تحلیل افزایش قیمت گواهی سپرده قیر

به گزارش آوای آگاه؛ قیمت نفت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متغیرهای اقتصادی، تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله عرضه و تقاضا، سیاست‌های تولیدی و ریسک‌های ژئوپلیتیکی قرار دارد. در این میان، قیر یکی از فرآورده‌های نفتی است که به دلیل وابستگی مستقیم به نفت خام، دارای همبستگی مثبت با آن بوده و تغییرات قیمت نفت در نهایت بر قیمت این محصولات اثرگذار است.

جنگ اخیر با توجه به موقعیت استراتژیک ایران در تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین شوک‌های ژئوپلیتیکی در بازار انرژی محسوب می‌شود. این تنگه، مسیر عبور بخش قابل‌ توجهی از نفت جهان است و هرگونه اختلال در آن می‌تواند عرضه جهانی نفت را کاهش داده و قیمت‌ها را افزایش دهد.

شوک منفی عرضه (Negative Supply Shock)

شوک منفی عرضه مهم‌ترین وضعیت در تحلیل قیمت نفت است. شوک منفی عرضه زمانی رخ می‌دهد که به دلایل مختلف، میزان نفت عرضه‌شده به بازار کاهش یابد. عواملی چون اختلال یا تهدید به بسته شدن تنگه هرمز، کاهش صادرات نفت کشورهای منطقه و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه موجب شوک منفی عرضه شده و در نتیجه افزایش قیمت نفت و مشتقات آن و کاهش مقدار عرضه ‌در بازار است. مطالعات نشان می‌دهد که شوک‌های ژئوپلیتیکی به‌ویژه در مناطق حساس انرژی، تأثیر قابل ‌توجهی بر قیمت نفت دارد و همچنین قیر به‌عنوان یکی از فرآورده‌های سنگین نفتی از طریق زنجیره پالایش تحت تأثیر قیمت نفت قرار می‌گیرد. اگرچه این رابطه ممکن است با تأخیر زمانی همراه باشد.

گواهی سپرده کالایی قیر که در بورس کالای ایران معامله می‌شود، یکی از ابزاری است که اخیراً مورد توجه ویژه معامله‌گران بازار مالی قرار گرفته است. جنگ و ایام نوروز باعث تعطیلی موقت این بازار شده بود، اما توقف موقت معاملات جلوی رشد قیمتی گواهی سپرده قیر را نگرفت و در زمان بازگشایی بازار، هرچند با تأخیر زمانی و شدت کمتر، رشد حجمی و  قیمتی را تجربه کرد. در نتیجه در شرایط فعلی، بازار قیر نیز تحت تأثیر مستقیم تحولات ژئوپلیتیکی قرار گرفته است.

برای ملموس شدن این افزایش قیمت، در ادامه چارت گواهی سپرده قیر را در این مدت بررسی می‌کنیم.

گواهی سپرده قیر در بازار بورس کالای ایران در تاریخ 1404/07/30 عرضه شد. همانطور که مشاهده می‌شود، قیمت در روزهای ابتدایی عرضه در یک رنج قیمتی قرار گرفت. با گذشت زمان، قیمت در یک رنج طولانی به روند خود ادامه داد و در اواسط دی ماه 1404 با یک شکست وارد یک کانال صعودی ضعیف شد. همزمان با شروع جنگ ایران و ایالت متحده آمریکا و بازگشایی بازار، گواهی سپرده در تاریخ 1404/12/24 با قیمت 337070 ریال بازگشایی شد و با حجم نزدیک به 27 تن و ارزش معاملات بیش از 10 میلیارد ریال به پایان رسید. با ادامه روند جنگ و افزایش قیمت نفت مشاهده می‌شود که قیر نیز با یک همبستگی مثبت با یک اسپایک از کانال خود خارج می‌شود و در تاریخ 1405/01/17 به قیمت 851970 ریال می‌رسد؛ چیزی نزدیک به 80درصد رشد تنها در 12 روز. با توجه به بسته بودن بازار سهام، این رشد مورد توجه بسیاری از معامله گران قرار گرفته است. اکنون، قیر نیز در کنار گواهی سپرده‌های شمش طلا، شمش نقره و سکه طلا جایی برای خود در بازار گواهی سپرده باز کرده است.

با کاهش تنش‌ها و آتش‌بس موقت، مشاهده می‌شود که قیمت گواهی سپرده قیر کاهش یافته و انتظار می‌رود که در یک رنج قیمتی قرار گیرد. بدیهی است با کاهش تنش‌ها، قیمت در این رنج باقی بماند و در حالت خوشبینانه رنج قیمتی به سمت پایین شکسته شود و در مقابل با تشدید تنش‌ها، این رنج به بالا شکسته شود و قیمت‌هایی حتی بالاتر از 851970 را هم به خود ببیند.