گُنگ و نترس و مثبت!

به گزارش آوای آگاه؛ روز جاری را در حالی به پایان رساندیم که شاخص کل با افزایش 79هزار واحدی، معادل 1.8درصد مواجه شد و به سطح 4 میلیون و 456هزار واحد رسید. این در حالی است که ارزش معاملات بیش از 17 همت ثبت شد و حقیقی‌ها 2.7 همت نقدینگی خرد به بازار سرمایه تزریق کردند.

فملی، فارس و شپنا بیشترین تأثیر مثبت را بر شاخص گذاشتند و فولاد، مبین و جم بیشترین تلاش را در جهت سرخ‌پوشی شاخص کردند.

در پایان بازار امروز، شاخص فرابورس تحت تأثیر مثبت نمادهای آریا، کگهر و شرانل با رشد 443 واحد، معادل 1.32درصد مواجه شد و در سطح 33هزار و 954 واحد به کارش خاتمه داد. زاگرس، فزر و وگردش نمادهایی بودند که بیشترین اثر منفی را بر این شاخص داشتند و مانع از رشد بیشتر آن شدند.

ترین‌های معاملات بورس

سه صنعت فلزات اساسی، شیمیایی و بانک‌ها بیشترین ارزش معاملات را داشتند. در میان نمادها، بیشترین ارزش معاملات متعلق به اهرم، فملی و وبملت بود.

ورود و خروج پول حقیقی

امروز، سه گروه صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله، فلزات اساسی و محصولات شیمیایی موفق به جذب بیشترین پول سهامداران خرد شدند. همچنین نمادهای فملی، توان و اهرم بالاترین ورود نقدینگی حقیقی را ثبت کردند و فزر، شفن و وگردش بیش از همه مورد حمایت حقوقی‌ها بودند.

و اما بازار امروز

فضای عجیبی بر بازار و خبرها حاکم است. برای اینکه روایتگر بازار امروز باشیم، باید از چند روز قبل آغاز کنیم؛ چهارشنبه، روز تلخی بود و هفته قبل با هزار حرف و حدیث و فکر به پایان رسید. تقریباً همه مطمئن شده بودند اقدام بیرونی برای کشور در راه است و فشار فروش بالا بود. البته موج خبرها هم نشان می‌دهد خیلی بی‌راه نبوده و نیست، ولی در هر صورت تا قبل از آغاز بازار، فضا کمی آرام‌تر شد. البته فراموش نکنید بخشی از تردید و رفتار گنگ بازار به این دلیل بود که صبح، دوباره ترامپ فاز عوض کرد و حرف‌هایی متناقص با روزهای قبل زد. بازار بین این گیجی و گنگ صحبت کردن و ترس از گمراهی در مسیر خوش‌بینی و بدبینی، گرفتار شده و این موضوع مانع از تصمیمات قطعی و درست می‌شود. تمام جنگ و جدال خریداران و فروشندگان امروز بر سر این بود که ریسک‌ها را باید خاتمه‌یافته دید یا خیر. حجم و ارزش بازار که نشان می‌داد هم نظاره‌گر داریم و هم امیدوار، ولی جریان مثبت بازار امروز به خوبی نشان داد که امیدواران به روزهای آتی بیشتر هستند. البته امروز و در یک ساعت آخر، چرخش به سمت نمادهای بانکی، خودرویی و ریالی بیشتر به چشم می‌آمد و دو گروه دیگر هم کم و بیش مورد توجه بودند. دسته دوم، سهم‌هایی بودند که افت خوبی در این مدت داشتند و اصلاح کردند. دسته سوم، سهم‌هایی بودند که گزارش‌های خوبی منتشر کرده‌اند و یا گزارش‌های خوبی در پیش دارند.

اما مهم‌ترین رویدادهای هفته چیست؟ از دید ما، سه طبقه‌بندی برای این رویدادها وجود دارد؛ اول، تحولات داخلی سیاسی که به نظر همچنان حول محور اعتراضات اخیر می‌چرخد و شرایط را تغییر داده است. طبقه‌بندی مهم از دید ما، اخبار بیرونی به‌خصوص واکنش آمریکا و حرف‌هاست و شک نکنید با یک اظهارنظر و توییت، حال بازار می‌تواند تغییر کند. پس به همین دلیل است که از واژه‌های گنگ، گمراه و گیج استفاده می‌کنیم. زیرا واقعاً مشخص نیست که جهت درست کجاست و چه چیزی در انتظار است. طبقه‌بندی سوم که این هفته و روزهای بعد به اوج می‌رسد، انتشار گزارش‌های میاندوره‌ای و ماهانه است. البته اعلام رسمی سیاست‌های ارزی و اقتصادی نیز همچنان نکته مهم ماجراست و با این رویدادهای مهم به استقبال بازار می‌رویم. اما دو سؤال بسیار مهم این است که چرا بازار امروز مثبت شد و چرا هنوز بسیاری تردید دارند؟ دلیل مثبت شدن بازار امروز تا حدودی مشخص بود و می‌توان فهمید که کاهش ریسک‌ها باعث این شرایط شده، ولی دلیل اینکه هنوز تردید دارد، این است که هیچ چیز به حالت عادی بازنگشته است. اگر به خاطر داشته باشید، در گزارش‌های قبل نوشتیم که دو مدل ریسک روی سر بازار است؛ یکی ریسک اتفاقات غیرمنطقی و دیگری ریسک بیرونی. ریسک عوامل بیرونی را ریسک قوی‌تر و مهم‌تری می‌دانیم و معتقدیم تصمیمات ناگهانی که از بیرون به‌خصوص آمریکا و اسرائیل گرفته می‌شود، آثاری به‌مراتب چکشی‌تر و خطرناک‌تر در بازار خواهد داشت و شکنندگی بازار به حدی است که هر خبری می‌تواند این اثر را در بازار نشان دهد. در واقع ترس ما از این جنبه ماجراست. البته بر این عقیده‌ایم تا وقتی این جنبه از ماجرا حاد و بحرانی نباشد، ریسک‌های سیاسی نمی‌توانند درجه اثرگذاری قوی در بازار داشته باشند و برداشت امروز بازار این بود که این عامل موقتاً از سر بازار دور شده و نزدیک نیست.

اما ریسک دیگری هم وجود دارد و معتقدیم که شاهد تغییر رفتار حاکمیت در جنبه اقتصادی خواهیم بود، اما این جنبه اقتصادی دو شکل دارد؛ یک شکل عاقلانه در لباسی عاقلانه و یک شکل احمقانه در لباسی دلسوزانه. اگر نگاه اول باشد، حاکمیت شروع به اصلاح رویه‌های غلط کرده و معیشت مردم را به شکل واقعی تقویت می‌کند و جلوی فساد را گرفته و در مجموع کشور را به سمت یک بستر آرام از اصلاحات اقتصادی به نفع مردم پیش می‌برد. اما ترس همه از آن نگاه احمقانه‌ای است که بارها و بارها طی این سال‌ها تکرار شده و وضع فعلی نتیجه این نگاه است که با سیاست‌هایی اعم از قیمت‌گذاری دستوری، ارز دستوری و...، تورم را کنترل کند و ترس همه این است که چنین مواردی تکرار شوند. یک نکته مهم در مورد گزارش‌ها این است که به نظر بازار می‌تواند این چرخش ایجاد شده را تا حدودی بر روی دوش این گزارش‌ها نیز احساس کند. در فضای گنگ و مبهمی که قرار می‌گیریم، بازار برای خرید یا حتی فروش مردد است و این گزارش‌ها می‌توانند اثرگذاری مهم، ولی کوچکی بر بازار داشته باشند. اما چرا می‌گوییم کوچک؟ وقتی ریسک‌های بزرگی روی سر بازار است و سایه آنها بازار را رها نمی‌کند، این تحولات به چشم نمی‌آید و اثر آن خیلی زود رفع می‌شود؛ تصور کنید اثر بزرگ‌ترین رخداد بورسی که بیش از چهار سال همه منتظر آن بودند، یعنی موضوع تک‌نرخی و بحث نرخ ارز اتفاق افتاد، ولی اثر آن با این اتفاقات سیاسی از بین رفت و این گزارش‌ها که جای خود دارند. البته اتفاق مهمی برای بازار هستند و می‌توانند یکی دو هفته ذهن بازار را درگیر کنند. یک پیش‌بینی هم داریم و معتقدیم که جریان گزارش‌های ماهانه و میاندوره‌ای، یک نیم‌چرخش کوچک را به سمت برخی سهم‌های کوچک رقم می‌زنند. توجه داشته باشید که اگر خبرهای سیاسی آرام شوند، از دل کدال می‌توان بازدهی خوبی به دست آورد و سیگنال‌های جذابی در انتخاب سهم دریافن کرد. حتی این پیش‌بینی را می‌کنیم که انتشار گزارش‌ها می‌تواند سرآغاز تغییر فاز صندوق‌های تثبیت و توسعه و سایر صندوق‌های بازار در تغییر و چینش پرتفوی باشد.

اخیراً کار ما این شده که بعد از هر جریان و اتفاقی یک گزاره داشته باشیم و براساس آن پیش برویم. سال 1401 نوشتیم که کشور گران اداره خواهد شد و این گرانی از جیب ما بورسی‌ها تأمین می‌شود. بعد از جنگ 12 روزه نوشتیم هیچ چیز دیگر مثل قبل نمی‌شود و همه چیز شکل جدیدی به خود خواهد گرفت که در ابعاد اقتصادی و سیاسی کاملاً روشن و مشهود است و بعد از این اعتراضات هم معتقدیم سرعت اتفاقات کمی غیرمنطقی پیش خواهد رفت. یکی از دوستان، برآیند تحولات آتی را در هشت سناریو مختلف بررسی کرده بود و در گزاره‌های مختلف، رویدادها را نوشته بود. همچنین وضعیت بازار طلا، دلار و بازار سرمایه را مشخص کرده بود. با توجه به این شرایط نمی‌توانیم روشن و شفاف بنویسیم که هر احتمال چه بود و چه می‌شود، ولی همین بس که در این هشت سناریو برآورد می‌کرد که در میان‌مدت و بلندمدت پنج سناریو به سود بازار، یک سناریو نامشخص و دو سناریو به ضرر بازار است. این احتمال خوبی است که می‌تواند بازار را امیدوار سازد. شاید اولین احتمال که بازار و بسیاری از افراد به آن وزن می‌دهد، این است که هیچ چیزی نمی‌شود؛ این هیچ چیز نشدن به معنای این است که ریسکی وجود ندارد. در این حالت، به نظر بازار اتفاق بدی را تجربه نمی‌کند و یکی از سناریوهایی است که با توجه به سیاست‌های ارزی دولت می‌تواند به شرایط بازار کمک کند، ولی به هر حال نگرانی‌هایی هم وجود دارد. افرادی که به این سناریو وزن می‌دهند، این‌طور نگاه می‌کنند که اگر این اتفاقات رخ نمی‌داد، سیستم ارزی و اصلاحات اقتصادی آتش بازار را همچنان داغ می‌کرد و چون این اتفاق بدون ریسک خاصی در حال سپری شدن است، پس بازار هم رشد خود را ادامه می‌دهد. اما برخی دیگر معتقدند گزینه‌های جدید روبه‌روی ما می‌گذارند؛ به نظر اگر از نظر نظامی رها کنند، در سایر موارد امتیاز می‌خواهند و آنجاست که یا ایران فرمان را می‌چرخاند و تمام‌عیار مذاکره می‌کند که این سناریو به سود بازار است و یا همچنان مذاکره نمی‌کند که فکر می‌کنیم این موضوع جنبه تحریم و دلاری ماجرا را بیشتر می‌کند و ممکن است در عین اینکه بازار را هم به جلو هل می‌دهد، سایر دارایی‌ها را پیشروتر نماید. در هر صورت اگر این هیچ چیز نمی‌شود واقعاً به معنای هیچ و برگشت به قبل باشد، یک سناریوی خاص است. البته اینکه در چه مرحله و چه مسیری پیش می‌رویم را فقط زمان مشخص می‌کند.