدت ضربه را کاهش دهد.