قفل سرخ!

به گزارش آوای آگاه؛ روز جاری را در حالی به پایان رساندیم که شاخص کل با کاهش بیش از 106هزار واحدی مواجه شد و به سطح 4 میلیون و 236هزار واحد رسید. این در حالی است که ارزش معاملات معادل 12 همت ثبت شد و حقیقی‌ها  5 همت نقدینگی خرد از بازار سرمایه خارج کردند.

فملی، فارس و فولاد بیشترین تأثیر منفی را بر شاخص گذاشتند و معاملات پارسان بیشترین اثر را در جهت رشد این نماگر داشت.

در پایان بازار امروز، شاخص فرابورس تحت تأثیر منفی نمادهای آریان، مارون و کگهر با کاهش 906 واحدی مواجه شد و در سطح 32هزار و 875 واحد به کارش خاتمه داد. فزر از جمله نمادهایی بود که بیشترین اثر مثبت را بر این شاخص داشت و مانع از افت بیشتر آن شد.

ترین‌های معاملات بورس

سه صنعت شیمیایی‌ها، فلزات اساسی‌ها و نفتی‌ها بیشترین ارزش معاملات را داشتند و سه صنعت فلزی، نفتی و چند رشته‌ای صنعتی میزبان بیشترین حجم معاملات بودند.

ورود و خروج پول حقیقی

امروز، صنایع فلزات اساسی، محصولات شیمیایی و فرآورده‌های نفتی بیشترین خروج نقدینگی خرد را تجربه کردند. نمادهای پارسان، سشمال و واحیا بالاترین ورود نقدینگی حقیقی را ثبت کردند و فملی، شبندر و اروند بیش از همه در حمایت حقوقی‌ها بودند.

و اما بازار امروز

تیتر گزارش بازار دقیقاً وضعیت بازار امروز است؛ قفل صف فروش و سرخی تمام‌عیار. شاید بازار هفته قبل هم این خبرها را داشت، ولی چیزی که در حال حاضر بازار را به این وضعیت انداخته، بلاتکلیفی است و هیچ چیز بدتر از این نیست. بازار نمی‌داند چه می‌شود و چه در انتظارش است و حس ترس یک رویداد ناشناخته، آن را به این حال و روز درآورده و از بد حادثه، طبق معمول بازار بدترین اتفاقات را پیشخور می‌کند و این واکنش هم دقیقاً واکنش روزهای جنگ است. اگر به خاطر داشته باشید، روزهای بعد از جنگ و بازگشایی بازار این‌چنین بود. البته تفاوتش این است که آن وقت اتفاقی رخ داده بود و این بار حداقل هنوز خبرهای زیادی نیست. بازار امروز را در حالی آغاز کردیم که به نظر می‌رسد کمی زیادی خوشبین بودیم و روند بازار جور دیگری چرخیده است. فکر می‌کردیم امروز با توجه به عدم وقوع یک رویداد خاص، در بستر اصلاح صورت گرفته، حجم نسبی و حمایت‌های شکل گرفته، بازار حال و هوای بهتری نسبت به دیروز داشته و جو فروش و فشار فروش نمادها کمتر باشد، ولی درست برعکس، انگار تازه همه در این مسیر قرار گرفته‌اند. اما آینده و روزهای آتی چه می‌شود؟ معتقدیم در بستر یک رویداد که امروز در مورد آن مفصل صحبت می‌کنیم و همچنین با توجه به سه عامل و سه جریان، بازار می‌تواند طی روزهای آتی کف قیمتی را زده و شناسایی کرده و در فضای بهتری قرار بگیرد و جلوی این ریزش گرفته شود. البته به این موضوع به‌عنوان یک سناریو امیدوار هستیم، وگرنه هر اتفاق و خبری می‌تواند رخ دهد.

نکته‌ای که از آن صحبت می‌کنیم، روشن و واضح است. ما در مورد چیزی صحبت می‌کنیم که بسیاری فارغ از مسائل سیاسی، دلیل اصلی ریزش بازار را این موضوع می‌داند. بسیاری برای عقیده‌اند بازار چه از نظر تکنیکالی و چه از بعد روانی، تارگت‌های ترسیمی را زده بود و حالا برای اصلاح استراحت به بهانه احتیاج داشت که سایه جنگ و ریسک و ترس‌های این‌چنینی عامل این استراحت شده است. وقتی قرار بر نگاه صفر و یکی و بررسی بازار صرفاً از دریچه نمودار باشد، به نظر این توجیهات و این اتفاقات درست است؛ بازار رشد کرده بود و انصافاً سرعت رشد آن هم در این مدت خوب بود و برای ادامه مسیر و گذر از اهداف و شرایط پیش رو به یک استراحت، اصلاح و دست به دست شدن جدی در حجم و قیمت‌ها نیاز داشت که به نظر می‌رسد روزهای قبل و به‌خصوص این هفته فرصت خوبی برای این اتفاق خواهد بود. اما تا کجا؟ بسیاری از چارتیست‌ها نیز معتقدند جایی حوالی 4.100 میلیون یا کمتر و بیشتر، بازار از سرعت ریزش خود خواهد کاست و آنجا نیاز به حجم خوردن و رسیدن اخبار بهتر دارد که احتمالاً روزهای دوشنبه و سه‌شنبه خواهد بود. اگر بدبینانه نگاه کنیم، همه چیز به هفته بعد موکول می‌شود. پس در واقع یکی از اتفاقاتی که می‌تواند در جمع شدن بازار مؤثر باشد، بستر اصلاح منطقی قیمت‌هاست. اما سه عامل دیگر در کنار این بستر اصلاح می‌توانند در تغییر و بهبود اوضاع مؤثر باشند. در کنار بستر اصلاح قیمت‌ها که فضا را جذاب‌تر می‌کند و انگیزه فروش را کاهش می‌دهد، به نظر سه عامل مهم دیگر وجود دارد که به بهبود وضعیت بازار و خارج شدن از این فضا کمک خواهد کرد؛ عامل اول، عامل سیاسی است. هیچ چیز بدتر از ابهام و ادامه‌دار بودن این فضای نااطمینانی برای بازار کشنده و آزاردهنده نیست. یکی از بدترین و تلخ‌ترین رویدادها، همین نااطمینانی و عدم بروز سیگنال‌های مشخص و سردرگمی است. به نظر تعیین تکلیف این عامل می‌تواند نقش بسزایی در شرایط بازار داشته باشد. البته اینکه در چه مسیر و چه جهتی قرار می‌گیرد، خود نکته مهمی است.

عامل دوم، انتشار گزارش‌های مالی ماهانه است که به نظر می‌رسد در دو روز آتی تکمیل شده و به پایان می‌رسد. معتقدیم اصلاح قیمت ایجاد شده و افزایش ارزندگی نمادها، فنر قیمت‌ها را جمع کرده و آنها را برای یک رشد جدید و عدم ریزش جدی آماده می‌کند. بازار یک ‌بار در این فاز ارزندگی قرار گرفته و بعید است این بار قیمت‌ها به این راحتی به نقاطی برسند که در مهر و آبان امسال تجربه کرده بودند. معتقدیم بار دیگر ارزندگی و گزارش‌های شرکت‌ها به خوبی می‌توانند در این میان نقش‌آفرینی کند و اگر هم در نگاه بدبینانه این اتفاق رخ نداد، فنر ارزندگی را فشرده و سرعت افت بازار را کم می‌کند. عامل سوم، عاملی است به نام حمایت جریانات پولی از بازار. معتقدیم که در فضای پنیک فعلی که یک عامل بیرونی به شدت موج روانی به صخره بازار کوبیده است، این جریان پول باید نقش‌آفرینی قوی‌تر و بیشتری در بازار داشته باشد. البته معتقدیم این نقش‌آفرینی نیز باید مدیریت شده و در مسیر درست و مؤثر خود باشد که در مورد آن صحبت خواهیم کرد که محوریت آن را صندوق‌های تثبیت و توسعه برعهده دارند. این عوامل می‌توانند نقطه نهایی برگشت بازار را مشخص کنند و معتقدیم بازار می‌تواند در جایی حوالی اعدادی که ذکر شد، یعنی نهایت 4.100، به نقطه تعادلی مهمی برسد و فضا برای برگشت فراهم باشد. برخی که نقشه راه بازار را ترسیم می‌کنند، معتقدند در روزهای دوشنبه موج صف فروش‌ها و زهر آنها را می‌گیریم و سه‌شنبه و چهارشنبه، بازار تثبیت می‌شود و از هفته بعد شرایط تغییر خواهد کرد. البته هر روز و هر ساعت هر خبری می‌تواند این پیش‌بینی را دستخوش تغیر جدی نماید.

یک نکته تکمیلی را در مورد رفتارها در بازار داشته باشیم؛ ما بعد از گزارش‌های ماهانه و انتشار آن، دو رفتار را می‌توانیم به‌طور ویژه دنبال کنیم. اول آن چیزی بود که در بالا نیز بیان شد. گزارش‌های ماهانه می‌تواند به ارزندگی بازار کمک شایانی کرده و بخشی از جریانات پول بیرونی را ترغیب به خرید در بازار نماید. روزهای گذشته نیز بیان کردیم گزارش‌های ماهانه دی و بهمن از این نظر اهمیت دارد که برای اولین بار از آثار افزایش نرخ ارز در شرایط فروش شرکت‌ها رونمایی می‌کند؛ مثلاً دیروز گزارش فخوز را دیدید که تا قبل از آن دلار را 71هزار تومان می‌زد و در آخرین گزارش، این عدد 105هزار تومان بود. گزارش آریا هم همینطور بود. وقتی تعداد این گزارش‌ها افزایش پیدا کند، جنبه‌های تحلیلی بازار تقویت شده و عاملی برای کمک به ارزندگی بازار خواهد شد. این اتفاقی است که باید در جای جای گزارش‌های ماهانه ببینیم. نکته دوم، توصیه مهم به کسانی است که در بازار به‌طور مدام فعال هستند. به نظر بعد از انتشار گزارش‌های ماهانه و تکمیل آنها، می‌توان در بازاری که اصلاح شده به دنبال گزینه‌های قوی و منطقی رفت و اصلاح پرتفوی خوبی را در این شرایط تجربه کرد. معتقدیم که این رویداد فرصت خوبی برای این چینش است که یک ترکیب برنده و قوی را ایجاد نماید و در رالی بعدی بازار به بهترین شکل ممکن نقش‌آفرینی کند.

در بخش دوم به نقش و تعامل صندوق‌های تثبیت و توسعه و سایر حقوقی‌ها در این فضای بازار می‌پردازیم. بر این عقیده‌ایم که جریان پولی و دست حمایتگر آنها طی مقاطع گذشته به خوبی نقش‌آفرینی کرده و توانسته بازار را در این تلاطم اتفاقات مختلف تا حدودی حفظ نماید، اما این بار احتمالاً اوضاع کمی متفاوت‌تر است. فشار فروش بیشتر است و تردید در مورد بازار کمی افزایش یافته و حالا نکته و پرسش مهم این است که این صندوق‌ها دل به دریای بازار بزنند یا خیر؟ به جد به این موضوع معتقدیم و از آن به‌عنوان یک توصیه مهم یاد می‌کنیم که به روزهای احتمالی و خیالی پس از وقوع یک بحران و جنگ فکر نکنید. روزهای بحرانی همین روزهایی است که امروز در آن قرار داریم. اگر جنگی به وقوع بپیوندد که در آن خدایی نکرده زیرساخت‌ها آسیب ببیند، شما با دریای پول هم نمی‌توانید بازار را جمع کنید. اگر بحرانی رخ دهد و بدون این ماجرا در کوتاه‌مدت نتیجه روشن و مشخص باشد، در هر سمت ماجرا که قرار گیرد، بعد از وقوع، جریان بازار می‌تواند فضای بهتری به خود بگیرد و از همین روست که بر این عقیده‌ایم انرژی گذاشتن در این روزها و خودکشی نکردن از ترس مرگ می‌تواند مهم‌ترین استراتژی ما باشد.

به‌واقع صندوق‌های تثبیت و توسعه باید لحظه احتمال وقوع بحران را فراموش کرده و آن را به شورای بحران احتمالی بسپارند که شاید با تصمیمات مختلف اعم از پولی و غیرپولی مدیریت و کنترل بازار را در دست بگیرند. البته یک توصیه مهم نیز داریم و آن هم لحاظ کردن ارزندگی در حمایت نمادهاست که دوباره همه انرژی و جریان پول به سمت نمادهای بزرگ نرود و این جریان پول احتمالی حمایت در سطح وسیع و گسترده‌ای در بازار شکل گیرد. وقتی جریان پول محدودی برای چنین شرایطی در اختیار داریم، نیروی کمکی ما ارزندگی بازار است که کار صندوق‌های تثبیت و توسعه را راحت می‌کنند، اما آنها نیز می‌توانند با حرکت بر مدار قیمت‌های منطقی و نرمال پیش بروند. شاید گفتن این حرف به مذاق برخی خوش نیاید، اما نیازی نیست در سقف برخی قیمت‌ها الزام به خرید و حمایت داشته باشید. شما نیز می‌توانید کمی صبر کنید تا قیمت‌ها جذاب‌تر شوند و آنجا ورود کنید؛ منتهی نه جایی که کار از کار گذشته باشد. ورود در این  قیمت‌ها می‌تواند اثرگذاری شما را بیشتر کند و معتقدیم روزهای دوشنبه و سه‌شنبه، قیمت‌های خوبی را پیش روی همه ما قرار خواهد داد و امیدواریم این بار نیز از این آزمون سخت عبور کنیم. شک نداریم پشت این راه، دشت سرسبزی خواهد بود که این تلخی‌ها را شیرین می‌کند.