ابزارهای بورس کالا برای عرضه خودرو

علیرضا صادقی رئیس اداره نظارت بر بازار بورس‌های کالایی سازمان بورس و اوراق بهادار در گفت‌وگو با همفکران، از مهیا بودن بسترهای لازم در بورس کالای ایران جهت انتشار گواهی سپرده کالایی خودرو خبر داد و گفت: در راستای حفظ حقوق تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان و با ابلاغ بخشنامه سازمان امور مالیاتی در خصوص معافیت مالیات بر ارزش افزوده گواهی سپرده‌ کالایی و انتقال آن به گیرنده نهایی کالا، امکان انتشار گواهی سپرده کالایی خودرو در بورس کالای ایران مهیا است.   

رئیس اداره نظارت بر بازار بورس‌های کالایی در مورد ابزارهای مالی که امکان استفاده در عرضه خودرو را دارند توضیح داد و گفت: علاوه بر این‌که امکان تعریف معاملات خودرو در قالب گواهی سپرده کالایی وجود دارد، می‌توان از ابزار اوراق سلف موازي استاندارد هم به‌جای پیش‌فروش‌های یک‌ساله فعلی استفاده کرد. این ابزار این امکان را فراهم می‌کند که شرکت خودروساز از طریق انتشار اوراق سلف موازي استاندارد اقدام به تامین مالی کرده و خریدار در سررسید اوراق، خودرو خود را تحویل بگیرد. این اوراق مانند سایر اوراق سلف موازي استاندارد که در بورس کالا معامله می‌شوند، در سررسید امکان تحویل خودرو را به خریدار فراهم می‌کند.

رئیس اداره نظارت بر بازار بورس‌های کالایی سازمان بورس و اوراق بهادار، با اشاره به این‌که در معاملات سلف موازي استاندارد عرضه‌کننده متعهد است خودروی که عرضه کرده عینا تحول خریدار دهد، در مورد علت عرضه خودرو در بازار فیزیکی بورس کالای ایران توضیح داد، گفت: در معاملات بورس کالای ایران معاملات در فضای رقابتی و کاملا شفاف صورت می پذیرد. بنابراین خریداران با آگاهی کامل و اطلاع از شرایط بازار اقدام به انجام معامله می­کنند. ضمنا با توجه به مقررات حاکم بر معاملات بورس کالای ایران، چنانچه عرضه کننده، خودرو مورد معامله را تحویل نداده و یا با تاخیر تحویل خریدار نماید، مطابق مقررات باید خسارات مربوط به این موضوع را به خریداران پرداخت کند. این موضوع مزیت انجام معاملات در بورس کالا را نسبت به خارج از بورس ثابت می‌کند.

صادقی سازوکارهای بورس را حامی مصرف‌کننده و تولیدکننده دانست و ادامه داد: یکی از مهم‌ترین عواملی که باعث می‌شود تنها خریدار و مصرف‌کننده واقعی اقدام به معامله خودرو در بورس کالا کند این است که حتما باید مبلغی را تحت عنوان پیش پرداخت در یک حساب به نام خریدار تا پایان زمان انجام معامله بلوکه بماند، این امر باعث می‌شود که تنها ثبت نام برای مصرف‌کننده واقعی مقرون ‌به‌ صرفه باشد. همچنین عرضه در بورس کالا معافیت مالیاتی هم برای تولیدکنندگان دارد و معادل10 درصد از ماليات بردرآمد حاصل از فروش خودروهایی كه در بورس‌ كالا به فروش مي‌رسد از معافیت مالیاتی برخوردار می‌شوند.

او در پاسخ به این سوال که این احتمال هست که تمام خودروها در بورس کالا عرضه شوند و دیگر فروش‌های در قالب قرعه‌کشی و سیستم یکپارچه، متوقف شود، گفت: بورس کالا امکانات و زیرساخت‌های لازم را جهت پذیرش و عرضه تمامی خودروهای تولیدی را دارد و در هر زمان که متقاضی عرضه خودرو درخواست خود را به بورس کالا ارائه دهد، در صورت پذیرش، عرضه خودرو تولیدی متقاضی در بورس صورت خواهد پذیرفت. تصمیم‌گیری در خصوص الزام به عرضه تمام خودروهای تولیدی توسط خودروسازان در بورس کالا و حذف فروش‌ در قالب قرعه‌کشی باید توسط مراجع ذیصلاح از جمله وزارت صمت صورت پذیرد.  

صادقی در پاسخ به این سوال که چرا ایران‌خودرو و سایپا محصولاتشان را در بورس عرضه نمی‌کنند، گفت: بورس کالا آمادگی پذیرش و عرضه انواع خودروها را دارد و در حال که حاضر خودرو شاهین از سایپا و هایما از ایران‌خودرو در بورس کالای ایران پذیرفته ‌شده‌اند. از منظر بورس شرایط آماده بوده و منتظر برنامه خودروسازان هستیم. در همین راستا مطابق اطلاعیه عرضه منتشر بر روی وب سایت بورس کالای ایران عرضه خودرو هایما در تاریخ 06/06/1401 صورت خواهد پذیرفت.

رئیس اداره نظارت بر بازار بورس‌های کالایی در پاسخ به این سوال که با وجودی که گروه بهمن هفته گذشته دو مدل خودروی خود را در بورس عرضه کرده، الزامی برای این شرکت به وجود آمده که تمام محصولات خود را در بورس کالا عرضه کند، گفت: شرکت‌های که در بورس کالا عرضه می‌کنند تعهد به عرضه دارند که ملزم به رعایت آن هستند.

 صادقی در خصوص آمار معاملات هفته گذشته گروه بهمن هم گفت: در 6 ردیف عرضه‌ای که صورت گرفت، دو ردیف مربوط به خودرو دیگنیتی در دو رنگ سفید و مشکی بود. 4 ردیف دیگر هم مربوط به فیدلیتی 5 و 7 نفره در همین دو رنگ بود. با افزایش عرضه‌ای که صورت گرفت مجموعا 600 دستگاه عرضه و معامله شد که ارزش تقریبی معاملات آن‌ها حدود 610 میلیارد تومان بود. بر اساس محاسبات در این مدل فروش نسبت به فروش از روش‌های سابق حدود 130 میلیارد تومان به نفع عرضه‌کننده بود که نهایتا سهامداران این عرضه کننده از آن منتفع خواهند شد. ​​​​​​​