شمش طلا؛ پیشتاز بازار گواهی سپرده

در سال‌های اخیر، معاملات فلزات گران‌بها بر پایه گواهی سپرده کالایی، بستری شفاف و استاندارد برای عرضه و معامله دارایی‌هایی مانند شمش طلا، نقره و سکه طلا ایجاد کرده و نقش مهمی در توسعه این بازار ایفا کرده است. سازوکار معاملاتی گواهی سپرده، عرضه محصولات تولیدکنندگان داخلی و خارجی را از طریق انبارهای مورد تأیید بورس کالا فراهم کرده و از سوی دیگر، دسترسی سرمایه‌گذاران، فعالان حوزه طلا و صنایع مصرف‌کننده را به کالاهای استاندارد، با قیمت‌های شفاف و در بازاری کارا تسهیل کرده است. علاوه بر این، برخورداری گواهی سپرده کالایی از معافیت‌های مالیاتی و فراهم بودن امکان نگهداری امن کالا در انبارهای بورسی، از مهم‌ترین عواملی است که به افزایش جذابیت این ابزار و رشد معاملات آن در سال‌های اخیر کمک کرده است.

بررسی ارزش معاملات یک‌ساله (ابتدای مردادماه ۱۴۰۴ تا پایان تیرماه ۱۴۰۵) دو دارایی پررونق بازار گواهی سپرده کالایی، یعنی شمش و سکه طلا، نشان می‌دهد طی ۱۲ ماه گذشته، ارزش معاملات ماهانه شمش طلا و سکه طلا به‌طور میانگین به‌ترتیب حدود ۳۴ هزار میلیارد تومان و ۲ هزار میلیارد تومان بوده است. همچنین بیشترین ارزش معاملات هر دو دارایی در اردیبهشت‌ماه سال جاری به ثبت رسیده است. در این دوره، ارزش معاملات شمش طلا به حدود ۹۸ هزار میلیارد تومان و ارزش معاملات سکه طلا به ۴.۸ هزار میلیارد تومان رسید. پس از این جهش، ارزش معاملات هر دو دارایی کاهش یافت و در ماه‌های بعد در سطوح متعادل‌تری قرار گرفت.

 

گواهی سپرده شمش طلا با نماد GoldBar در واحدهای ۱۰۰ سوتی قابل معامله است، در حالی که برای خرید گواهی سپرده سکه با نماد GoldCoin باید یک سکه کامل، که معادل یک گواهی سپرده است، معامله شود. گواهی سپرده شمش طلا به دلیل عواملی همچون انعطاف‌پذیری در میزان سرمایه‌گذاری و حباب قیمتی پایین، که موجب کارایی بیشتر در کشف قیمت این دارایی می‌شود، بخش عمده‌ای از ارزش معاملات بازار گواهی سپرده کالایی را به خود اختصاص داده است.

بررسی حباب قیمتی سکه و شمش طلا نشان می‌دهد گواهی سپرده شمش طلا در بیشتر مواقع حباب قیمتی محدود و پایداری حول میانگین صفر ثبت کرده است. در مقابل، سکه طلا بیش از آنکه صرفاً از ارزش طلای خود تأثیر بگیرد، تحت تأثیر انتظارات، تقاضای سرمایه‌گذاری و رفتارهای هیجانی معامله‌گران قرار داشته و نوسان حباب آن به‌مراتب بیشتر بوده است.

 

در انتهای دوره یک‌ساله، گواهی سپرده شمش طلا با حدود ۱۷۰ درصد بازدهی تجمعی، بیشترین بازده را در میان چهار دارایی شمش طلا، سکه طلا، اونس جهانی طلا و دلار به ثبت رسانده است. از مقایسه این دارایی‌ها می‌توان این‌گونه استنباط کرد که سرمایه‌گذاری در شمش طلا نه‌تنها همگام با رشد نرخ ارز و طلای جهانی بوده، بلکه بازدهی بیشتری نیز نصیب سرمایه‌گذاران کرده است.

 

بازدهی تجمعی گواهی سپرده سکه طلا در پایان دوره مورد بررسی حدود ۱۳۸ درصد بوده است. اگرچه عملکرد سکه نیز قابل توجه است، اما در اکثر مقاطع بازدهی آن پایین‌تر از شمش طلا بوده است. دلار نیز بازدهی حدود ۱۲۰ درصدی را ثبت کرده است. در این میان، برخلاف سایر دارایی‌ها، اونس جهانی طلا کمترین بازدهی را داشته و در پایان دوره حدود ۲۰ درصد رشد کرده است. این اختلاف نشان می‌دهد رشد قیمت طلای داخلی بیش از آنکه متأثر از افزایش قیمت جهانی طلا باشد، تحت تأثیر نرخ دلار بوده و سهم رشد اونس جهانی در مقایسه با آن کمتر بوده است.

نگاه جهانی

پس از چند ماه اصلاح قیمت، طلای جهانی در ماه جولای نشانه‌هایی از بازگشت تقاضا را بروز داد و با ثبت رشدی حدود یک درصد، بخشی از افت‌های گذشته را جبران کرد. کاهش نگرانی بازار نسبت به تداوم سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو، مهم‌ترین عامل این تغییر روند بود؛ به‌گونه‌ای که معامله‌گران اکنون تنها انتظار افزایش محدودی در نرخ بهره تا پایان سال دارند. از سوی دیگر، افت قیمت اونس طلا به سطوح پایین‌تر، بانک‌های مرکزی، به‌ویژه چین، را به افزایش خرید ترغیب کرد و از بازار حمایت کرد.

با این حال، باقی ماندن نرخ‌های بهره واقعی در سطوح بالا همچنان مهم‌ترین مانع رشد پرشتاب طلا محسوب می‌شود و چشم‌انداز این فلز گران‌بها را به روند تورم و تصمیمات سیاست پولی آمریکا گره زده است. در مجموع، اگر تنش‌های ژئوپلیتیکی و درگیری‌های خاورمیانه تشدید نشود، انتظار می‌رود طلا در کوتاه‌مدت روندی صعودی، اما ملایم داشته باشد و جهت حرکت میان‌مدت خود را پس از انتشار داده‌های اقتصادی و سیگنال‌های جدید فدرال رزرو مشخص کند.

تحلیل تکنیکال

دلار در تایم فریم روزانه یک الگوی هارمونیک AB=CD را در محدوده 195-200 هزار تومان کامل کرده و در کوتاه مدت عرضه ها در این محدوده زیاد خواهد بود. محدوده 180-185 هزار تومان حمایت قوی خواهد بود.

 

انس طلا بعد از رشد فوق العاده پرشتابی که تا محدوده 5600 دلار داشت، مدتی است که در یک فاز اصلاحی قرار گرفته است و در حال نوسان در یک تراکم قیمتی است. به نظر در کوتاه مدت بین سقف 4200 و کف 3900 دلار نوسان کند.

 

شمش طلای 24 عیار در بلندمدت در حال نوسان در یک کانال صعودی بلندمدت است. با رسیدن به کف این کانال و میانگین های 100 و 200 روزه تقاضا تا حدودی در آن افزایش پیدا کرده است. با توجه به ریتم رشد، احتمال عبور از سقف ها در کوتاه مدت زیاد نیست و به نظر هر چه به 2.600 میلیون تومان نزدیک تر شود باید منتظر افزایش عرضه باشیم.