عرضه اولیه «نیروترانسفو»/ تحلیل موقعیت بازار و تحولات مالی «نیروترانسفو»

به گزارش آوای آگاه؛ شرکت کارخانجات تولیدی نیروترانسفو به‌عنوان یکی از سه تولیدکننده عمده ترانسفورماتور توزیع در ایران، با قدمتی نزدیک به پنج دهه، در بازاری انحصاری - رقابتی با محوریت «ایران ترانسفو» به فعالیت می‌پردازد. این گزارش تحلیلی، موقعیت رقابتی، ساختار عملیاتی، تحولات مالی اخیر و چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی این شرکت را با تمرکز بر سال‌های 1400 تا 1404 بررسی می‌کند.

معرفی شرکت و جایگاه در صنعت

تاریخچه و مالکیت: شرکت در سال ۱۳۵۵ تأسیس شده و از 1361 به بهره‌برداری رسیده است. سهامدار عمده آن، شرکت سرمایه‌گذاری ارس صبا (تحت مدیریت خانواده‌های اصغرنژاد و بابازاده) است. سال مالی شرکت منتهی به شهریورماه است.

محصول و اهمیت صنعتی

ترانسفورماتور به‌عنوان عنصر حیاتی در شبکه‌های انتقال و توزیع برق برای تبدیل ولتاژ کاربرد دارد. بازار هدف تولیدکنندگان، بخش دولتی (شرکت‌های توزیع) و خصوصی (شرکت‌های فنی و مهندسی و اشخاص) است.

ساختار بازار و رقابت

بازار داخلی ترانسفورماتور به شدت متمرکز است. ایران ترانسفو با سهم حدود 85درصدی، رهبر بازار و قیمت‌گذار است. نیروترانسفو و آریا ترانسفو به‌عنوان رقبای کوچک‌تر، سهم باقیمانده بازار را در اختیار دارند. سهم بازار نیروترانسفو در حال حاضر حدود 6درصد برآورد می‌شود.

تحلیل عملیات و زنجیره تأمین

منابع تقاضا

منابع تقاضا: تقاضای صنعت از دو کانال اصلی نشأت می‌گیرد:

جایگزینی دارایی‌های مستهلک شده

نصب ظرفیت جدید در شبکه برق کشور

 این دو عامل، تقاضایی نسبتاً پایدار و وابسته به توسعه زیرساخت برق ایجاد می‌کنند.

تولید و ظرفیت

رشد تولید در سال‌های اخیر مرهون بهسازی خطوط تولید و تغییر زیرساخت‌ها بوده است. به‌طور کلی، مشکلات ساختاری فرآیند تولید و کمبود زیرساخت مانع از بهره‌برداری کامل از ظرفیت اسمی شرکت می‌شود. بنابراین برای برآورد سال‌های بعد، از میزان تولید آخرین سال استفاده و فرض شده با توجه به مشکلات موجود در خطوط تولید، شرکت توانایی تولید بیشتر را نداشته باشد. در نمودار زیر، روند تولید و فروش در سال‌های اخیر و برآورد سال‌های بعد ارائه شده است.

تأمین مواد اولیه

ساختار هزینه شرکت متکی به ترکیبی از مواد داخلی و وارداتی است. حدود 49درصد از مواد اولیه با دلار تالار دوم و وارداتی است که عمدتاً با پیش‌پرداخت خریداری می‌شود. مواد داخلی (عمدتاً مفتول مسی) از بورس کالا و به‌صورت اعتباری تأمین می‌گردد که با توجه به نرخ‌گذاری این محصولات با نرخ‌های جهانی و دلار تالار دوم، به‌طور کلی قسمت مواد مستقیم وابسته به دلار تالار دوم بوده که در سال جاری جهش قابل ملاحظه‌ای داشته و علت افزایش مبلغ مواد مستقیم در سال‌های پیش رو همین موضوع است.

تحلیل نقاط قوت، ضعف و ریسک‌ها

رشد: در بازه 1400 تا 1404، درآمدهای عملیاتی شرکت به دلیل افزایش حجم تولید و رشد نرخ‌ها، رشد خوبی را تجربه کرده است.

مدل فروش نقدی و سالم‌تر بودن ترازنامه: در نقطه مقابل رهبر بازار (ایران ترانسفو)، فروش نیروترانسفو عمدتاً به بخش خصوصی و به‌صورت نقدی است. این امر از مشکل انباشت مطالبات طولانی‌مدت و وصول‌نشده از دولت (که گریبان‌گیر ایران ترانسفو است) جلوگیری می‌کند و نقدینگی را بهبود می‌بخشد. در نمودار زیر، دوره وصول مطالبات این دو شرکت از سال 1401 مقایسه شده است.

همانطور که مشاهده می‌شود، دوره وصول مطالبات نیروترانسفو نسبت به بترانس بسیار کمتر است و علت افزایش آن در سال 1404، طلب شرکت از سرمایه‌گذاری ارس صبا به علت فروش شرکت‌های زیرمجموعه بوده که نهایتاً در مجمع سال 1404 با سود تقسیمی تهاتر شده است.

خروج از سرمایه‌گذاری‌های غیرمولد: واگذاری شرکت‌های فرعی غیرفعال موجب تزریق نقدینگی کلان و شناسایی سود عمده شده و منابع را برای تمرکز بر فعالیت اصلی آزاد کرده است.

چالش‌ها و ریسک‌ها

نیاز مقطعی به نقدینگی: علی‌رغم فروش نقدی، الزام به پیش‌پرداخت برای مواد اولیه وارداتی می‌تواند در مقاطعی باعث فشار بر سرمایه در گردش و ایجاد نیاز به تأمین مالی کوتاه‌مدت شود. وجود این مسئله و عدم تخصیص ارز در مقاطعی موجب شده شرکت اقدام به خرید اعتباری از بورس کالا کرده و مواد نیمه خام را برای تأمین ارز مورد نیاز خود صادر کند.

وابستگی به قیمت‌گذاری رقیب: شرکت در تعیین قیمت محصولات خود تابع نرخ‌های اعلامی توسط ایران ترانسفو است که حاشیه سود و قدرت مانور آن را محدود می‌کند.

سهم بازار پایین: با سهم 6درصدی، شرکت فاصله زیادی با رهبر بازار دارد و در موقعیت رقابتی ضعیف‌تری قرار گرفته است.

وابستگی به مواد وارداتی: نزدیک به نیمی از مواد اولیه وارداتی است که شرکت را در معرض ریسک نرخ ارز و ریسک تحریم (اختلال در واردات) قرار می‌دهد.

تغییر ساختار سرمایه‌گذاری

شرکت در سال مالی 1404 با واگذاری دو شرکت فرعی (نیروترانسفو صبا منطقه آزاد ماکو و شرکت مهندسی خدماتی صنعت برق ارس صبا) به سهامدار عمده خود به مبلغ حدود 622 میلیارد تومان، سود غیرعملیاتی قابل توجهی حدود 536 میلیارد تومان شناسایی کرد.

تغییر در ترکیب شرکت‌های فرعی

پیش از این واگذاری، سرمایه‌گذاری بلندمدت شرکت در سه شرکت فرعی متمرکز بود که دو مورد از آنها (اروند ترانس پارس و شرکت مهندسی خدماتی) تقریباً غیرفعال و یکی (نیروترانسفو صبا) در مرحله پیش از بهره‌برداری بود. پس از واگذاری، تنها شرکت فرعی باقیمانده، اروند ترانس پارس است که فعالیت چشمگیری ندارد.

جمع‌بندی و چشم‌انداز

شرکت نیروترانسفو با وجود قرارگیری در سایه یک غول انحصاری، با اتخاذ استراتژی فروش نقدی به بخش خصوصی، از سلامت مالی نسبی و نقدشوندگی بهتری برخوردار است. تحولات ساختاری اخیر (خروج از سرمایه‌گذاری‌های غیرمولد) و رشد عملیاتی قوی در سال‌های گذشته نشان‌دهنده حرکت به سمت تمرکز و کارایی بیشتر است؛ با این وجود انتظار می‌رود به دلیل افزایش بالای نرخ ارز، حاشیه سود شرکت در سال‌های پیش رو کاهش داشته باشد. سود برآوردی شرکت در جدول زیر ارائه شده است.

صورت سود و زیان

روند حاشیه سود ناخالص

ارزش‌گذاری شرکت با نرخ تنزیل 50درصد و نرخ رشد 35درصد به‌صورت زیر برآورد می‌شود.

با توجه به محاسبات بالا، ارزش شرکت 1.2 همت و 7087 ریال به ازای هر سهم برآورد می‌شود.