صعود بازار در سایه ریسک‌های سیستماتیک

به گزارش آوای آگاه؛ لازم به ذکر است که با توجه به اختلال در اینترنت و عدم دسترسی به کانال تلگرامی آوای آگاه، بخش پادکست آوای بازار تا زمان برقراری اتصال به اینترنت بین‌المللی، به‌صورت گزارش مکتوب در وب‌سایت آوای آگاه و در بخش گفت‌وگو و مصاحبه منتشر می‌شود. در این قسمت به گفت‌وگو با سلمان نصیرزاده، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت مدیریت سرمایه‌گذاری ملی ایران پرداختیم.

شاخص بورس در ابتدای هفته با ریزش بیش از 105 هزار واحدی روبه‌رو شد و در جایگاه 4 میلیون 342 هزار و 780 واحدی قرار گرفت. از سوی دیگر شاخص هم وزن نیز با افت 17674 واحدی به 1 میلیون 114 هزار و 490 واحد رسید.

به گفته نصیرزاده در این روزها طبیعی است که ابهام مهم‌ترین نگرانی اذهان مردم باشد و گویا این شرایط پرتنش در حال نهادینه شدن است که اتفاق بسیار ناخوشایندی است، از تنش‌های سیاسی گرفته تا فشارهای اقتصادی که در طبقات مختلف مردم دیده می‌شود، امیدواریم عقلانیت و آرامش جای تنش را بگیرد و آینده‌ای باثبات پیش‌روی کشور و مردم ایران باشد.

بازار در سایه انبوهی از ریسک‌های سیستماتیک در مسیری حرکت می‌کند که همراه با صعود و رشد ارزش ریالی است و مثل سال‌های گذشته تحت‌تأثیر جهش‌های تورمی و جراحی‌های به‌اصطلاح اقتصادی و ساختار شکنانه‌ای قرار دارد که تورم فزاینده‌ای ایجاد کرده و باعث می‌شود طبقات مختلفی از دارایی‌ها با رشد ارزش ریالی خود مواجه شوند و تفاوت آن نسبت به دوره‌های دیگر، رشد همراه با تشدید ریسک‌های سیستماتیک و  برون‌زایی است که در سایه آنها بازار نیز رشد می‌کند و انتظار هم می‌رود در همین رویه با فرازوفرودهای موجود و سایه‌ای از ترس و تنش‌ها و تشدید ریسک‌ها همچنان شاهد این رویه رشد در همه بازارها باشیم.

تغییر سیاست پولی و ارزی مجدداً اتفاق افتاد؛ سیاست شکست خرده نرخ دستوری، تثبیت قیمت‌ها و قیمت‌گذاری دستوری در حوزه پولی و سیاست ارزی که بارها بزرگان اقتصاد به آن اشاره کردند؛ اما توجهی نشد و مجدد به‌اجبار سیستم مجبور به پذیرش این تغییر شد که همراه با تغییر ریاست بانک مرکزی و انتصاب همتی شد؛ این سیاست همراه با شوک‌های شدید و تورم فزاینده‌ای است و انتظار می‌رود این موضوع باعث شود تورم در کانال 60 تا 80 درصد افزایش یابد، رویه‌ای که طی سال‌های اخیر شاهد افزایش کانال‌های تورمی به صورت تصاعدی است و منجر به این اتفاق خواهد شد.

حذف ارز ترجیهی و سامانه دلار نیمایی اثرات تورمی خود را دارد، مساله کاهش رانت‌ها نیز در حال رخ‌دادن است؛ اما اینکه این موضوع باعث شود نرخ دلار شناوری را شاهد باشیم یا صرفاً اسم‌ها جابه‌جاشده و نرخ‌ها چند پله بالا رفته باشد را زمان نشان خواهد داد، اما اثرگذاری آن در بازار سرمایه در قالب تورم و افزایش نرخ‌ها، رشد ریالی و سود شرکت‌ها خود را نشان می‌دهد. در این جریان گروه‌هایی که دریافت‌کننده ارز ترجیهی بودند چه در بخش نهاده‌ها، مواد اولیه و چه در بخش تعیین قیمت‌گذاری منتفع می‌شوند، شاهدیم که گروه‌هایی مانند زراعی، تولیدکنندگان کالای اساسی مثل روغن و دارو و... افزایش نرخ‌های قابل‌توجهی می‌گیرند که نرخ‌ها با رشد نهاده و مواد اولیه‌شان ادجاست شود. ازسوی‌دیگر صنایع بالادستی مثل پترو پالایشی‌ها، فولادی‌ها و... که با نرخ دلار نیما ارز صادراتی را تسعیر می‌کردند و یا در بورس کالا بر مبنای این نرخ‌ها معامله می‌شدند، جهش‌های  قابل‌توجهی داشته‌اند که قطعاً در سودآوری مؤثر بوده و خواهد بود و انتظار می‌رود در ۳ماهه فصل زمستان به بعد شاهد اثرات آن در صورت‌های مالی و رشد نرخ‌ها باشیم. انبوه شرکت‌هایی را داریم که برای سال آینده و سال جاری p/eهای حدود 4 و 5 به پایین را در سال آینده تجربه می‌کنند؛ در گروه‌های مختلف از جمله بانک، پترو پالایشی، غذایی، دارویی، پخش، سیمان و... این رشد را شاهد خواهیم بود. بسیاری از شرکت‌ها چه از نظر ریالی و دلاری و چه ارزش جایگزینی در جایگاه ارزنده‌ای قرار دارند.

باید توجه داشت که در بخش ارزندگی بازار سهام ریسک‌ها نیز وجود دارد و باتوجه ‌به عدم قطعیت‌ موجود باید تناسبی بین دارایی‌ها در سبد دارایی‌ها در نظر داشت که هم ریسک‌ها و هم‌پتانسیل‌ها را در آن لحاظ کرد.

در شرایط تعادلی مثل وضعیت حال حاضر بدون درنظرگرفتن ریسک‌های بیرونی یا گشایش‌ها که می‌تواند شوک‌هایی مثبت و منفی ایجاد کنند، بازار سهام باید مارکت دلاری بین 100 تا 120 میلیارد دلاری داشته باشد که با توجه به دلار حدود 120 تا 130 هزار تومانی شاخص کل پتانسیل سطوح بین 5.5 تا 7 میلیون واحد را برای نیم سال ابتدایی سال 1405 دارد که هرچه از این سطح کمتر باشد تخفیفی برای سرمایه گذاران محسوب می‌شود.

در نهایت باید توجه داشت که تمام بازار تحت‌تأثیر سیاست‌های پولی، کسری بودجه، شرایط حاد سیاسی، ریسک‌های سیستماتیک و... متورم است و در بالاترین سطح ریسک و تنش‌ها بوده که تمام بازارها را تحت‌تأثیر قرار داده، رفتار و الگوی سرمایه‌گذاران و... را تغییر داده است و باید همه موارد را در چینش سرمایه‌گذاری لحاظ کرد.